ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିରୁଵାଚ। ରାଜାସୀଦ୍ଭୀଷ୍ମକୋ ନାମ ଵିଦର୍ଭାଧିପତିର୍ମହାନ୍। ତସ୍ଯ ପଞ୍ଚାଭଵନ୍ପୁତ୍ରାଃ କନ୍ଯୈକା ଚ ଵରାନନା

ଶ୍ରୀ ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଭୀଷ୍ମକ, ସେ ବିଦର୍ଭ ଦେଶର ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଝିଅ ଥିଲେ।

ରୁକ୍ମ୍ଯଗ୍ରଜୋ ରୁକ୍ମରଥୋ ରୁକ୍ମବାହୁରନନ୍ତରଃ। ରୁକ୍ମକେଶୋ ରୁକ୍ମମାଲୀ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯେଷା ସ୍ଵସା ସତୀ

ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁକ୍ମୀ, ତାପରେ ରୁକ୍ମରଥ, ତାପରେ ରୁକ୍ମବାହୁ, ତାପରେ ରୁକ୍ମକେଶ, ଏବଂ ରୁକ୍ମମାଳୀ। ତାଙ୍କର ଧର୍ମପରାୟଣ ଭଉଣୀ ଥିଲେ ରୁକ୍ମିଣୀ।

ସୋପଶ୍ରୁତ୍ଯ ମୁକୁନ୍ଦସ୍ଯ ରୂପଵୀର୍ଯଗୁଣଶ୍ରିଯଃ। ଗୃହାଗତୈର୍ଗୀଯମାନାସ୍ତଂ ମେନେ ସଦୃଶଂ ପତିମ୍

ସେଇ ଝିଅ ଘରକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ରୂପ, ପ୍ରଭାବ, ଗୁଣ ଓ ଯଶସ୍ୱୀତାର କଥା ଗାଇଥିବାକୁ ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପତି ଭାବେ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

ତାଂ ବୁଦ୍ଧିଲକ୍ଷଣୌଦାର୍ଯ ରୂପଶୀଲଗୁଣାଶ୍ରଯାମ୍। କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ସଦୃଶୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଵୋଢୁଂ ମନୋ ଦଧେ

କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି, ଉଦାରତା, ରୂପ ଓ ଶିଳ୍ପ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନେ ଧାରଣ କଲେ।

ବନ୍ଧୂନାମିଚ୍ଛତାଂ ଦାତୁଂ କୃଷ୍ଣାଯ ଭଗିନୀଂ ନୃପ। ତତୋ ନିଵାର୍ଯ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵିଡ୍ରୁକ୍ମୀ ଚୈଦ୍ଯମମନ୍ଯତ

ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ, ସେ ଏହାକୁ ବାଧା ଦେଲେ ଏବଂ ଚେଦୀରାଜ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ଭାବିଲେ।

ତଦଵେତ୍ଯାସିତାପାଙ୍ଗୀ ଵୈଦର୍ଭୀ ଦୁର୍ମନା ଭୃଶମ୍। ଵିଚିନ୍ତ୍ଯାପ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ କଞ୍ଚିତ୍କୃଷ୍ଣାଯ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍

ଏହି କଥା ଜାଣି ବିଦର୍ଭର କଳା ଚକ୍ଷୁ ଝିଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଭଲଭାବେ ଭାବି ଏକ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।

ଦ୍ଵାରକାଂ ସ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯ ପ୍ରତୀହାରୈଃ ପ୍ରଵେଶିତଃ। ଅପଶ୍ଯଦାଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷମାସୀନଂ କାଞ୍ଚନାସନେ

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵସ୍ତମଵରୁହ୍ଯ ନିଜାସନାତ୍। ଉପଵେଶ୍ଯାର୍ହଯାଂ ଚକ୍ରେ ଯଥାତ୍ମାନଂ ଦିଵୌକସଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ନାଥ ନିଜ ଆସନରୁ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ବସାଇଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ନିଜକୁ ଯେପରି ଆଦର କରନ୍ତି, ସେପରି ଆଦର କଲେ।

ତଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମୁପଗମ୍ଯ ସତାଂ ଗତିଃ। ପାଣିନାଭିମୃଶନ୍ପାଦାଵଵ୍ଯଗ୍ରସ୍ତମପୃଚ୍ଛତ

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରି ବିଶ୍ରାମ କରିଥିବାବେଳେ, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ହାତରେ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

କଚ୍ଚିଦ୍ଦ୍ଵିଜଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମସ୍ତେ ଵୃଦ୍ଧସମ୍ମତଃ। ଵର୍ତତେ ନାତିକୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟମନସଃ ସଦା

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଯାହାକୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେଇ ଧର୍ମ ଆପଣଙ୍କର ସହଜରେ ଚାଲିଛି କି? ଆପଣଙ୍କ ମନ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛି କି?

ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଯର୍ହି ଵର୍ତେତ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯେନ କେନଚିତ୍। ଅହୀଯମାନଃ ସ୍ଵଦ୍ଧର୍ମାତ୍ସ ହ୍ଯସ୍ଯାଖିଲକାମଧୁକ୍

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଯାହା ମିଳେ ତାହିଁରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିପାରନ୍ତି।

ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟୋଽସକୃଲ୍ଲୋକାନାପ୍ନୋତ୍ଯପି ସୁରେଶ୍ଵରଃ। ଅକିଞ୍ଚନୋଽପି ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ଶେତେ ସର୍ଵାଙ୍ଗଵିଜ୍ଵରଃ

ଯଦି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାଆନ୍ତି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ମଧ୍ୟ ପୁନିପୁନି ଜଗତରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯିଏ କିଛି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶାନ୍ତିରେ ଶୋଇପାରନ୍ତି।

ଵିପ୍ରାନ୍ସ୍ଵଲାଭସନ୍ତୁଷ୍ଟାନ୍ସାଧୂନ୍ଭୂତସୁହୃତ୍ତମାନ୍। ନିରହଙ୍କାରିଣଃ ଶାନ୍ତାନ୍ନମସ୍ଯେ ଶିରସା ସକୃତ୍

ମୁଁ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଏ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଅର୍ଜିତ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସଦ୍ଗୁଣୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମିତ୍ର, ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତ।

କଚ୍ଚିଦ୍ଵଃ କୁଶଲଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ରାଜତୋ ଯସ୍ଯ ହି ପ୍ରଜାଃ। ସୁଖଂ ଵସନ୍ତି ଵିଷଯେ ପାଲ୍ଯମାନାଃ ସ ମେ ପ୍ରିଯଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କର ସବୁ ଭଲ ଅଛି କି? ଯେ ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଜାମାନେ ସୁଖରେ ବସନ୍ତି, ସେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।

ଯତସ୍ତ୍ଵମାଗତୋ ଦୁର୍ଗଂ ନିସ୍ତୀର୍ଯେହ ଯଦିଚ୍ଛଯା। ସର୍ଵଂ ନୋ ବ୍ରୂହ୍ଯଗୁହ୍ଯଂ ଚେତ୍କିଂ କାର୍ଯଂ କରଵାମ ତେ

ଆପଣ ଏଠାକୁ ଏତେ କଷ୍ଟ ସହି ଆସିଛନ୍ତି, ଯଦି କିଛି ଗୁପ୍ତ କଥା ଅଛି କିମ୍ବା ମୋତେ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସବୁ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

ଏଵଂ ସମ୍ପୃଷ୍ଟସମ୍ପ୍ରଶ୍ନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନା। ଲୀଲାଗୃହୀତଦେହେନ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵମଵର୍ଣଯତ୍

ଏଭଳି ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଲୀଳାବତାର ନେଇଥିବା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।

ଶ୍ରୀରୁକ୍ମିଣ୍ଯୁଵାଚ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁଣାନ୍ଭୁଵନସୁନ୍ଦର ଶୃଣ୍ଵତାଂ ତେ। ନିର୍ଵିଶ୍ଯ କର୍ଣଵିଵରୈର୍ହରତୋଽଙ୍ଗତାପମ୍। ରୂପଂ ଦୃଶାଂ ଦୃଶିମତାମଖିଲାର୍ଥଲାଭଂ। ତ୍ଵଯ୍ଯଚ୍ଯୁତାଵିଶତି ଚିତ୍ତମପତ୍ରପଂ ମେ

ଶ୍ରୀ ରୁକ୍ମିଣୀ କହିଲେ: ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶୋଭା, ମୁଁ ତୁମର ଗୁଣଗାନ ଶୁଣି, ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ, ମୋର ମନ ଲଜ୍ଜା ଛାଡି, କାନର ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମ ଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ତୁମ ରୂପ ଦେଖିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ପୂରଣ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୋର ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତୁମ ଉପରେ ଲଗିଯାଇଛି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।

କା ତ୍ଵା ମୁକୁନ୍ଦ ମହତୀ କୁଲଶୀଲରୂପ। ଵିଦ୍ଯାଵଯୋଦ୍ରଵିଣଧାମଭିରାତ୍ମତୁଲ୍ଯମ୍। ଧୀରା ପତିଂ କୁଲଵତୀ ନ ଵୃଣୀତ କନ୍ଯା। କାଲେ ନୃସିଂହ ନରଲୋକମନୋଽଭିରାମମ୍

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ଏମିତି ଉତ୍ତମ କୁଳ, ଚରିତ୍ର, ରୂପ, ଜ୍ଞାନ, ବୟସ, ଧନ ଓ ମହିମାରେ ସ୍ୱୟଂ ସମାନ ଥିବା ତୁମ ପରି ଜଣେ ପତିକୁ, ଜଣେ ଶିଳ୍ବତୀ କନ୍ୟା କେଉଁଠି ଚୟନ କରିବ ନାହିଁ? ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ, ହେ ନୃସିଂହ।

ତନ୍ମେ ଭଵାନ୍ଖଲୁ ଵୃତଃ ପତିରଙ୍ଗ ଜାଯାମ୍। ଆତ୍ମାର୍ପିତଶ୍ଚ ଭଵତୋଽତ୍ର ଵିଭୋ ଵିଧେହି। ମା ଵୀରଭାଗମଭିମର୍ଶତୁ ଚୈଦ୍ଯ ଆରାଦ୍। ଗୋମାଯୁଵନ୍ମୃଗପତେର୍ବଲିମମ୍ବୁଜାକ୍ଷ

ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପତି ଭାବେ ଚୟନ କରିଛି; ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ତୁମ ପାଖରେ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ମୋତେ ତୁମର ଜୀବନସଂଗିନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର। ମୋର ଭାଗ୍ୟକୁ ଶିଶୁପାଳ ନାମକ ଚେଦିରାଜ, ସିଂହ ପାଇଁ ଥିବା ବଳିକୁ ଶିଆଳ ନେଇଯିବା ପରି, ଛୁଇଁନ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହେ କମଳନୟନ।

ପୂର୍ତେଷ୍ଟଦତ୍ତନିଯମଵ୍ରତଦେଵଵିପ୍ର। ଗୁର୍ଵର୍ଚନାଦିଭିରଲଂ ଭଗଵାନ୍ପରେଶଃ। ଆରାଧିତୋ ଯଦି ଗଦାଗ୍ରଜ ଏତ୍ଯ ପାଣିଂ। ଗୃହ୍ଣାତୁ ମେ ନ ଦମଘୋଷସୁତାଦଯୋଽନ୍ଯେ

ଯଦି ମୋର ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ନିୟମ, ବ୍ରତ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବଡ଼ମାନେଙ୍କର ସେବା ଦ୍ୱାରା ପରମେଶ୍ୱର ଗଦାଗ୍ରଜ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିବେ, ତେବେ ସେ ଆସି ମୋର ହାତ ଧରନ୍ତୁ, ଦମଘୋଷ ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତୁ।

ଶ୍ଵୋ ଭାଵିନି ତ୍ଵମଜିତୋଦ୍ଵହନେ ଵିଦର୍ଭାନ୍। ଗୁପ୍ତଃ ସମେତ୍ଯ ପୃତନାପତିଭିଃ ପରୀତଃ। ନିର୍ମଥ୍ଯ ଚୈଦ୍ଯମଗଧେନ୍ଦ୍ର ବଲଂ ପ୍ରସହ୍ଯ। ମାଂ ରାକ୍ଷସେନ ଵିଧିନୋଦ୍ଵହ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କାମ୍

ହେ ଅଜିତ, ଆସନ୍ତାକାଲି ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ତୁମ ସେନାପତିମାନେ ସହିତ ବିଦର୍ଭକୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଆସିବ, ତେବେ ଚେଦି ଓ ମଗଧର ସେନାକୁ ଜିତି, ରାକ୍ଷସ ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଜିତି ନେବ।

ଅନ୍ତଃପୁରାନ୍ତରଚରୀମନିହତ୍ଯ ବନ୍ଧୂନ୍। ତ୍ଵାମୁଦ୍ଵହେ କଥମିତି ପ୍ରଵଦାମ୍ଯୁପାଯମ୍। ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁରସ୍ତି ମହତୀ କୁଲଦେଵଯାତ୍ରା। ଯସ୍ଯାଂ ବହିର୍ନଵଵଧୂର୍ଗିରିଜାମୁପେଯାତ୍

ତୁମେ ଯଦି ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହି ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, କିପରି ତୁମେ ମୋତେ ବିବାହ କରିପାରିବ, ତେବେ ମୁଁ ଉପାୟ କହୁଛି: ପୂର୍ବ ଦିନ ଏକ ବଡ଼ କୁଳଦେବୀ ଯାତ୍ରା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ନୂତନ ବଧୂ ଗିରିଜାଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ବାହାରେଯିବ।

ଯସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିପଙ୍କଜରଜଃସ୍ନପନଂ ମହାନ୍ତୋ। ଵାଞ୍ଛନ୍ତ୍ଯୁମାପତିରିଵାତ୍ମତମୋଽପହତ୍ଯୈ। ଯର୍ହ୍ଯମ୍ବୁଜାକ୍ଷ ନ ଲଭେଯ ଭଵତ୍ପ୍ରସାଦଂ। ଜହ୍ଯାମସୂନ୍ଵ୍ରତକୃଶାନ୍ଶତଜନ୍ମଭିଃ ସ୍ଯାତ୍

ଯାହାଙ୍କ ଚରଣକମଳର ଧୂଳିରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ଯେପରି ଉମାପତି ନିଜ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଚାହାନ୍ତି, ହେ କମଳନୟନ, ଯଦି ମୁଁ ତୁମର କୃପା ପାଇପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଜୀବନକୁ, ବ୍ରତରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ଶତଜନ୍ମ ଧରି ଛାଡିଦେବି।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ। ଇତ୍ଯେତେ ଗୁହ୍ଯସନ୍ଦେଶା ଯଦୁଦେଵ ମଯା ହୃତାଃ। ଵିମୃଶ୍ଯ କର୍ତୁଂ ଯଚ୍ଚାତ୍ର କ୍ରିଯତାଂ ତଦନନ୍ତରମ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଏପରି ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଯଦୁବଂଶୀ କନ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆଣିଛି। ଏଠାରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ଭଲଭାବେ ଭାବି, ପରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।

ଅଥ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ 10.53 ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଃ ସ ତୁ ସନ୍ଦେଶଂ ନିଶମ୍ଯ ଯଦୁନନ୍ଦନଃ। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ପାଣିନା ପାଣିଂ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ: ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ଯଦୁବଂଶର ପୁତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତ ଧରି ହସି, ଏପରି କହିଲେ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ତଥାହମପି ତଚ୍ଚିତ୍ତୋ ନିଦ୍ରାଂ ଚ ନ ଲଭେ ନିଶି। ଵେଦାହମ୍ରୁକ୍ମିଣା ଦ୍ଵେଷାନ୍ମମୋଦ୍ଵାହୋ ନିଵାରିତଃ

ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ: ମୋ ମନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଭାବି ରାତିରେ ଶୁଏ ପାରୁନାହିଁ। ମୁଁ ଜାଣେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ବିବାହ ମୋ ସହିତ ହେବାକୁ ଭାଇ ଦ୍ୱେଷରେ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ।

ତାମାନଯିଷ୍ଯ ଉନ୍ମଥ୍ଯ ରାଜନ୍ଯାପସଦାନ୍ମୃଧେ। ମତ୍ପରାମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ମେଧସୋଽଗ୍ନିଶିଖାମିଵ

ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରାଜାମାନେ ଥିବା ସଭାରୁ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆଣି ନେବି, ଯିଏ ମୋ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତ, ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ ରୂପବତୀ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିଶିଖା।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଉଦ୍ଵାହର୍କ୍ଷଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାଯ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ମଧୁସୂଦନଃ। ରଥଃ ସଂଯୁଜ୍ଯତାମାଶୁ ଦାରୁକେତ୍ଯାହ ସାରଥିମ୍

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ: ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ବିବାହର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜାଣି, ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ କହିଲେ, 'ଦାରୁକ, ଶୀଘ୍ର ରଥ ଯୋଗାଇ ଦେ।'

ସ ଚାଶ୍ଵୈଃ ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵ ମେଘପୁଷ୍ପବଲାହକୈଃ। ଯୁକ୍ତଂ ରଥମୁପାନୀଯ ତସ୍ଥୌ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରଗ୍ରତଃ

ସେ ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଳାହକ ନାମକ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ରଥ ଯୋଗାଇ ଆଣି, ହାତ ଜୋଡି ଆଗରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ।