ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ତଦନୁଧ୍ଯାନ ନିଵୃତ୍ତାଶେଷଵୃତ୍ତଯଃ । ନାଭ୍ଯଜାନନ୍ ଇମଂ ଲୋକଂ ଆତ୍ମଲୋକଂ ଗତା ଇଵ

ଅନ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଏମିତି ଲୀନ ହେଲେ, ସମସ୍ତ କାମକାଜ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏ ଜଗତକୁ ଭୁଲିଗଲେ, ମନେ ମନେ ନିଜ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।

ସ୍ମରନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚାପରାଃ ଶୌରେଃ ଅନୁରାଗସ୍ମିତେରିତାଃ । ହୃଦିସ୍ପୃଶଶ୍ଚିତ୍ରପଦା ଗିରଃ ସଂମୁମୁହୁଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଶୌରିଙ୍କର ପ୍ରେମଭରା ହସ ଓ ମଧୁର କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ, ଯେଉଁ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଅସ୍ତିର ହେଇଯାଇଥିଲେ।

ଗତିଂ ସୁଲଲିତାଂ ଚେଷ୍ଟାଂ ସ୍ନିଗ୍ଧହାସାଵଲୋକନମ୍ । ଶୋକାପହାନି ନର୍ମାଣି ପ୍ରୋଦ୍ଦାମଚରିତାନି ଚ

ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ଚାଲି, ଆକର୍ଷକ ଭାଙ୍ଗି, ସ୍ନିଗ୍ଧ ହସ ଓ ଦୃଷ୍ଟି, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ମଜାକ, ଏବଂ ଖେଳଧଳା ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲେ।

ଚିନ୍ତଯନ୍ତ୍ଯୋ ମୁକୁନ୍ଦସ୍ଯ ଭୀତା ଵିରହକାତରାଃ । ସମେତାଃ ସଙ୍‌ଘଶଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ଅଶ୍ରୁମୁଖ୍ଯୋଽଚ୍ଯୁତାଶଯାଃ

ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଭାବି, ବିୟୋଗର ଭୟ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଏକଠା ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁରେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରି କଥା ହେଉଥିଲେ।

ଶ୍ରୀଗୋପ୍ଯ ଊଚୁଃ - ( ମିଶ୍ର ) ଅହୋ ଵିଧାତସ୍ତଵ ନ କ୍ଵଚିଦ୍ ଦଯା ସଂଯୋଜ୍ଯ ମୈତ୍ର୍ଯା ପ୍ରଣଯେନ ଦେହିନଃ । ତାଂଶ୍ଚାକୃତାର୍ଥାନ୍ ଵିଯୁନଙ୍‌କ୍ଷ୍ଯପାର୍ଥକଂ ଵିକ୍ରୀଡିତଂ ତେଽର୍ଭକଚେଷ୍ଟିତଂ ଯଥା

ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ: ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ କେତେ ନିଷ୍ଠୁର! ଦେହଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ସ୍ନେହ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏମିତି ଭାବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଉଛ, ଯେପରି ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଖେଳନା ହଠାତ୍ ନେଇଯାଯିବ।

ଯସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଦର୍ଶ୍ଯାସିତକୁନ୍ତଲାଵୃତଂ ମୁକୁନ୍ଦଵକ୍ତ୍ରଂ ସୁକପୋଲମୁନ୍ନସମ୍ । ଶୋକାପନୋଦସ୍ମିତଲେଶସୁନ୍ଦରଂ କରୋଷି ପାରୋକ୍ଷ୍ଯମସାଧୁ ତେ କୃତମ୍

ତୁମେ ଆମକୁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର କଳା କେଶରେ ଘେରା ମୁହଁ, ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ନାକ ଓ ମଧୁର ଗାଲ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ହସର ଆଭା ଦେଖାଇଲ, ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଆମଠାରୁ ଦୂର କରିଦେଲ; ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

କ୍ରୂରସ୍ତ୍ଵମକ୍ରୂରସମାଖ୍ଯଯା ସ୍ମ ନଃ ଚକ୍ଷୁର୍ହି ଦତ୍ତଂ ହରସେ ବତାଜ୍ଞଵତ୍ । ଯେନୈକଦେଶେଽଖିଲସର୍ଗସୌଷ୍ଠଵଂ ତ୍ଵଦୀଯମଦ୍ରାକ୍ଷ୍ମ ଵଯଂ ମଧୁଦ୍ଵିଷଃ

ତୁମେ ନିଷ୍ଠୁର, ଏହି 'ଅକୃର' ନାମ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାର୍ଥ। ଆମକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଏବେ ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଏହା ଛିନିନେଉଛ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମଧୁଶତ୍ରୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିପାରିଥିଲୁ।

ନ ନନ୍ଦସୂନୁଃ କ୍ଷଣଭଙ୍‌ଗସୌହୃଦଃ ସମୀକ୍ଷତେ ନଃ ସ୍ଵକୃତାତୁରା ବତ । ଵିହାଯ ଗେହାନ୍ ସ୍ଵଜନାନ୍ ତାନ୍ ପତୀନ୍ ତଦ୍ଦାସ୍ଯମଦ୍ଧୋପଗତା ନଵପ୍ରିଯଃ

ନନ୍ଦସୁନ୍ଦର ପ୍ରେମ ଏତେ ଅସ୍ଥାୟୀ, ସେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଯଦିଓ ଆମେ ନିଜ ଦୋଷରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛୁ। ଘର, ପରିବାର, ପତିମାନେ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ସେବାକୁ ଆସିଥିଲୁ, ଏବେ ସେ ନୂତନ ପ୍ରିୟାମାନେ ପାଇଁଛନ୍ତି।

ସୁଖଂ ପ୍ରଭାତା ରଜନୀଯମାଶିଷଃ ସତ୍ଯା ବଭୂଵୁଃ ପୁରଯୋଷିତାଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଯାଃ ସଂପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ମୁଖଂ ଵ୍ରଜସ୍ପତେଃ ପାସ୍ଯନ୍ତ୍ଯପାଙ୍‌ଗୋତ୍ କଲିତସ୍ମିତାସଵମ୍

ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେ ସହରର ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଏଇ ରାତି ସୁଖରେ କଟିଲା ଓ ତାଙ୍କର ଆଶା ପୂରଣ ହେଲା, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରଜପତିଙ୍କର ମୁହଁକୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ତାର ଚାହାଣିର ମଧୁର ହସର ରସ ଆସ୍ୱାଦନ କରିପାରିବେ।

ତାସାଂ ମୁକୁନ୍ଦୋ ମଧୁମଞ୍ଜୁଭାଷିତୈରଃ ଗୃହୀତଚିତ୍ତଃ ପରଵାନ୍ ମନସ୍ଵ୍ଯପି । କଥଂ ପୁନର୍ନଃ ପ୍ରତିଯାସ୍ଯତେଽବଲା ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ସଲଜ୍ଜସ୍ମିତଵିଭ୍ରମୈର୍ଭ୍ରମନ୍

ମୁକୁନ୍ଦ, ସେମାନଙ୍କର ମଧୁର ମଝିଆ କଥାରେ ମନ ହରାଇ, ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେ ଦୃଢ଼ମନ। ସେ କେମିତି ଆମ ଗ୍ରାମର ଲଜ୍ଜାଭରା ଭ୍ରମିତ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିବେ?

ଅଦ୍ଯ ଧ୍ରୁଵଂ ତତ୍ର ଦୃଶୋ ଭଵିଷ୍ଯତେ ଦାଶାର୍ହଭୋଜାନ୍ଧକ ଵୃଷ୍ଣିସାତ୍ଵତାମ୍ । ମହୋତ୍ସଵଃ ଶ୍ରୀରମଣଂ ଗୁଣାସ୍ପଦଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଯେ ଚାଧ୍ଵନି ଦେଵକୀସୁତମ୍

ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦାଶାର୍ହ, ଭୋଜ, ଅନ୍ଧକ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ପଥରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ନିବାସ, ଦେବକୀପୁତ୍ର ଶ୍ରୀରାମଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ।

ମୈତଦ୍ଵିଧସ୍ଯାକରୁଣସ୍ଯ ନାମ ଭୂଦ୍ ଅକ୍ରୂର ଇତ୍ଯେତଦତୀଵ ଦାରୁଣଃ । ଯୋଽସାଵନାଶ୍ଵାସ୍ଯ ସୁଦୁଃଖିତଂ ଜନଂ ପ୍ରିଯାତ୍ପ୍ରିଯଂ ନେଷ୍ଯତି ପାରମଧ୍ଵନଃ

ଏମିତି ନିଷ୍ଠୁର ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ 'ଅକୃର' ନାମ ଦିଅ। ଏତେ ଦୟାହୀନ ଯେ, ଆମ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଆମର ପ୍ରିୟକୁ ଦୂରକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।

ଅନାର୍ଦ୍ରଧୀରେଷ ସମାସ୍ଥିତୋ ରଥଂ ତମନ୍ଵମୀ ଚ ତ୍ଵରଯନ୍ତି ଦୁର୍ମଦାଃ । ଗୋପା ଅନୋଭିଃ ସ୍ଥଵିରୈରୁପେକ୍ଷିତଂ ଦୈଵଂ ଚ ନୋଽଦ୍ଯ ପ୍ରତିକୂଲମୀହତେ

ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ମନ ଥିବା ଲୋକ ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅବିବେକୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୱରାଇ ନେଉଛନ୍ତି। ଗୋପମାନେ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଅବହେଳାରେ, ଗାଡ଼ି ନେଇ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆଜି ଭାଗ୍ୟ ଆମ ବିପକ୍ଷରେ ହୋଇଯାଇଛି।

ନିଵାରଯାମଃ ସମୁପେତ୍ଯ ମାଧଵଂ କିଂ ନୋଽକରିଷ୍ଯନ୍ କୁଲଵୃଦ୍ଧବାନ୍ଧଵାଃ । ମୁକୁନ୍ଦସଙ୍‌ଗାନ୍ନିମିଷାର୍ଧଦୁସ୍ତ୍ଯଜାଦ୍ ଦୈଵେନ ଵିଧ୍ଵଂସିତଦୀନଚେତସାମ୍

ଚଳ, ଆମେ ଯାଇ ମାଧବଙ୍କୁ ରୋକିବା! ଆମ ପରିବାର ବଡ଼ମାନେ କି କରିପାରିବେ? ଯେଉଁଠାରେ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରି ଦୃଷ୍ଟିର ବିୟୋଗ ମଧ୍ୟ ସହିପାରୁନଥିବା ଆମ ହୃଦୟ ଏବେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଯସ୍ଯାନୁରାଗଲଲିତସ୍ମିତଵଲ୍ଗୁମନ୍ତ୍ର ଲୀଲାଵଲୋକପରିରମ୍ଭଣରାସଗୋଷ୍ଠାମ୍ । ନୀତାଃ ସ୍ମ ନଃ କ୍ଷଣମିଵ କ୍ଷଣଦା ଵିନା ତଂ ଗୋପ୍ଯଃ କଥଂ ନ୍ଵତିତରେମ ତମୋ ଦୁରନ୍ତମ୍

ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମଭରା ହସ, ମଧୁର କଥା, ଖେଳମିଶ୍ରିତ ଚାହାଣି, ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ରାସ ମହୋତ୍ସବରେ ମନ ହରାଇଥିଲୁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ବିନା ଏଇ ଅନନ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ବିୟୋଗକୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ?

ଯୋଽହ୍ନଃ କ୍ଷଯେ ଵ୍ରଜମନନ୍ତସଖଃ ପରୀତୋ ଗୋପୈର୍ଵିଶନ୍ ଖୁରରଜଶ୍ଛୁରିତାଲକସ୍ରକ୍ । ଵେଣୁଂ କ୍ଵଣନ୍ ସ୍ମିତକଟାକ୍ଷନିରୀକ୍ଷଣେନ ଚିତ୍ତଂ କ୍ଷିଣୋତ୍ଯମୁମୃତେ ନୁ କଥଂ ଭଵେମ

ଯେତେବେଳେ ଦିନ ଶେଷରେ ଅନନ୍ତଙ୍କ ସହ ମିଳି ବ୍ରଜକୁ ଫେରନ୍ତି, ଗୋପମାନେ ଚାରିପାଖରେ, ତାଙ୍କ କେଶ ଗୋବଢ଼ାର ଧୂଳିରେ ମିଶି, ବାଂଶୀ ବଜାଇ, ହସିଥିବା ଚାହାଣି ଦେଇ ଦେଖନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆମେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବୁ?

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ମିଶ୍ର ) ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣା ଵିରହାତୁରା ଭୃଶଂ ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯଃ କୃଷ୍ଣଵିଷକ୍ତମାନସାଃ । ଵିସୃଜ୍ଯ ଲଜ୍ଜାଂ ରୁରୁଦୁଃ ସ୍ମ ସୁସ୍ଵରଂ ଗୋଵିନ୍ଦ ଦାମୋଦର ମାଧଵେତି

ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବେ କହୁଥିବା, ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ମନ କୃଷ୍ଣରେ ଲଗିଥିଲା, ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି କାହୁଥିଲେ—'ଗୋବିନ୍ଦ! ଦାମୋଦର! ମାଧବ!'

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ସ୍ତ୍ରୀଣାମେଵଂ ରୁଦନ୍ତୀନାଂ ଉଦିତେ ସଵିତର୍ଯଥ । ଅକ୍ରୂରଶ୍ଚୋଦଯାମାସ କୃତମୈତ୍ରାଦିକୋ ରଥମ୍

ଏପରି ମହିଳାମାନେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ଅକୃର ନିଜ ମିତ୍ରତା ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି, ରଥକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇଲେ।

ଗୋପାସ୍ତମନ୍ଵସଜ୍ଜନ୍ତ ନନ୍ଦାଦ୍ଯାଃ ଶକଟୈସ୍ତତଃ । ଆଦାଯୋପାଯନଂ ଭୂରି କୁମ୍ଭାନ୍ ଗୋରସସମ୍ଭୃତାନ୍

ନନ୍ଦାଦି ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଗାଡ଼ି ନେଇ, ଗୋଧନର ଉତ୍ପାଦନରେ ଭରିଥିବା ଅନେକ ମଟକ ଉପହାର ନେଇ ଯାଉଥିଲେ।

ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ଦଯିତଂ କୃଷ୍ଣଂ ଅନୁଵ୍ରଜ୍ଯାନୁରଞ୍ଜିତାଃ । ପ୍ରତ୍ଯାଦେଶଂ ଭଗଵତଃ କାଙ୍‌କ୍ଷନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚାଵତସ୍ଥିରେ

ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଠାରୁ କିଛି ସଙ୍କେତ ଆଶା କରି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

ତାସ୍ତଥା ତପ୍ଯତୀର୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ରସ୍ଥାଣେ ଯଦୂତ୍ତମଃ । ସାନ୍ତ୍ଵଯାମସ ସପ୍ରେମୈଃ ଆଯାସ୍ଯ ଇତି ଦୌତ୍ଯକୈଃ

ସେମାନେ ଏଭଳି ଦୁଃଖିତ ଓ ଅନୁତାପର୍ଣ୍ଣ ଦେଖି, ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ପ୍ରେମଭରା କଥା ଦ୍ୱାରା ସେମାନୋ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ଦୂତମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ 'ମୁଁ ପୁଣି ଆସିବି' ବୋଲି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।

ଯାଵଦାଲକ୍ଷ୍ଯତେ କେତୁଃ ଯାଵଦ୍ରେଣୂ ରଥସ୍ଯ ଚ । ଅନୁପ୍ରସ୍ଥାପିତାତ୍ମାନୋ ଲେଖ୍ଯାନୀଵୋପଲକ୍ଷିତାଃ

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଥର ପତାକା ଦୃଶ୍ୟମାନ ଥିଲା ଓ ରଥର ଧୂଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ, ନିଜ ମନ ତାଙ୍କୁ ଲାଗି ରହିଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେପରି ଚିତ୍ରରେ ଆକାଉଥିବା ପ୍ରତିମା ପରି।

ତା ନିରାଶା ନିଵଵୃତୁଃ ଗୋଵିନ୍ଦଵିନିଵର୍ତନେ । ଵିଶୋକା ଅହନୀ ନିନ୍ଯୁଃ ଗାଯନ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରିଯଚେଷ୍ଟିତମ୍

ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପୁନଃ ଫେରିବା ଆଶା ଯେତେବେଳେ ହରାଇଗଲା, ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଲେ; ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଲୀଳା ଗାଇ ଦିନ କାଟିଲେ।

ଭଗଵାନପି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ରାମାକ୍ରୂରଯୁତୋ ନୃପ । ରଥେନ ଵାଯୁଵେଗେନ କାଲିନ୍ଦୀଂ ଅଘନାଶିନୀମ୍

ହେ ରାଜା, ଭଗବାନ ରାମ ଓ ଅକୃରଙ୍କ ସହ ତୀବ୍ର ବାୟୁ ବେଗରେ ରଥ ଚଳାଇ ଅପବିତ୍ରତା ନାଶ କରୁଥିବା ଯମୁନା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ତତ୍ରୋପସ୍ପୃଶ୍ଯ ପାନୀଯଂ ପୀତ୍ଵା ମୃଷ୍ଟଂ ମଣିପ୍ରଭମ୍ । ଵୃକ୍ଷଷଣ୍ଡମୁପଵ୍ରଜ୍ଯ ସରାମୋ ରଥମାଵିଶତ୍ ଅକ୍ରୂରସ୍ତାଵୁପାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ନିଵେଶ୍ଯ ଚ ରଥୋପରି । କାଲିନ୍ଦ୍ଯା ହ୍ରଦମାଗତ୍ଯ ସ୍ନାନଂ ଵିଧିଵଦାଚରତ୍

ସେଠାରେ ମୁଁହ ଧୋଇ ଏବଂ ମଣିପରି ଚମକୁଥିବା ପରି ଶୁଧ୍ଧ ପାଣି ପିଇ, ରାମଙ୍କ ସହ ଗଛ ଛାୟା ତଳକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପୁନଃ ରଥରେ ବସିଲେ। ଅକୃର, ସେମାନୋ ସାଙ୍ଗରେ ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ରଥ ଉପରେ ବସି, ଯମୁନା ନଦୀର ଜଳାଶୟକୁ ଯାଇ ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କଲେ।

ନିମଜ୍ଜ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ସଲିଲେ ଜପନ୍ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ । ତାଵେଵ ଦଦୃଶେଽକ୍ରୂରୋ ରାମକୃଷ୍ଣୌ ସମନ୍ଵିତୌ

ସେଠାରେ ଜଳରେ ଡୁବି, ଅକୃର ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସହିତ ଦେଖିଲେ।

ତୌ ରଥସ୍ଥୌ କଥମିହ ସୁତୌ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭେଃ । ତର୍ହି ସ୍ଵିତ୍ ସ୍ଯନ୍ଦନେ ନ ସ୍ତ ଇତ୍ଯୁନ୍ମଜ୍ଜ୍ଯ ଵ୍ଯଚଷ୍ଟ ସଃ

ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଦେବକୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ କିପରି ଏଠାରେ ଜଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ରଥରେ ରହିବା ଉଚିତ?' ଏହି ଭାବେ ଉପରକୁ ଆସି ସେମାନୋ ଖୋଜିଲେ।

ତତ୍ରାପି ଚ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ଆସୀନୌ ପୁନରେଵ ସଃ । ନ୍ଯମଜ୍ଜଦ୍ ଦର୍ଶନଂ ଯନ୍ମେ ମୃଷା କିଂ ସଲିଲେ ତଯୋଃ

ସେଠାରେ ପୁନି ପୂର୍ବବତ୍ ସେମାନୋ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ; ସେ ପୁନି ଜଳରେ ଡୁବିଲେ, ଭାବିଲେ ଯେ ଜଳରେ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଥ୍ୟା କି ନାହିଁ।

ଭୂଯସ୍ତତ୍ରାପି ସୋଽଦ୍ରାକ୍ଷୀତ୍ ସ୍ତୂଯମାନମହୀଶ୍ଵରମ୍ । ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ଅସୁରୈର୍ନତକନ୍ଧରୈଃ

ପୁନିଥରେ ସେ ଦେଖିଲେ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅସୁରମାନେ ନମନ କରି ଓ ବାଦ୍ୟ ଚଳାଇ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି।