ସହସ୍ରଶିରସଂ ଦେଵଂ ସହସ୍ରଫଣମୌଲିନମ୍ । ନୀଲାମ୍ବରଂ ଵିସଶ୍ଵେତଂ ଶୃଙ୍ଗୈଃ ଶ୍ଵେତମିଵ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହଜାର ସର୍ପମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିତ, ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତା, ଯେଉଁଠି ସ୍ନୋପର୍ବତ ପରି ଧଳା ଚମକୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯୋତ୍ସଙ୍ଗେ ଘନଶ୍ଯାମଂ ପୀତକୌଶେଯଵାସସମ୍ । ପୁରୁଷଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଶାନ୍ତଂ ପଦ୍ମପତ୍ରାରୁଣେକ୍ଷଣମ୍
ତାଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ଘନ ମେଘ ପରି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପୀତ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ଶାନ୍ତ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲାଲ ଆଖି ଥିବା ପୁରୁଷ ବସିଥିଲେ।
ଚାରୁପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ଚାରୁହାସନିରୀକ୍ଷଣମ୍ । ସୁଭ୍ରୂନ୍ନସଂ ଚରୁକର୍ଣଂ ସୁକପୋଲାରୁଣାଧରମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଶାନ୍ତ, ହସିଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ମନମୋହନ; ଭୃକୁଟି, ନାକ, କାନ, ଗଣ୍ଠି, ଗାଳ ଓ ଠୋଠ ସବୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଲାଲ ଥିଲା।
ପ୍ରଲମ୍ବପୀଵରଭୁଜଂ ତୁଙ୍ଗାଂସୋରଃସ୍ଥଲଶ୍ରିଯମ୍ । କମ୍ବୁକଣ୍ଠଂ ନିମ୍ନନାଭିଂ ଵଲିମତ୍ପଲ୍ଲଵୋଦରମ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ଲମ୍ବା ଓ ମଜବୁତ, ଛାତି ଉଚ୍ଚ ଓ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଗଳ ଶଂଖ ପରି, ନାଭି ଗଭୀର, ପେଟରେ କିଶୋର ପତ୍ର ପରି ଭାଙ୍ଗ ଥିଲା।
ବୃହତ୍କତିତତଶ୍ରୋଣି କରଭୋରୁଦ୍ଵଯାନ୍ଵିତମ୍ । ଚାରୁଜାନୁଯୁଗଂ ଚାରୁ ଜଙ୍ଘାଯୁଗଲସଂଯୁତମ୍
ତାଙ୍କର କଟି ଓ ନିତମ୍ବ ଚଉଡ଼ା, ହାତ ଓ ଘୁଁଟି ଠିକ୍ ଆକୃତିର, ଗୋଡ଼ ଦୁଇଟି ଅତି ଶୋଭାମୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ତୁଙ୍ଗଗୁଲ୍ଫାରୁଣନଖ ଵ୍ରାତଦୀଧିତିଭିର୍ଵୃତମ୍ । ନଵାଙ୍ଗୁଲ୍ଯଙ୍ଗୁଷ୍ଠଦଲୈଃ ଵିଲସତ୍ ପାଦପଙ୍କଜମ୍
ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଗୁଢ଼ି ଉଚ୍ଚ, ନଖ ଲାଲ ଓ ଚମକୁଥିବା, ନବଟି ଆଂଠି ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ତାଙ୍କର ପାଦ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୋଭାମୟ ଲଗୁଥିଲା।
ସୁମହାର୍ହମଣିଵ୍ରାତ କିରୀଟକଟକାଙ୍ଗଦୈଃ । କଟିସୂତ୍ରବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ହାରନୂପୁରକୁଣ୍ଡଲୈଃ
ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ମୁକୁଟ, ବାହୁଡ଼ି, କଙ୍କଣ, ଉପବୀତ, କଟିସୂତ୍ର, ହାର, ନୂପୁର ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଭ୍ରାଜମାନଂ ପଦ୍ମକରଂ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍ । ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଭ୍ରାଜତ୍ କୌସ୍ତୁଭଂ ଵନମାଲିନମ୍
ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପରି ହାତ ଚମକୁଥିଲା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିଲେ; ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚମକୁଥିବା କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ବନମାଳା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ସୁନନ୍ଦନନ୍ଦପ୍ରମୁଖୈଃ ପର୍ଷଦୈଃ ସନକାଦିଭିଃ । ସୁରେଶୈର୍ବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ନଵଭିଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ
ସୁନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏବଂ ନଉଜଣ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ପ୍ରହ୍ରାଦନାରଦଵସୁ ପ୍ରମୁଖୈର୍ଭାଗଵତୋତ୍ତମୈଃ । ସ୍ତୂଯମାନଂ ପୃଥଗ୍ଭାଵୈଃ ଵଚୋଭିରମଲାତ୍ମଭିଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନାରଦ, ବସୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତମାନେ, ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବଚନରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଶ୍ରିଯା ପୁଷ୍ଟ୍ଯା ଗିରା କାନ୍ତ୍ଯା କୀର୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟ୍ଯେଲଯୋର୍ଜଯା । ଵିଦ୍ଯଯାଵିଦ୍ଯଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ମାଯଯା ଚ ନିଷେଵିତମ୍
ଶ୍ରୀ, ପୁଷ୍ଟି, ମଧୁର କଥା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଖ୍ୟାତି, ସନ୍ତୋଷ, ବିଲୟ, ବିଜୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା—ଏହି ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ସେବନ କରୁଥିଲେ।
ଵିଲୋକ୍ଯ ସୁଭୃଶଂ ପ୍ରୀତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁତଃ । ହୃଷ୍ଯତ୍ତନୂରୁହୋ ଭାଵ ପରିକ୍ଲିନ୍ନାତ୍ମଲୋଚନଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ, ହୃଦୟରେ ଭାବରେ ଭିଜିଯାଇ, ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ ଆସିଗଲା।
ଗିରା ଗଦ୍ଗଦଯାସ୍ତୌଷୀତ୍ ସତ୍ତ୍ଵମାଲମ୍ବ୍ଯ ସାତ୍ଵତଃ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନାଵହିତଃ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଃ ଶନୈଃ
କଣ୍ଠ ଭାବରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ, ନିଜ ଭଲ ଗୁଣରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହାତ ଯୋଡି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଅକ୍ରୂରପ୍ରତିଯାନେ ଏକୋନ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧରେ 'ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ଫେରା' ନାମକ ଉନଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅକ୍ରୂରକୃତା ଭଗଵତ୍ ସ୍ତୁତି - ଶ୍ରୀଅକ୍ରୂର ଉଵାଚ - ( ମିଶ୍ର ) ନତୋଽସ୍ମ୍ଯହଂ ତ୍ଵାଖିଲହେତୁହେତୁଂ ନାରାଯଣଂ ପୂରୁଷମାଦ୍ଯମଵ୍ଯଯମ୍ । ଯନ୍ନାଭିଜାତାଦରଵିନ୍ଦକୋଷାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାଽଽଵିରାସୀଦ୍ ଯତ ଏଷ ଲୋକଃ
ଶ୍ରୀଅକ୍ରୂର କହିଲେ— ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ନାରାୟଣ, ଆଦିପୁରୁଷ ଓ ଅବିନାଶୀ। ଯାହାଙ୍କ ନାଭିର କମଳରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଭୂସ୍ତୋଯମଗ୍ନିଃ ପଵନଂ ଖମାଦିଃ ମହାନଜାଦିର୍ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି । ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥା ଵିବୁଧାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଯେ ହେତଵସ୍ତେ ଜଗତୋଽଙ୍ଗଭୂତାଃ
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମହାତ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦି, ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ— ଏହି ସମସ୍ତ ତୁମର ଅଂଶ ଭାବରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ନୈତେ ସ୍ଵରୂପଂ ଵିଦୁରାତ୍ମନସ୍ତେ ହ୍ଯଜାଦଯୋଽନାତ୍ମତଯା ଗୃହୀତାଃ । ଅଜୋଽନୁବଦ୍ଧଃ ସ ଗୁଣୈରଜାଯା ଗୁଣାତ୍ ପରଂ ଵେଦ ନ ତେ ସ୍ଵରୂପମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆଦିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ, ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିଜକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଧରିଛନ୍ତି। ଅଜ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା, ଗୁଣ ଉପରେ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ତ୍ଵାଂ ଯୋଗିନୋ ଯଜନ୍ତ୍ଯଦ୍ଧା ମହାପୁରୁଷମୀଶ୍ଵରମ୍ । ସାଧ୍ଯାତ୍ମଂ ସାଧିଭୂତଂ ଚ ସାଧିଦୈଵଂ ଚ ସାଧଵଃ
ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଓ ଈଶ୍ୱର ଭାବରେ, ଆତ୍ମାରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତ୍ରଯ୍ଯା ଚ ଵିଦ୍ଯଯା କେଚିତ୍ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ଵୈତାନିକା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଯଜନ୍ତେ ଵିତତୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ନାନାରୂପାମରାଖ୍ଯଯା
କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦ ମାର୍ଗ ଅନୁସରି, ତିନି ବେଦ ଦ୍ୱାରା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଓ ନାମର ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଏକେ ତ୍ଵାଖିଲକର୍ମାଣି ସନ୍ନ୍ଯସ୍ଯୋପଶମଂ ଗତାଃ । ଜ୍ଞାନିନୋ ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞେନ ଯଜନ୍ତି ଜ୍ଞାନଵିଗ୍ରହମ୍
ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବରେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଅନ୍ଯେ ଚ ସଂସ୍କୃତାତ୍ମାନୋ ଵିଧିନାଭିହିତେନ ତେ । ଯଜନ୍ତି ତ୍ଵନ୍ମଯାସ୍ତ୍ଵାଂ ଵୈ ବହୁମୂର୍ତ୍ଯେକମୂର୍ତିକମ୍
ଅନ୍ୟମାନେ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ନିୟମିତ ବିଧି ଅନୁସରି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଏବଂ ଏକ ରୂପରେ ଅଛ, ଏହିଭଳି ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ତ୍ଵାମେଵାନ୍ଯେ ଶିଵୋକ୍ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଶିଵରୂପିଣମ୍ । ବହ୍ଵାଚାର୍ଯଵିଭେଦେନ ଭଗଵନ୍ ସମୁପାସତେ
ଅନ୍ୟମାନେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମାର୍ଗରେ, ଶିବର ରୂପରେ ତୁମକୁ, ବହୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପୂଜନ୍ତି।
ସର୍ଵ ଏଵ ଯଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵଦେଵମଯେଶ୍ଵରମ୍ । ଯେଽପ୍ଯନ୍ଯଦେଵତାଭକ୍ତା ଯଦ୍ଯପ୍ଯନ୍ଯଧିଯଃ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାର ଆଶ୍ରୟ ଥିବା ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟଠାରେ ଥାଏ।
ଯଥାଦ୍ରିପ୍ରଭଵା ନଦ୍ଯଃ ପର୍ଜନ୍ଯାପୂରିତାଃ ପ୍ରଭୋ । ଵିଶନ୍ତି ସର୍ଵତଃ ସିନ୍ଧୁଂ ତଦ୍ଵତ୍ତ୍ଵାଂ ଗତଯୋଽନ୍ତତଃ
ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ, ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିଅନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ମାର୍ଗ ଶେଷରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଏ।
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଭଵତଃ ପ୍ରକୃତେର୍ଗୁଣାଃ । ତେଷୁ ହି ପ୍ରାକୃତାଃ ପ୍ରୋତା ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାଵରାଦଯଃ
ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍—ଏହି ତିନିଟି ତୁମ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣ। ଏହି ଗୁଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏକତାରେ ବନ୍ଧାଯାଇଛନ୍ତି।
( ମିଶ୍ର ) ତୁଭ୍ଯଂ ନମସ୍ତେଽସ୍ତ୍ଵଵିଷକ୍ତଦୃଷ୍ଟଯେ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ସର୍ଵଧିଯାଂ ଚ ସାକ୍ଷିଣେ । ଗୁଣପ୍ରଵାହୋଽଯମଵିଦ୍ଯଯା କୃତଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଦେଵନୃତିର୍ଯଗାତ୍ମସୁ
ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅସଙ୍ଗ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଚିତ୍ତର ସାକ୍ଷୀ, ସେଇ ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଏହି ଗୁଣମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହୋଇ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
ଅଗ୍ନିର୍ମୁଖଂ ତେଽଵନିରଙ୍ଘ୍ରିରୀକ୍ଷଣଂ ସୂର୍ଯୋ ନଭୋ ନାଭିରଥୋ ଦିଶଃ ଶ୍ରୁତିଃ । ଦ୍ଯୌଃ କଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତଵ ବାହଵୋଽର୍ଣଵାଃ କୁକ୍ଷିର୍ମରୁତ୍ ପ୍ରାଣବଲଂ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍
ରୋମାଣି ଵୃକ୍ଷୌଷଧଯଃ ଶିରୋରୁହା । ମେଘାଃ ପରସ୍ଯାସ୍ଥିନଖାନି ତେଽଦ୍ରଯଃ । ନିମେଷଣଂ ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ପ୍ରଜାପତିଃ ମେଢ୍ରସ୍ତୁ ଵୃଷ୍ଟିସ୍ତଵ ଵୀର୍ଯମିଷ୍ଯତେ
ଗଛ ଓ ଔଷଧିମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଶରୀରର ଲୋମ, ମୁଣ୍ଡର ଚୁଲି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଶିରୋମଣି, ମେଘ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ହାଡ଼ ଓ ନଖ, ପାହାଡ଼ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଚକ୍ଷୁ ଝପକା ହେଉଛି ଦିନ ଓ ରାତି, ପ୍ରଜାପତି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ମନ, ବର୍ଷା ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ପୁରୁଷତ୍ୱ।
ତ୍ଵଯ୍ଯଵ୍ଯଯାତ୍ମନ୍ ପୁରୁଷେ ପ୍ରକଲ୍ପିତା ଲୋକାଃ ସପାଲା ବହୁଜୀଵସଙ୍କୁଲାଃ । ଯଥା ଜଲେ ସଞ୍ଜିହତେ ଜଲୌକସୋ ଽପ୍ଯୁଦୁମ୍ବରେ ଵା ମଶକା ମନୋମଯେ
ହେ ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେପରି ଜଳରେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏକଠା ହୁଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଉଦୁମ୍ବର ଗଛରେ ମଶାମାନେ, କିମ୍ବା ମନରେ ଭାବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଯାନି ଯାନୀହ ରୂପାଣି କ୍ରୀଡନାର୍ଥଂ ବିଭର୍ଷି ହି । ତୈରାମୃଷ୍ଟଶୁଚୋ ଲୋକା ମୁଦା ଗାଯନ୍ତି ତେ ଯଶଃ
ଆପଣ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ରୂପ ଧରିଛନ୍ତି ଖେଳାର ନିମିତ୍ତରେ, ସେହି ସମସ୍ତ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଅପବିତ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କର ଯଶ ଗାନ କରନ୍ତି।
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅଗ୍ନି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ମୁହଁ, ଭୂମି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ପାଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଆକାଶ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ନାଭି, ରଥ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ହୃଦୟ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର କାନ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଆପଣଙ୍କର ବାହୁ, ସମୁଦ୍ର ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ପେଟ, ବାତାସ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ୱାସ, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ଶରୀରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଶକ୍ତି।