ସ ନିଜଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରସଦୃଶଂ ବଲୀ । ଇଚ୍ଛନ୍ ଵିମୋକ୍ତୁମାତ୍ମାନଂ ନାଶକ୍ନୋଦ୍ ଗ୍ରହଣାତୁରଃ
ସେ ଦାନବ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଗଲେ, ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଧରାପଡ଼ି ମୁକ୍ତ ହେବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ।
ତଂ ନିଗୃହ୍ଯାଚ୍ଯୁତୋ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ପାତଯିତ୍ଵା ମହୀତଲେ । ପଶ୍ଯତାଂ ଦିଵି ଦେଵାନାଂ ପଶୁମାରମମାରଯତ୍
ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ହାତରେ ଧରି, ଭୂମିରେ ପକାଇ ଫେଲିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଆକାଶରୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ପଶୁମାରକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଗୁହାପିଧାନଂ ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଗୋପାନ୍ ନିଃସାର୍ଯ କୃଚ୍ଛ୍ରତଃ । ସ୍ତୂଯମାନଃ ସୁରୈର୍ଗୋପୈଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ସ୍ଵଗୋକୁଲମ୍
ଗୁହାର ଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗି, ଦୁଃଖରେ ଥିବା ଗୋପମାନେକୁ ବାହାର କରି, ଦେବତା ଓ ଗୋପମାନେଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟରେ, ନିଜ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଵ୍ଯୋମାସୁରଵଧୋ ନାମ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧରେ 'ବ୍ୟୋମାସୁର ବଧ' ନାମକ ସତତିସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କଂସାଜ୍ଞଯା ରାମକୃଷ୍ଣୌ ମଥୁରାଂ ଆନେତୁଂ ଅକ୍ରୂରସ୍ଯ ନନ୍ଦଗୋକୁଲଂ ପ୍ରତି ଗମନଂ ତତ୍ର ରାମକୃଷ୍ଣଦ୍ଵାରା ତସ୍ଯ ସତ୍କାରଶ୍ଚ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅକ୍ରୂରୋଽପି ଚ ତାଂ ରାତ୍ରିଂ ମଧୁପୁର୍ଯାଂ ମହାମତିଃ । ଉଷିତ୍ଵା ରଥମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୌ ନନ୍ଦଗୋକୁଲମ୍
ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ — ଅକୃର, ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ରାତି ମଥୁରାରେ କାଟି, ପ୍ରଭାତେ ରଥ ଚଢ଼ି, ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ ପଥି ମହାଭାଗୋ ଭଗଵତ୍ଯମ୍ବୁଜେକ୍ଷଣେ । ଭକ୍ତିଂ ପରାମୁପଗତ ଏଵମେତଦଚିନ୍ତଯତ୍
ପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅକୃରଙ୍କର ମନେ, କମଳନୟନ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କଲେ।
କିଂ ମଯାଽଽଚରିତଂ ଭଦ୍ରଂ କିଂ ତପ୍ତଂ ପରମଂ ତପଃ । କିଂ ଵାଥାପ୍ଯର୍ହତେ ଦତ୍ତଂ ଯଦ୍ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଦ୍ଯ କେଶଵମ୍
ମୁଁ କଣ ଭଲ କାମ କରିଛି, କିମ୍ବା କଣ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଛି, କିମ୍ବା କଣ ଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ଦେଇଛି, ଯାହାର ଫଳରେ ଆଜି ମୁଁ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି?
ମମୈତଦ୍ ଦୁର୍ଲଭଂ ମନ୍ଯେ ଉତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକଦର୍ଶନମ୍ । ଵିଷଯାତ୍ମନୋ ଯଥା ବ୍ରହ୍ମ କୀର୍ତନଂ ଶୂଦ୍ରଜନ୍ମନଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ଉତ୍ତମ କୀର୍ତ୍ତିର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଲିନ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମର ଲୋକ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମକୀର୍ତ୍ତନ ଦୁର୍ଲଭ।
ମୈଵଂ ମମାଧମସ୍ଯାପି ସ୍ଯାଦେଵାଚ୍ଯୁତଦର୍ଶନମ୍ । ହ୍ରିଯମାଣଃ କଲନଦ୍ଯା କ୍ଵଚିତ୍ତରତି କଶ୍ଚନ
ମୋ ପରି ଅପରାଧୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଅସମ୍ଭବ ହେଉ ନାହିଁ; କାରଣ, କେବେ କେବେ କାଳ ନଦୀରେ ବହିଯାଉଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଅଟକି ପାରିଯାନ୍ତି।
ମମାଦ୍ଯାମଙ୍ଗଲଂ ନଷ୍ଟଂ ଫଲଵାଂଶ୍ଚୈଵ ମେ ଭଵଃ । ଯନ୍ନମସ୍ଯେ ଭଗଵତୋ ଯୋଗିଧ୍ଯେଯାଂଘ୍ରିପଙ୍କଜମ୍
ଆଜି ମୋର ଅଶୁଭ ନଶିଗଲା ଏବଂ ମୋର ଜୀବନ ଫଳବତୀ ହେଲା; କାରଣ, ମୁଁ ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଅଂଘ୍ରିପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ସେହିପାଇଁ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
( ମିଶ୍ର ) କଂସୋ ବତାଦ୍ଯାକୃତ ମେଽତ୍ଯନୁଗ୍ରହଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେଽଙ୍ଘ୍ରିପଦ୍ମଂ ପ୍ରହିତୋଽମୁନା ହରେଃ । କୃତାଵତାରସ୍ଯ ଦୁରତ୍ଯଯଂ ତମଃ ପୂର୍ଵେଽତରନ୍ ଯନ୍ନଖମଣ୍ଡଲତ୍ଵିଷା
ନିଶ୍ଚୟ, ଆଜି କଂସ ମୋତେ ବଡ଼ ଦୟା କରିଛନ୍ତି; କାରଣ, ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଅଂଘ୍ରିପଦ୍ମ ଦେଖିପାରିବି, ଯେଉଁ ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ନଖର ଆଲୋକରେ ପୁର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଅନ୍ଧକାର ଅଟକିପାରିନଥିଲେ, ସେହି ଅନ୍ଧକାର ଅଦୂରୀକୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଯଦର୍ଚିତଂ ବ୍ରହ୍ମଭଵାଦିଭିଃ ସୁରୈଃ ଶ୍ରିଯା ଚ ଦେଵ୍ଯା ମୁନିଭିଃ ସସାତ୍ଵତୈଃ । ଗୋଚାରଣାଯାନୁଚରୈଶ୍ଚରଦ୍ଵନେ ଯଦ୍ଗୋପିକାନାଂ କୁଚକୁଙ୍କୁମାଙ୍କିତମ୍
ଯେଉଁ ଅଂଘ୍ରିପଦ୍ମକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଶ୍ରୀଦେବୀ, ଋଷିମାନେ ଏବଂ ସାତ୍ୱତମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋପାଳମାନେ ସହ ଗୋଚରଣ କରିବା ସମୟରେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗର କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥାଏ।
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ନୂନଂ ସୁକପୋଲନାସିକଂ ସ୍ମିତାଵଲୋକାରୁଣକଞ୍ଜଲୋଚନମ୍ । ମୁଖଂ ମୁକୁନ୍ଦସ୍ଯ ଗୁଡାଲକାଵୃତଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ମେ ପ୍ରଚରନ୍ତି ଵୈ ମୃଗାଃ
ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି—ସୁନ୍ଦର ଗାଲ ଓ ନାକ, ହସୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଲାଲ ଅଂକୁର ଦୃଷ୍ଟି, ଚୁରୁଳି ଚୁଲିରେ ଢାକା, ଯାହା ଚାରିପାଖରେ ମୃଗମାନେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଛନ୍ତି।
ଅପ୍ଯଦ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମନୁଜତ୍ଵମୀଯୁଷୋ ଭାରାଵତାରାଯ ଭୁଵୋ ନିଜେଚ୍ଛଯା । ଲାଵଣ୍ଯଧାମ୍ନୋ ଭଵିତୋପଲମ୍ଭନଂ ମହ୍ଯଂ ନ ନ ସ୍ଯାତ୍ ଫଲମଞ୍ଜସା ଦୃଶଃ
ଶାୟଦ୍ ଆଜି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ଏହି ଫଳ ପାଇବ—ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଶୌଭାଗ୍ୟର ନିଧି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିପାରିବି।
ଯ ଈକ୍ଷିତାହଂରହିତୋଽପ୍ଯସତ୍ସତୋଃ ସ୍ଵତେଜସାପାସ୍ତତମୋଭିଦାଭ୍ରମଃ । ସ୍ଵମାଯଯାଽଽତ୍ମନ୍ ରଚିତୈସ୍ତଦୀକ୍ଷଯା ପ୍ରାଣାକ୍ଷଧୀଭିଃ ସଦନେଷ୍ଵଭୀଯତେ
ଯିଏକି ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି, ସେ ଅହଂକାର ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ, ନିଜ ତେଜରେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି; ନିଜ ମାୟାରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଘରେ, ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯାଖିଲାମୀଵହଭିଃ ସୁମଙ୍ଗଲୈଃ ଵାଚୋ ଵିମିଶ୍ରା ଗୁଣକର୍ମଜନ୍ମଭିଃ । ପ୍ରାଣନ୍ତି ଶୁମ୍ଭନ୍ତି ପୁନନ୍ତି ଵୈ ଜଗତ୍ ଯାସ୍ତଦ୍ଵିରକ୍ତାଃ ଶଵଶୋଭନା ମତାଃ
ଯାହାଙ୍କ କଥା ଶୁଭ ଗୁଣ, କର୍ମ ଓ ଜନ୍ମ ସହିତ ମିଶିଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ଅପଶୁଭ ଦୂର କରେ, ଜଗତକୁ ପ୍ରାଣ ଦେଉଛି, ପବିତ୍ର କରେ; ଯେଉଁମାନେ ଏହାରେ ଅନାସକ୍ତ, ସେମାନେ ଶୁଭଦେହୀ ମୃତ ଦେହ ଭଳି ଗଣାଯାନ୍ତି।
ସ ଚାଵତୀର୍ଣଃ କିଲ ସତ୍ଵତାନ୍ଵଯେ ସ୍ଵସେତୁପାଲାମରଵର୍ଯଶର୍ମକୃତ୍ । ଯଶୋ ଵିତନ୍ଵନ୍ ଵ୍ରଜ ଆସ୍ତ ଈଶ୍ଵରୋ ଗାଯନ୍ତି ଦେଵା ଯଦଶେଷମଙ୍ଗଲମ୍
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସାତ୍ୱତ ବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ନିଜ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଛନ୍ତି; ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯଶ ବ୍ରଜରେ ପ୍ରସାରିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଗାଉଛନ୍ତି।
ତଂ ତ୍ଵଦ୍ଯ ନୂନଂ ମହତାଂ ଗତିଂ ଗୁରୁଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକାନ୍ତଂ ଦୃଶିମନ୍ମହୋତ୍ସଵମ୍ । ରୂପଂ ଦଧାନଂ ଶ୍ରିଯ ଈପ୍ସିତାସ୍ପଦଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ମମାସନ୍ନୁଷସଃ ସୁଦର୍ଶନାଃ
ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି—ମହାନ୍ତମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି, ଗୁରୁ, ତିନି ଲୋକର ଆନନ୍ଦ, ଚକ୍ଷୁମାନେ ପାଇଁ ଉତ୍ସବ, ଶ୍ରୀଦେବୀ ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି, ସେ ରୂପ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବ ଏହି ପ୍ରଭାତରେ।
ଅଥାଵରୂଢଃ ସପଦୀଶଯୋ ରଥାତ୍ ପ୍ରଧାନପୁଂସୋଶ୍ଚରଣଂ ସ୍ଵଲବ୍ଧଯେ । ଧିଯା ଧୃତଂ ଯୋଗିଭିରପ୍ଯହଂ ଧ୍ରୁଵଂ ନମସ୍ଯ ଆଭ୍ଯାଂ ଚ ସଖୀନ୍ ଵନୌକସଃ
ତାପରେ, ସେ ପ୍ରଭୁ ସହ ରଥରୁ ଅବତରିବାବେଳେ, ମୁଁ ଯେଉଁ ଚରଣକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମନରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ପଦ ମୋତେ ମିଳିବ; ମୁଁ ତାହାକୁ ନମସ୍କାର କରିବି, ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବେ।
ଅପ୍ଯଙ୍ଘ୍ରିମୂଲେ ପତିତସ୍ଯ ମେ ଵିଭୁଃ ଶିରସ୍ଯଧାସ୍ଯନ୍ ନିଜହସ୍ତପଙ୍କଜମ୍ । ଦତ୍ତାଭଯଂ କାଲଭୁଜାଙ୍ଗରଂହସା ପ୍ରୋଦ୍ଵେଜିତାନାଂ ଶରଣୈଷିଣାଂ ଣୃନାମ୍
ଶାୟଦ୍ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚରଣ ତଳରେ ପଡ଼ିଲେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ କମଳ ହସ୍ତ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିବେ; ସେ ଦୟା କରି, କାଳ ନାଗର ଭୟରେ ଭୀତ ଏବଂ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।
ସମର୍ହଣଂ ଯତ୍ର ନିଧାଯ କୌଶିକଃ ତଥା ବଲିଶ୍ଚାପ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେନ୍ଦ୍ରତାମ୍ । ଯଦ୍ଵା ଵିହାରେ ଵ୍ରଜଯୋଷିତାଂ ଶ୍ରମଂ ସ୍ପର୍ଶେନ ସୌଗନ୍ଧିକଗନ୍ଧ୍ଯପାନୁଦତ୍
ଏହି ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା କୌଶିକ (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର) ଓ ବଲି, ପୂଜା କରି, ତିନି ଲୋକର ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ; କିମ୍ବା ବ୍ରଜର ଜନନୀମାନଙ୍କ ଖେଳ ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ସୁଗନ୍ଧିତ ହାତର ସ୍ପର୍ଶରେ ଶ୍ରମ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ନ ମଯ୍ଯୁପୈଷ୍ଯତ୍ଯରିବୁଦ୍ଧିମଚ୍ଯୁତଃ କଂସସ୍ଯ ଦୂତଃ ପ୍ରହିତୋଽପି ଵିଶ୍ଵଦୃକ୍ । ଯୋଽନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚେତସ ଏତଦୀହିତଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଈକ୍ଷତ୍ଯମଲେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ଅଚ୍ୟୁତ, ଯିଏ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖିବେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଆସିଛି; କାରଣ, ଯିଏ ମନର ଭିତରେ ବା ବାହାରେ ଯାହା କରାଯାଉଛି, ସେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି।
ଅପ୍ଯଙ୍ଘ୍ରିମୂଲେଽଵହିତଂ କୃତାଞ୍ଜଲିଂ ମାମୀକ୍ଷିତା ସସ୍ମିତମାର୍ଦ୍ରଯା ଦୃଶା । ସପଦ୍ଯପଧ୍ଵସ୍ତସମସ୍ତକିଲ୍ବିଷୋ ଵୋଢା ମୁଦଂ ଵୀତଵିଶଙ୍କ ଊର୍ଜିତାମ୍
ଶାୟଦ୍ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚରଣ ତଳରେ ଅଞ୍ଜଳି ମୁଡ଼ି ଅବନତ ହେଲେ, ସେ ମୋତେ ମୃଦୁ ହସି ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶିଯିବ, ମୁଁ ଭୟହୀନ ଏବଂ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ରହିବି।
ସୁହୃତ୍ତମଂ ଜ୍ଞାତିମନନ୍ଯଦୈଵତଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ବୃହଦ୍ଭ୍ଯାଂ ପରିରପ୍ସ୍ଯତେଽଥ ମାମ୍ । ଆତ୍ମା ହି ତୀର୍ଥୀକ୍ରିଯତେ ତଦୈଵ ମେ ବନ୍ଧଶ୍ଚ କର୍ମାତ୍ମକ ଉଚ୍ଛ୍ଵସିତ୍ଯତଃ
ତାପରେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବନ୍ଧୁ, ମୋ ନିଜ ଜନ, ମୋର ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ତାଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବେ; ସେଠି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରିଦେବେ, ଏବଂ କର୍ମର ଦେଖାଯାଉଥିବା ବନ୍ଧନ ଦୂର ହୋଇଯିବ।
ଲବ୍ଧ୍ଵାଙ୍ଗସଙ୍ଗଂ ପ୍ରଣତଂ କୃତାଞ୍ଜଲିଂ ମାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯତେଽକ୍ରୂର ତତେତ୍ଯୁରୁଶ୍ରଵାଃ । ତଦା ଵଯଂ ଜନ୍ମଭୃତୋ ମହୀଯସା ନୈଵାଦୃତୋ ଯୋ ଧିଗମୁଷ୍ଯ ଜନ୍ମ ତତ୍
ମୁଁ ଅଞ୍ଜଳି ମୁଡ଼ି ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇଲେ, ଅକୃର ତାଙ୍କୁ ମୋ ସହ କଥାହେବେ; ତେବେ ଆମେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଆଦର କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏହି ଜନ୍ମ ନିନ୍ଦନୀୟ।
ନ ତସ୍ଯ କଶ୍ଚିଦ୍ ଦଯିତଃ ସୁହୃତ୍ତମୋ ନ ଚାପ୍ରିଯୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଯ ଉପେକ୍ଷ୍ଯ ଏଵ ଵା । ତଥାପି ଭକ୍ତାନ୍ ଭଜତେ ଯଥା ତଥା ସୁରଦ୍ରୁମୋ ଯଦ୍ଵଦୁପାଶ୍ରିତୋଽର୍ଥଦଃ
ତାଙ୍କର କାହାରି ସହ ବିଶେଷ ପ୍ରେମ ନାହିଁ, କାହାରି ସହ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମିତ୍ରତା ନାହିଁ, କାହାକୁ ଅପ୍ରିୟ ବା ଦ୍ୱେଷ ବା ଅବହେଳା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ତଥାପି, ଯେପରି ଚିନ୍ତାମଣି ଗଛ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବାକୁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି।
କିଂ ଚାଗ୍ରଜୋ ମାଵନତଂ ଯଦୂତ୍ତମଃ ସ୍ମଯନ୍ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଗୃହୀତମଞ୍ଜଲୌ । ଗୃହଂ ପ୍ରଵେଷ୍ଯାପ୍ତସମସ୍ତସତ୍କୃତଂ ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷ୍ଯତେ କଂସକୃତଂ ସ୍ଵବନ୍ଧୁଷୁ
ଏହା ସହିତ, ଯଦୁମାନ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ଅଗ୍ରଜ, ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଅତିଥିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଘରକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ମାନ ଆଗରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ କଂସ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭୋଗୁଥିବା ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତଯନ୍କୃଷ୍ଣଂ ଶ୍ଵଫଲ୍କତନଯୋଽଧ୍ଵନି । ରଥେନ ଗୋକୁଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୂର୍ଯଶ୍ଚାସ୍ତଗିରିଂ ନୃପ
ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଶ୍ଵଫଳ୍କଙ୍କ ପୁଅ ରଥରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଅସ୍ତାଚଳକୁ ପହଞ୍ଚେ, ସେପରି ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ରାଜନ।
( ମିଶ୍ର ) ପଦାନି ତସ୍ଯାଖିଲଲୋକପାଲ କିରୀଟଜୁଷ୍ଟାମଲପାଦରେଣୋଃ । ଦଦର୍ଶ ଗୋଷ୍ଠେ କ୍ଷିତିକୌତୁକାନି ଵିଲକ୍ଷିତାନ୍ଯବ୍ଜଯଵାଙ୍କୁଶାଦ୍ଯୈଃ
ସେ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ଗାଁରେ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରନ୍ତି, ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ, ପଦ୍ମ, ଯବ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଭଳି ଚିହ୍ନରେ ପ୍ରତିଭାସିତ।
ତଦ୍ଦର୍ଶନାହ୍ଲାଦଵିଵୃଦ୍ଧସମ୍ଭ୍ରମଃ ପ୍ରେମ୍ଣୋର୍ଧ୍ଵରୋମାଶ୍ରୁକଲାକୁଲେକ୍ଷଣଃ । ରଥାଦଵସ୍କନ୍ଦ୍ଯ ସ ତେଷ୍ଵଚେଷ୍ଟତ ପ୍ରଭୋରମୂନ୍ଯଙ୍ଘ୍ରିରଜାଂସ୍ଯହୋ ଇତି
ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅତିଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଭରିଗଲେ, ପ୍ରେମରେ ଚକ୍ଷୁ ଜଳ ଓ ଲୋମ ଖଡ଼ା ହେଲା, ରଥରୁ ଅବତରି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପଦଧୂଳି ଦେଖି, 'ହା! ଏହି ତ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦଧୂଳି!' ବୋଲି ଚଳିଲେ।