ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଅକ୍ରୂରପ୍ରତିଯାନେ ଏକୋନ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧରେ 'ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ଫେରା' ନାମକ ଉନଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅକ୍ରୂରକୃତା ଭଗଵତ୍ ସ୍ତୁତି - ଶ୍ରୀଅକ୍ରୂର ଉଵାଚ - ( ମିଶ୍ର ) ନତୋଽସ୍ମ୍ଯହଂ ତ୍ଵାଖିଲହେତୁହେତୁଂ ନାରାଯଣଂ ପୂରୁଷମାଦ୍ଯମଵ୍ଯଯମ୍ । ଯନ୍ନାଭିଜାତାଦରଵିନ୍ଦକୋଷାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାଽଽଵିରାସୀଦ୍ ଯତ ଏଷ ଲୋକଃ
ଶ୍ରୀଅକ୍ରୂର କହିଲେ— ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ନାରାୟଣ, ଆଦିପୁରୁଷ ଓ ଅବିନାଶୀ। ଯାହାଙ୍କ ନାଭିର କମଳରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଭୂସ୍ତୋଯମଗ୍ନିଃ ପଵନଂ ଖମାଦିଃ ମହାନଜାଦିର୍ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି । ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥା ଵିବୁଧାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଯେ ହେତଵସ୍ତେ ଜଗତୋଽଙ୍ଗଭୂତାଃ
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମହାତ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦି, ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ— ଏହି ସମସ୍ତ ତୁମର ଅଂଶ ଭାବରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ନୈତେ ସ୍ଵରୂପଂ ଵିଦୁରାତ୍ମନସ୍ତେ ହ୍ଯଜାଦଯୋଽନାତ୍ମତଯା ଗୃହୀତାଃ । ଅଜୋଽନୁବଦ୍ଧଃ ସ ଗୁଣୈରଜାଯା ଗୁଣାତ୍ ପରଂ ଵେଦ ନ ତେ ସ୍ଵରୂପମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ, ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିଜକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଧରିଛନ୍ତି। ଅଜ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା, ଗୁଣ ଉପରେ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ତ୍ଵାଂ ଯୋଗିନୋ ଯଜନ୍ତ୍ଯଦ୍ଧା ମହାପୁରୁଷମୀଶ୍ଵରମ୍ । ସାଧ୍ଯାତ୍ମଂ ସାଧିଭୂତଂ ଚ ସାଧିଦୈଵଂ ଚ ସାଧଵଃ
ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଓ ଈଶ୍ୱର ଭାବରେ, ଆତ୍ମାରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତ୍ରଯ୍ଯା ଚ ଵିଦ୍ଯଯା କେଚିତ୍ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ଵୈତାନିକା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଯଜନ୍ତେ ଵିତତୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ନାନାରୂପାମରାଖ୍ଯଯା
କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦ ମାର୍ଗ ଅନୁସରି, ତିନି ବେଦ ଦ୍ୱାରା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଓ ନାମର ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଏକେ ତ୍ଵାଖିଲକର୍ମାଣି ସନ୍ନ୍ଯସ୍ଯୋପଶମଂ ଗତାଃ । ଜ୍ଞାନିନୋ ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞେନ ଯଜନ୍ତି ଜ୍ଞାନଵିଗ୍ରହମ୍
ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବରେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଅନ୍ଯେ ଚ ସଂସ୍କୃତାତ୍ମାନୋ ଵିଧିନାଭିହିତେନ ତେ । ଯଜନ୍ତି ତ୍ଵନ୍ମଯାସ୍ତ୍ଵାଂ ଵୈ ବହୁମୂର୍ତ୍ଯେକମୂର୍ତିକମ୍
ଅନ୍ୟମାନେ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ନିୟମିତ ବିଧି ଅନୁସରି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଏବଂ ଏକ ରୂପରେ ଅଛ, ଏହିଭଳି ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ତ୍ଵାମେଵାନ୍ଯେ ଶିଵୋକ୍ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଶିଵରୂପିଣମ୍ । ବହ୍ଵାଚାର୍ଯଵିଭେଦେନ ଭଗଵନ୍ ସମୁପାସତେ
ଅନ୍ୟମାନେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମାର୍ଗରେ, ଶିବର ରୂପରେ ତୁମକୁ, ବହୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପୂଜନ୍ତି।
ସର୍ଵ ଏଵ ଯଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵଦେଵମଯେଶ୍ଵରମ୍ । ଯେଽପ୍ଯନ୍ଯଦେଵତାଭକ୍ତା ଯଦ୍ଯପ୍ଯନ୍ଯଧିଯଃ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାର ଆଶ୍ରୟ ଥିବା ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟଠାରେ ଥାଏ।
ଯଥାଦ୍ରିପ୍ରଭଵା ନଦ୍ଯଃ ପର୍ଜନ୍ଯାପୂରିତାଃ ପ୍ରଭୋ । ଵିଶନ୍ତି ସର୍ଵତଃ ସିନ୍ଧୁଂ ତଦ୍ଵତ୍ତ୍ଵାଂ ଗତଯୋଽନ୍ତତଃ
ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ, ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିଅନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ମାର୍ଗ ଶେଷରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଏ।
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଭଵତଃ ପ୍ରକୃତେର୍ଗୁଣାଃ । ତେଷୁ ହି ପ୍ରାକୃତାଃ ପ୍ରୋତା ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାଵରାଦଯଃ
ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍—ଏହି ତିନିଟି ତୁମ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣ। ଏହି ଗୁଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏକତାରେ ବନ୍ଧାଯାଇଛନ୍ତି।
( ମିଶ୍ର ) ତୁଭ୍ଯଂ ନମସ୍ତେଽସ୍ତ୍ଵଵିଷକ୍ତଦୃଷ୍ଟଯେ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ସର୍ଵଧିଯାଂ ଚ ସାକ୍ଷିଣେ । ଗୁଣପ୍ରଵାହୋଽଯମଵିଦ୍ଯଯା କୃତଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଦେଵନୃତିର୍ଯଗାତ୍ମସୁ
ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅସଙ୍ଗ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଚିତ୍ତର ସାକ୍ଷୀ, ସେଇ ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଏହି ଗୁଣମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହୋଇ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
ଅଗ୍ନିର୍ମୁଖଂ ତେଽଵନିରଙ୍ଘ୍ରିରୀକ୍ଷଣଂ ସୂର୍ଯୋ ନଭୋ ନାଭିରଥୋ ଦିଶଃ ଶ୍ରୁତିଃ । ଦ୍ଯୌଃ କଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତଵ ବାହଵୋଽର୍ଣଵାଃ କୁକ୍ଷିର୍ମରୁତ୍ ପ୍ରାଣବଲଂ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍
ରୋମାଣି ଵୃକ୍ଷୌଷଧଯଃ ଶିରୋରୁହା । ମେଘାଃ ପରସ୍ଯାସ୍ଥିନଖାନି ତେଽଦ୍ରଯଃ । ନିମେଷଣଂ ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ପ୍ରଜାପତିଃ ମେଢ୍ରସ୍ତୁ ଵୃଷ୍ଟିସ୍ତଵ ଵୀର୍ଯମିଷ୍ଯତେ
ଗଛ ଓ ଔଷଧିମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଶରୀରର ଲୋମ, ମୁଣ୍ଡର ଚୁଲି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଶିରୋମଣି, ମେଘ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ହାଡ଼ ଓ ନଖ, ପାହାଡ଼ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଚକ୍ଷୁ ଝପକା ହେଉଛି ଦିନ ଓ ରାତି, ପ୍ରଜାପତି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ମନ, ବର୍ଷା ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ପୁରୁଷତ୍ୱ।
ତ୍ଵଯ୍ଯଵ୍ଯଯାତ୍ମନ୍ ପୁରୁଷେ ପ୍ରକଲ୍ପିତା ଲୋକାଃ ସପାଲା ବହୁଜୀଵସଙ୍କୁଲାଃ । ଯଥା ଜଲେ ସଞ୍ଜିହତେ ଜଲୌକସୋ ଽପ୍ଯୁଦୁମ୍ବରେ ଵା ମଶକା ମନୋମଯେ
ହେ ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେପରି ଜଳରେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏକଠା ହୁଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଉଦୁମ୍ବର ଗଛରେ ମଶାମାନେ, କିମ୍ବା ମନରେ ଭାବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଯାନି ଯାନୀହ ରୂପାଣି କ୍ରୀଡନାର୍ଥଂ ବିଭର୍ଷି ହି । ତୈରାମୃଷ୍ଟଶୁଚୋ ଲୋକା ମୁଦା ଗାଯନ୍ତି ତେ ଯଶଃ
ଆପଣ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ରୂପ ଧରିଛନ୍ତି ଖେଳାର ନିମିତ୍ତରେ, ସେହି ସମସ୍ତ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଅପବିତ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କର ଯଶ ଗାନ କରନ୍ତି।
ନମଃ କାରଣମତ୍ସ୍ଯାଯ ପ୍ରଲଯାବ୍ଧିଚରାଯ ଚ । ହଯଶୀର୍ଷ୍ଣେ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ମଧୁକୈଟଭମୃତ୍ଯଵେ
ପ୍ରଥମ ମାଛ ରୂପରେ ଯିଏ ପ୍ରଳୟ ସମୁଦ୍ରରେ ଚଲିଥିଲେ, ସେହି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଘୋଡ଼ାମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଅକୂପାରାଯ ବୃହତେ ନମୋ ମନ୍ଦରଧାରିଣେ । କ୍ଷିତ୍ଯୁଦ୍ଧାରଵିହାରାଯ ନମଃ ସୂକରମୂର୍ତଯେ
ସମୁଦ୍ର ସୀମା ନଥିବା ବିଶାଳ ଆଧାର ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଉଠାଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଭୂମିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଖେଳା କରୁଥିବା ସୂକର ରୂପୀ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେଽଦ୍ଭୁତସିଂହାଯ ସାଧୁଲୋକଭଯାପହ । ଵାମନାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ କ୍ରାନ୍ତତ୍ରିଭୁଵନାଯ ଚ
ଅଦ୍ଭୁତ ସିଂହ ରୂପୀ ଆପଣ, ଯିଏ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବାମନ ରୂପରେ ତିନି ଭୁବନକୁ ମାପିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଭୃଗୂଣାଂ ପତଯେ ଦୃପ୍ତକ୍ଷତ୍ରଵନଚ୍ଛିଦେ । ନମସ୍ତେ ରଘୁଵର୍ଯାଯ ରାଵଣାନ୍ତକରାଯ ଚ
ଭୃଗୁମାନଙ୍କର ନାୟକ, ଅହଂକାରୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେ ଵାସୁଦେଵାଯ ନମଃ ସଙ୍କର୍ଷଣାଯ ଚ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯନିରୁଦ୍ଧାଯ ସାତ୍ଵତାଂ ପତଯେ ନମଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମୋ ବୁଦ୍ଧାଯ ଶୁଦ୍ଧାଯ ଦୈତ୍ଯଦାନଵମୋହିନେ । ମ୍ଲେଚ୍ଛପ୍ରାଯକ୍ଷତ୍ରହନ୍ତ୍ରେ ନମସ୍ତେ କଲ୍କିରୂପିଣେ
ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧ ରୂପୀ ଆପଣ, ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ମୋହିତ କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମ୍ଲେଛ ଓ ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେ ନାଶ କରୁଥିବା କଳ୍କି ରୂପୀ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଭଗଵନ୍ ଜୀଵଲୋକୋଽଯଂ ମୋହିତସ୍ତଵ ମାଯଯା । ଅହଂ ମମେତ୍ଯସଦ୍ଗ୍ରାହୋ ଭ୍ରାମ୍ଯତେ କର୍ମଵର୍ତ୍ମସୁ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଜଗତର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆପଣଙ୍କର ମାୟାରେ ମୋହିତ। 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ବୋଲି ଭ୍ରମରେ ଏହି ଜନମ ମୃତ୍ୟୁର ମାର୍ଗରେ ଘୁରୁଛି।
ଅହଂ ଚାତ୍ମାତ୍ମଜାଗାର ଦାରାର୍ଥସ୍ଵଜନାଦିଷୁ । ଭ୍ରମାମି ସ୍ଵପ୍ନକଲ୍ପେଷୁ ମୂଢଃ ସତ୍ଯଧିଯା ଵିଭୋ
ମୁଁ ମୋ ଶରୀର, ସନ୍ତାନ, ଘର, ଧନ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ସ୍ୱପ୍ନ ସଦୃଶ ଭ୍ରମରେ ମୁଁ ଘୁରୁଛି।
ଅନିତ୍ଯାନାତ୍ମଦୁଃଖେଷୁ ଵିପର୍ଯଯମତିର୍ହ୍ଯହମ୍ । ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାରାମସ୍ତମୋଵିଷ୍ଟୋ ନ ଜାନେ ତ୍ଵାତ୍ମନଃ ପ୍ରିଯମ୍
ଅସ୍ଥିର, ନିଜ ନୁହେଁ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ବସ୍ତୁରେ ଆସକ୍ତି ରଖି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବି ମୁଁ ନିଜର ପ୍ରିୟ କ'ଣ ତାହା ଜାଣିପାରୁନି।
ଯଥାବୁଧୋ ଜଲଂ ହିତ୍ଵା ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନଂ ତଦୁଦ୍ଭଵୈଃ । ଅଭ୍ଯେତି ମୃଗତୃଷ୍ଣାଂ ଵୈ ତଦ୍ଵତ୍ତ୍ଵାହଂ ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଝାଡ଼ି ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ପାଣିକୁ ଛାଡ଼ି ମୃଗମରୀଚିକା ପଛରେ ଦୌଡ଼େ, ସେପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଛି।
ନୋତ୍ସହେଽହଂ କୃପଣଧୀଃ କାମକର୍ମହତଂ ମନଃ । ରୋଦ୍ଧୁଂ ପ୍ରମାଥିଭିଶ୍ଚାକ୍ଷୈଃ ହ୍ରିଯମାଣମିତସ୍ତତଃ
ମୋ ମନ ଆସକ୍ତି ଓ କର୍ମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଦୟନୀୟ ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଇଚ୍ଛା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଯେଉଁଠି ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ରୋକିପାରୁନି।
( ଵସଂତତିଲକା ) ସୋଽହଂ ତଵାଙ୍ଘ୍ର୍ଯୁପଗତୋଽସ୍ମ୍ଯସତାଂ ଦୁରାପଂ ତଚ୍ଚାପ୍ଯହଂ ଭଵଦନୁଗ୍ରହ ଈଶ ମନ୍ଯେ । ପୁଂସୋ ଭଵେଦ୍ ଯର୍ହି ସଂସରଣାପଵର୍ଗଃ ତ୍ଵଯ୍ଯବ୍ଜନାଭ ସଦୁପାସନଯା ମତିଃ ସ୍ଯାତ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଆସିଛି, ଯାହା ଅପରାଧୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର କୃପା ବୋଲି ଭାବୁଛି, ହେ ଇଶ୍ୱର। ଯେତେବେଳେ ମନ ଆପଣଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ନମୋ ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରାଯ ସର୍ଵପ୍ରତ୍ଯଯହେତଵେ । ପୁରୁଷେଶପ୍ରଧାନାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେଽନନ୍ତଶକ୍ତଯେ
ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ନିଶ୍ଚୟର କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରକୃତିର ନାୟକ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ବ୍ରହ୍ମ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅଗ୍ନି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ମୁହଁ, ଭୂମି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ପାଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଆକାଶ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ନାଭି, ରଥ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ହୃଦୟ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର କାନ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଆପଣଙ୍କର ବାହୁ, ସମୁଦ୍ର ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ପେଟ, ବାତାସ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ୱାସ, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଶରୀରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଶକ୍ତି।