ଅହଂ ଚାତ୍ମାତ୍ମଜାଗାର ଦାରାର୍ଥସ୍ଵଜନାଦିଷୁ । ଭ୍ରମାମି ସ୍ଵପ୍ନକଲ୍ପେଷୁ ମୂଢଃ ସତ୍ଯଧିଯା ଵିଭୋ
ମୁଁ ମୋ ଶରୀର, ସନ୍ତାନ, ଘର, ଧନ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ସ୍ୱପ୍ନ ସଦୃଶ ଭ୍ରମରେ ମୁଁ ଘୁରୁଛି।
ଅନିତ୍ଯାନାତ୍ମଦୁଃଖେଷୁ ଵିପର୍ଯଯମତିର୍ହ୍ଯହମ୍ । ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାରାମସ୍ତମୋଵିଷ୍ଟୋ ନ ଜାନେ ତ୍ଵାତ୍ମନଃ ପ୍ରିଯମ୍
ଅସ୍ଥିର, ନିଜ ନୁହେଁ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ବସ୍ତୁରେ ଆସକ୍ତି ରଖି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବି ମୁଁ ନିଜର ପ୍ରିୟ କ'ଣ ତାହା ଜାଣିପାରୁନି।
ଯଥାବୁଧୋ ଜଲଂ ହିତ୍ଵା ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନଂ ତଦୁଦ୍ଭଵୈଃ । ଅଭ୍ଯେତି ମୃଗତୃଷ୍ଣାଂ ଵୈ ତଦ୍ଵତ୍ତ୍ଵାହଂ ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଝାଡ଼ି ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ପାଣିକୁ ଛାଡ଼ି ମୃଗମରୀଚିକା ପଛରେ ଦୌଡ଼େ, ସେପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଛି।
ନୋତ୍ସହେଽହଂ କୃପଣଧୀଃ କାମକର୍ମହତଂ ମନଃ । ରୋଦ୍ଧୁଂ ପ୍ରମାଥିଭିଶ୍ଚାକ୍ଷୈଃ ହ୍ରିଯମାଣମିତସ୍ତତଃ
ମୋ ମନ ଆସକ୍ତି ଓ କର୍ମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଦୟନୀୟ ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଇଚ୍ଛା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଯେଉଁଠି ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ରୋକିପାରୁନି।
( ଵସଂତତିଲକା ) ସୋଽହଂ ତଵାଙ୍ଘ୍ର୍ଯୁପଗତୋଽସ୍ମ୍ଯସତାଂ ଦୁରାପଂ ତଚ୍ଚାପ୍ଯହଂ ଭଵଦନୁଗ୍ରହ ଈଶ ମନ୍ଯେ । ପୁଂସୋ ଭଵେଦ୍ ଯର୍ହି ସଂସରଣାପଵର୍ଗଃ ତ୍ଵଯ୍ଯବ୍ଜନାଭ ସଦୁପାସନଯା ମତିଃ ସ୍ଯାତ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଆସିଛି, ଯାହା ଅପରାଧୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର କୃପା ବୋଲି ଭାବୁଛି, ହେ ଇଶ୍ୱର। ଯେତେବେଳେ ମନ ଆପଣଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ନମୋ ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରାଯ ସର୍ଵପ୍ରତ୍ଯଯହେତଵେ । ପୁରୁଷେଶପ୍ରଧାନାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେଽନନ୍ତଶକ୍ତଯେ
ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ନିଶ୍ଚୟର କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରକୃତିର ନାୟକ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ବ୍ରହ୍ମ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେ ଵାସୁଦେଵାଯ ସର୍ଵଭୂତକ୍ଷଯାଯ ଚ । ହୃଷୀକେଶ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରପନ୍ନଂ ପାହି ମାଂ ପ୍ରଭୋ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହୃଷୀକେଶ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ମୁଁ ଶରଣ ନେଇଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଅକ୍ରୂରସ୍ତୁତିର୍ନାମ ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧରେ 'ଅକୃର ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି' ନାମକ ଚାଳିଶିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ରାମକୃଷ୍ଣଯୋର୍ମଥୁରାଯାଂ ପ୍ରଵେଶଃ; ରଜକଵଧଃ ଵାଯକମାଲାକାରଯୋରନୁଗ୍ରହେଣଂ ଚ ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ସ୍ତୁଵତସ୍ତସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ଜଲେ ଵପୁଃ । ଭୂଯଃ ସମାହରତ୍ କୃଷ୍ଣୋ ନଟୋ ନାଟ୍ଯମିଵାତ୍ମନଃ
ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ — ଅକୃର ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ଭଗବାନ୍ ଜଳରେ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ, ପରେ ନଟ ନାଟକ ଶେଷ କରିବା ପରି କୃଷ୍ଣ ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅପସାରଣ କରିଦେଲେ।
ସୋଽପି ଚାନ୍ତର୍ହିତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଜଲାଦ୍ ଉନ୍ମଜ୍ଜ୍ଯ ସତ୍ଵରଃ । କୃତ୍ଵା ଚାଵଶ୍ଯକଂ ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ମିତୋ ରଥମାଗମତ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ତେଣୁ ସେ ତୁରନ୍ତ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ, ଆବଶ୍ୟକ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ରଥକୁ ଫେରିଲେ।
ତଂ ଅପୃଚ୍ଛଦ୍ ହୃଷୀକେଶଃ କିଂ ତେ ଦୃଷ୍ଟମିଵାଦ୍ଭୁତମ୍ । ଭୂମୌ ଵିଯତି ତୋଯେ ଵା ତଥା ତ୍ଵାଂ ଲକ୍ଷଯାମହେ
ହୃଷୀକେଶ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କଣ ଭଲି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲ? ଭୂମିରେ, ଆକାଶରେ, କିମ୍ବା ଜଳରେ? ତୁମେ ଏତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କାହିଁକି?'
ଶ୍ରୀଅକ୍ରୂର ଉଵାଚ - ଅଦ୍ଭୁତାନୀହ ଯାଵନ୍ତି ଭୂମୌ ଵିଯତି ଵା ଜଲେ । ତ୍ଵଯି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମକେ ତାନି କିଂ ମେଽଦୃଷ୍ଟଂ ଵିପଶ୍ଯତଃ
ଶ୍ରୀଅକୃର କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଛି—ଭୂମିରେ, ଆକାଶରେ କିମ୍ବା ଜଳରେ—ସେସବୁ ତୁମ୍ଭିତରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ, ଏମିତି କ'ଣ ଅଛି?'
ଯତ୍ରାଦ୍ଭୁତାନି ସର୍ଵାଣି ଭୂମୌ ଵିଯତି ଵା ଜଲେ । ତଂ ତ୍ଵାନୁପଶ୍ଯତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କିଂ ମେ ଦୃଷ୍ଟମିହାଦ୍ଭୁତମ୍
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଛି—ଭୂମି, ଆକାଶ କିମ୍ବା ଜଳରେ—ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏଠାରେ ମୋ ପାଖରେ ଅଦ୍ଭୁତ କ'ଣ ଦେଖିବି?
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚୋଦଯାମାସ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ଗାନ୍ଦିନୀସୁତଃ । ମଥୁରାଂ ଅନଯଦ୍ ରାମଂ କୃଷ୍ଣଂ ଚୈଵ ଦିନାତ୍ଯଯେ
ଏପରି କହି, ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ରଥକୁ ଚଲାଇଲେ, ଦିନ ଶେଷରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଥୁରାକୁ ନେଇଗଲେ।
ମାର୍ଗେ ଗ୍ରାମଜନା ରାଜନ୍ ତତ୍ର ତତ୍ରୋପସଙ୍ଗତାଃ । ଵସୁଦେଵସୁତୌ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରୀତା ଦୃଷ୍ଟିଂ ନ ଚାଦଦୁଃ
ପଥରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏଠା-ସେଠା ଏକଠା ହେଲେ, ଓ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅମାନେ କୁ ଦେଖି ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ହଟାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତାଵଦ୍ ଵ୍ରଜୌକସସ୍ତତ୍ର ନନ୍ଦଗୋପାଦଯୋଽଗ୍ରତଃ । ପୁରୋପଵନମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରତୀକ୍ଷନ୍ତୋଽଵତସ୍ଥିରେ
ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରଜର ନିବାସୀମାନେ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ଆଗରୁ ନେତୃତ୍ୱ କରି, ସହରର ବାଗିଚାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ତାନ୍ ସମେତ୍ଯାହ ଭଗଵାନ୍ ଅକ୍ରୂରଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ । ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଣିନା ପାଣିଂ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ
ସେମାନେ ସହିତ ମିଳି, ଜଗତ୍ନାଥ ଭଗବାନ୍ ଅକୃରଙ୍କୁ ହସି ହସି ଅଭିବାଦନ କଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରସାରିତ ହାତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ।
ଭଵାନ୍ ପ୍ରଵିଶତାମଗ୍ରେ ସହଯାନଃ ପୁରୀଂ ଗୃହମ୍ । ଵଯଂ ତ୍ଵିହାଵମୁଚ୍ଯାଥ ତତୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ପୁରୀମ୍
ତୁମେ ତୁମ ରଥ ସହିତ ପ୍ରଥମେ ସହର ଓ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା, ପରେ ସହରକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା।
ଶ୍ରୀଅକ୍ରୂର ଉଵାଚ - ନାହଂ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ରହିତଃ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯେ ମଥୁରାଂ ପ୍ରଭୋ । ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ନାର୍ହସି ମାଂ ନାଥ ଭକ୍ତଂ ତେ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲ
ଶ୍ରୀଅକୃର କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣମାନେ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋତେ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହେ ନାଥ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଆପଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲପାଆନ୍ତି।'
ଆଗଚ୍ଛ ଯାମ ଗେହାନ୍ ନଃ ସନାଥାନ୍ କୁର୍ଵଧୋକ୍ଷଜ । ସହାଗ୍ରଜଃ ସଗୋପାଲୈଃ ସୁହୃଦ୍ଭିଶ୍ଚ ସୁହୃତ୍ତମ
ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଘରକୁ ଚଳିଯିବା, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ, ଗୋପମାନେ ଓ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଆମ ଘରକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।
ପୁନୀହି ପାଦରଜସା ଗୃହାନ୍ନୋ ଗୃହମେଧିନାମ୍ । ଯଚ୍ଛୌଚେନାନୁତୃପ୍ଯନ୍ତି ପିତରଃ ସାଗ୍ନଯଃ ସୁରାଃ
ଆପଣଙ୍କ ପାଦଧୂଳିରେ ଆମ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ଘରକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ; ଏହାର ପବିତ୍ରତାରେ ପିତୃମାନେ, ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଵନିଜ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିଯୁଗଲଂ ଆସୀତ୍ ଶ୍ଲୋକ୍ଯୋ ବଲିର୍ମହାନ୍ । ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଅତୁଲଂ ଲେଭେ ଗତିଂ ଚୈକାନ୍ତିନାଂ ତୁ ଯା
ଆପଣଙ୍କ ଦୁଇ ପାଦ ପରିଷ୍କାର କରି, ମହାବଳି ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ, ଅପୂର୍ବ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତିର ଗତି ପାଇଲେ।
ଆପସ୍ତେଽଙ୍ଘ୍ର୍ଯଵନେଜନ୍ଯଃ ତ୍ରୀଂଲ୍ଲୋକାନ୍ ଶୁଚଯୋଽପୁନନ୍ । ଶିରସାଧତ୍ତ ଯାଃ ଶର୍ଵଃ ସ୍ଵର୍ଯାତାଃ ସଗରାତ୍ମଜାଃ
ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ପରିଷ୍କାରର ଜଳ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କଲା; ଶିବ ତାହାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ, ସଗରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ।
ଦେଵଦେଵ ଜଗନ୍ନାଥ ପୁଣ୍ଯଶ୍ରଵଣକୀର୍ତନ । ଯଦୂତ୍ତମୋତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକ ନାରାଯଣ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ପୁଣ୍ୟମୟ, ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ନାରାୟଣ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵନୁଵାଚ । ଆଯାସ୍ଯେ ଭଵତୋ ଗେହଂ ଅହମାର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ଯଦୁଚକ୍ରଦ୍ରୁହଂ ହତ୍ଵା ଵିତରିଷ୍ଯେ ସୁହୃତ୍ପ୍ରିଯମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ମୁଁ ଆଦରଣୀୟମାନେ ସହିତ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି। ଯଦୁବଂଶର ଦୁଷ୍ଟକୁ ମାରି, ମୋ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇବି।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଏଵମୁକ୍ତୋ ଭଗଵତା ସୋଽକ୍ରୂରୋ ଵିମନା ଇଵ । ପୁରୀଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କଂସାଯ କର୍ମାଵେଦ୍ଯ ଗୃହଂ ଯଯୌ
ଶୁକଦେବ କହିଲେ — ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅକୃର ମନେ ଅନେକ ଚିନ୍ତା ନେଇ ମଥୁରା ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କଂସଙ୍କୁ ନିଜ କାମ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ବାତ କହି, ତାପରେ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଅଥାପରାହ୍ନେ ଭଗଵାନ୍ କୃଷ୍ଣଃ ସଙ୍କର୍ଷଣାନ୍ଵିତଃ । ମଥୁରାଂ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ ଗୋପୈଃ ଦିଦୃକ୍ଷୁଃ ପରିଵାରିତଃ
ତାପରେ ବିକାଳବେଳେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଗୋପମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ସହର ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
( ମିଶ୍ର ) ଦଦର୍ଶ ତାଂ ସ୍ଫାଟିକତୁଙ୍ଗ ଗୋପୁର ଦ୍ଵାରାଂ ବୃହଦ୍ ହେମକପାଟତୋରଣାମ୍ । ତାମ୍ରାରକୋଷ୍ଠାଂ ପରିଖାଦୁରାସଦାଂ ଉଦ୍ଯାନ ରମ୍ଯୋପ ଵନୋପଶୋଭିତାମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଫଟିକ ଦ୍ୱାର, ବଡ଼ ସୁନା ତୋରଣ ଦ୍ୱାର, ତାମ୍ବା ଚଢ଼ା ଦେଉଳ ଦିଓଲ, ଗଭୀର ଖାଲି ଯାହା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ, ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଉପବନରେ ଶୋଭିତ ସହରକୁ ଦେଖିଲେ।
ସୌଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗାଟକହର୍ମ୍ଯନିଷ୍କୁଟୈଃ ଶ୍ରେଣୀସଭାଭିଃ ଭଵନୈରୁପସ୍କୃତାମ୍ । ଵୈଦୂର୍ଯଵଜ୍ରାମଲନୀଲଵିଦ୍ରୁମୈଃ ମୁକ୍ତାହରିଦ୍ଭିର୍ଵଲଭୀଷୁ ଵେଦିଷୁ
ଏହି ସହର ସୁନାର ଶିଖର ଓ ବାଲକନୀ, ଶାରି ଶାରି ସଭା ଘର ଓ ମହଳ, ବେଡ଼ା ଓ ବେଦୀରେ ବୈଦୂର୍ୟ, ହୀରା, ନିଳମଣି, ପଗଡ଼ି, ମୁକ୍ତା ଓ ପନ୍ନା ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ଜୁଷ୍ଟେଷୁ ଜାଲାମୁଖରନ୍ଧ୍ରକୁଟ୍ଟିମେଷୁ ଆଵିଷ୍ଟପାରାଵତବର୍ହିନାଦିତାମ୍ । ସଂସିକ୍ତରଥ୍ଯାପଣମାର୍ଗଚତ୍ଵରାଂ ପ୍ରକୀର୍ଣମାଲ୍ଯାଙ୍କୁରଲାଜତଣ୍ଡୁଲାମ୍
ଝାଲର ବାଟି, ଦ୍ୱାର ଓ ମଝଲା ରେ ପରିବେଶିତ ପରାବତ ଓ ମୟୂରର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ରାସ୍ତା, ବଜାର ଓ ଚଉକ ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଚାଉଳ ଛିଟାଯାଇ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।