ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଅଥ ଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ 10.52 ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଇତ୍ଥଂ ସୋଽନୁଗ୍ରହୀତୋଽଙ୍ଗ କୃଷ୍ଣେନେକ୍ଷ୍ଵାକୁ ନନ୍ଦନଃ। ତଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ସନ୍ନମ୍ଯ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ଗୁହାମୁଖାତ୍

ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶିର ନମାଇ, ଗୁହାର ମୁଖରୁ ବାହାରିଗଲେ।

ସଂଵୀକ୍ଷ୍ଯ କ୍ଷୁଲ୍ଲକାନ୍ମର୍ତ୍ଯାନ୍ପଶୂନ୍ଵୀରୁଦ୍ଵନସ୍ପତୀନ୍। ମତ୍ଵା କଲିଯୁଗଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଜଗାମ ଦିଶମୁତ୍ତରାମ୍

ସେ ଛୋଟ ମାନବ, ପଶୁ, ଔଷଧି ଓ ଗଛମାନେକୁ ଦେଖି, କଳିଯୁଗ ଆସିଛି ବୋଲି ବୁଝି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ତପଃଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁତୋ ଧୀରୋ ନିଃସଙ୍ଗୋ ମୁକ୍ତସଂଶଯଃ। ସମାଧାଯ ମନଃ କୃଷ୍ଣେ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଗନ୍ଧମାଦନମ୍

ତପସ୍ୟା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ଅସକ୍ତ ଓ ସନ୍ଦେହରହିତ ହୋଇ, ମନକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ବଦର୍ଯାଶ୍ରମମାସାଦ୍ଯ ନରନାରାଯଣାଲଯମ୍। ସର୍ଵଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵସହଃ ଶାନ୍ତସ୍ତପସାରାଧଯଦ୍ଧରିମ୍

ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ, ଯାହା ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।

ଭଗଵାନ୍ପୁନରାଵ୍ରଜ୍ଯ ପୁରୀଂ ଯଵନଵେଷ୍ଟିତାମ୍। ହତ୍ଵା ମ୍ଲେଚ୍ଛବଲଂ ନିନ୍ଯେ ତଦୀଯଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଧନମ୍

ଭଗବାନ ପୁନିଥରେ ଯବନମାନେ ଘେରିଥିବା ସେହି ପୁରୀକୁ ଫେରି, ମ୍ଲେଚ୍ଛ ସେନାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ସେମାନଙ୍କର ଧନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନେଇଗଲେ।

ନୀଯମାନେ ଧନେ ଗୋଭିର୍ନୃଭିଶ୍ଚାଚ୍ଯୁତଚୋଦିତୈଃ। ଆଜଗାମ ଜରାସନ୍ଧସ୍ତ୍ରଯୋଵିଂଶତ୍ଯନୀକପଃ

ଏହି ଧନ ଗାଈ ଓ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଜରାସନ୍ଧ, ତେଇଶଟି ସେନା ନେଇ ଆସିଲେ।

ଵିଲୋକ୍ଯ ଵେଗରଭସଂ ରିପୁସୈନ୍ଯସ୍ଯ ମାଧଵୌ। ମନୁଷ୍ଯଚେଷ୍ଟାମାପନ୍ନୌ ରାଜନ୍ଦୁଦ୍ରୁଵତୁର୍ଦ୍ରୁତମ୍

ଶତ୍ରୁ ସେନା ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦୁଇ ମାଧବ ମାନବ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ରାଜା, ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଗଲେ।

ଵିହାଯ ଵିତ୍ତଂ ପ୍ରଚୁରମଭୀତୌ ଭୀରୁଭୀତଵତ୍। ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ପଲାଶାଭ୍ଯାଂ ଚେଲତୁର୍ବହୁଯୋଜନମ୍

ଅନେକ ଧନ ଛାଡି, ଭୟହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟଭୀତ ଭଳି ଦେଖାଉଥିବା, ସେମାନେ ପଦ୍ମପରି ଚରଣରେ ଅନେକ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ପଦେ ପଦେ ଚାଲିଗଲେ।

ପଲାଯମାନୌ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଗଧଃ ପ୍ରହସନ୍ବଲୀ। ଅନ୍ଵଧାଵଦ୍ରଥାନୀକୈରୀଶଯୋରପ୍ରମାଣଵିତ୍

ସେମାନେ ପଳାଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଗଧ ରାଜା ହସି, ତାଙ୍କର ରଥସେନା ନେଇ, ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅଜ୍ଞାନରେ, ତାଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ।

ପ୍ରଦ୍ରୁତ୍ଯ ଦୂରଂ ସଂଶ୍ରାନ୍ତୌ ତୁଙ୍ଗମାରୁହତାଂ ଗିରିମ୍। ପ୍ରଵର୍ଷଣାଖ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ନିତ୍ଯଦା ଯତ୍ର ଵର୍ଷତି

ଅଧିକ ଦୂରକୁ ଦୌଡ଼ି, କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପ୍ରବର୍ଷଣ ନାମକ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ବର୍ଷା ହୁଏ।

ଗିରୌ ନିଲୀନାଵାଜ୍ଞାଯ ନାଧିଗମ୍ଯ ପଦଂ ନୃପ। ଦଦାହ ଗିରିମେଧୋଭିଃ ସମନ୍ତାଦଗ୍ନିମୁତ୍ସୃଜନ୍

ପର୍ବତରେ ସେମାନଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ନ ମିଳିଲାବେଳେ, ରାଜା ଭାବିଲେ ସେମାନେ ଲୁଚିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇ ପର୍ବତକୁ ଜଳାଇଦେଲେ।

ତତ ଉତ୍ପତ୍ଯ ତରସା ଦହ୍ଯମାନତଟାଦୁଭୌ। ଦଶୈକଯୋଜନାତ୍ତୁଙ୍ଗାନ୍ନିପେତତୁରଧୋ ଭୁଵି

ତାପରେ, ଜଳୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଢାଳରୁ ଦୁଇଜଣ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଉଡ଼ି, ଦଶ ଏକ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଭୂମିକୁ ଝାପି ପଡ଼ିଲେ।

ଅଲକ୍ଷ୍ଯମାଣୌ ରିପୁଣା ସାନୁଗେନ ଯଦୂତ୍ତମୌ। ସ୍ଵପୁରଂ ପୁନରାଯାତୌ ସମୁଦ୍ର ପରିଖାଂ ନୃପ

ଶତ୍ରୁ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ଯଦୁମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇଜଣ ପୁନି ସମୁଦ୍ରରେ ରକ୍ଷିତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ, ରାଜା।

ସୋଽପି ଦଗ୍ଧାଵିତି ମୃଷା ମନ୍ଵାନୋ ବଲକେଶଵୌ। ବଲମାକୃଷ୍ଯ ସୁମହନ୍ମଗଧାନ୍ମାଗଧୋ ଯଯୌ

ମାଗଧ ରାଜା ଭାବିଲେ ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଜଳିଗଲେ, ଏହି ଭ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା ଫେରାଇ ମାଗଧକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଆନର୍ତାଧିପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ରୈଵତୋ ରୈଵତୀଂ ସୁତାମ୍। ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଦିତଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ବଲାଯେତି ପୁରୋଦିତମ୍

ଆନର୍ତ୍ତର ରାଜା ଶ୍ରୀମାନ୍ ରେବତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ରେବତୀଙ୍କୁ ବଳଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିଲା।

ଭଗଵାନପି ଗୋଵିନ୍ଦ ଉପଯେମେ କୁରୂଦ୍ଵହ। ଵୈଦର୍ଭୀଂ ଭୀଷ୍ମକସୁତାଂ ଶ୍ରିଯୋ ମାତ୍ରାଂ ସ୍ଵଯଂଵରେ

ଭଗବାନ ଗୋବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ, କୁରୁମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ଶ୍ରୀଙ୍କ ମାତା ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବରରେ ବିବାହ କଲେ।

ପ୍ରମଥ୍ଯ ତରସା ରାଜ୍ଞଃ ଶାଲ୍ଵାଦୀଂଶ୍ଚୈଦ୍ଯପକ୍ଷଗାନ୍। ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯପୁତ୍ରଃ ସୁଧାମିଵ

ଶାଲ୍ବ ଓ ଚେଦି ଦଳର ରାଜାମାନେ ଓ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦଳି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ, ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ଅମୃତ ନେଇଯିବା ପରି ନେଇଗଲେ।

ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ। ଭଗଵାନ୍ଭୀଷ୍ମକସୁତାଂ ରୁକ୍ମିଣୀଂ ରୁଚିରାନନାମ୍। ରାକ୍ଷସେନ ଵିଧାନେନ ଉପଯେମ ଇତି ଶ୍ରୁତମ୍

ରାଜା ପଚାରିଲେ: ଭଗବାନ ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ ରୂପବତୀ କନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସ ବିଧିରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଉଛି।

ଭଗଵନ୍ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି କୃଷ୍ଣସ୍ଯାମିତତେଜସଃ। ଯଥା ମାଗଧଶାଲ୍ଵାଦୀନ୍ଜିତ୍ଵା କନ୍ଯାମୁପାହରତ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ କିପରି ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ କୃଷ୍ଣ ମାଗଧ, ଶାଲ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଆଣିଥିଲେ।

ବ୍ରହ୍ମନ୍କୃଷ୍ଣକଥାଃ ପୁଣ୍ଯା ମାଧ୍ଵୀର୍ଲୋକମଲାପହାଃ। କୋ ନୁ ତୃପ୍ଯେତ ଶୃଣ୍ଵାନଃ ଶ୍ରୁତଜ୍ଞୋ ନିତ୍ଯନୂତନାଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା, ଯେଉଁଠି ମଧୁରତା ରହିଛି, ଯାହା ଜଗତର ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ସଦା ନୂତନ ଓ ତାଜା ଲାଗେ—ଏମିତି କଥା ଶୁଣିଲେ କିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିବ? ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶୁଣି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାନ୍ତି।

ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିରୁଵାଚ। ରାଜାସୀଦ୍ଭୀଷ୍ମକୋ ନାମ ଵିଦର୍ଭାଧିପତିର୍ମହାନ୍। ତସ୍ଯ ପଞ୍ଚାଭଵନ୍ପୁତ୍ରାଃ କନ୍ଯୈକା ଚ ଵରାନନା

ଶ୍ରୀ ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଭୀଷ୍ମକ, ସେ ବିଦର୍ଭ ଦେଶର ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଝିଅ ଥିଲେ।

ରୁକ୍ମ୍ଯଗ୍ରଜୋ ରୁକ୍ମରଥୋ ରୁକ୍ମବାହୁରନନ୍ତରଃ। ରୁକ୍ମକେଶୋ ରୁକ୍ମମାଲୀ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯେଷା ସ୍ଵସା ସତୀ

ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁକ୍ମୀ, ତାପରେ ରୁକ୍ମରଥ, ତାପରେ ରୁକ୍ମବାହୁ, ତାପରେ ରୁକ୍ମକେଶ, ଏବଂ ରୁକ୍ମମାଳୀ। ତାଙ୍କର ଧର୍ମପରାୟଣ ଭଉଣୀ ଥିଲେ ରୁକ୍ମିଣୀ।

ସୋପଶ୍ରୁତ୍ଯ ମୁକୁନ୍ଦସ୍ଯ ରୂପଵୀର୍ଯଗୁଣଶ୍ରିଯଃ। ଗୃହାଗତୈର୍ଗୀଯମାନାସ୍ତଂ ମେନେ ସଦୃଶଂ ପତିମ୍

ସେଇ ଝିଅ ଘରକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ରୂପ, ପ୍ରଭାବ, ଗୁଣ ଓ ଯଶସ୍ୱୀତାର କଥା ଗାଇଥିବାକୁ ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପତି ଭାବେ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

ତାଂ ବୁଦ୍ଧିଲକ୍ଷଣୌଦାର୍ଯ ରୂପଶୀଲଗୁଣାଶ୍ରଯାମ୍। କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ସଦୃଶୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଵୋଢୁଂ ମନୋ ଦଧେ

କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି, ଉଦାରତା, ରୂପ ଓ ଶିଳ୍ପ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନେ ଧାରଣ କଲେ।

ବନ୍ଧୂନାମିଚ୍ଛତାଂ ଦାତୁଂ କୃଷ୍ଣାଯ ଭଗିନୀଂ ନୃପ। ତତୋ ନିଵାର୍ଯ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵିଡ୍ରୁକ୍ମୀ ଚୈଦ୍ଯମମନ୍ଯତ

ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ, ସେ ଏହାକୁ ବାଧା ଦେଲେ ଏବଂ ଚେଦୀରାଜ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ଭାବିଲେ।

ତଦଵେତ୍ଯାସିତାପାଙ୍ଗୀ ଵୈଦର୍ଭୀ ଦୁର୍ମନା ଭୃଶମ୍। ଵିଚିନ୍ତ୍ଯାପ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ କଞ୍ଚିତ୍କୃଷ୍ଣାଯ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍

ଏହି କଥା ଜାଣି ବିଦର୍ଭର କଳା ଚକ୍ଷୁ ଝିଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଭଲଭାବେ ଭାବି ଏକ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।

ଦ୍ଵାରକାଂ ସ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯ ପ୍ରତୀହାରୈଃ ପ୍ରଵେଶିତଃ। ଅପଶ୍ଯଦାଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷମାସୀନଂ କାଞ୍ଚନାସନେ

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵସ୍ତମଵରୁହ୍ଯ ନିଜାସନାତ୍। ଉପଵେଶ୍ଯାର୍ହଯାଂ ଚକ୍ରେ ଯଥାତ୍ମାନଂ ଦିଵୌକସଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ନାଥ ନିଜ ଆସନରୁ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ବସାଇଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ନିଜକୁ ଯେପରି ଆଦର କରନ୍ତି, ସେପରି ଆଦର କଲେ।

ତଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମୁପଗମ୍ଯ ସତାଂ ଗତିଃ। ପାଣିନାଭିମୃଶନ୍ପାଦାଵଵ୍ଯଗ୍ରସ୍ତମପୃଚ୍ଛତ

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରି ବିଶ୍ରାମ କରିଥିବାବେଳେ, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ହାତରେ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।