ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଦର୍ଶନୀଯତିଲକୋ ଵନମାଲା ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧତୁଲସୀମଧୁମତ୍ତୈଃ । ଅଲିକୁଲୈରଲଘୁ ଗୀତାମଭୀଷ୍ଟଂ ଆଦ୍ରିଯନ୍ ଯର୍ହି ସନ୍ଧିତଵେଣୁଃ

ଦର୍ଶନୀୟ ତିଳକ, ବନମାଳା, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମଧୁରେ ଭିଜା ତୁଳସୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଯେତେବେଳେ ସେ ବାଂଶୀ ବଜାଉଥିଲେ, ମଧୁରେ ମତ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଗୀତ ଗାଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ।

ସରସି ସାରସହଂସଵିହଙ୍‌ଗାଃ ଚାରୁଗୀତହୃତଚେତସ ଏତ୍ଯ । ହରିମୁପାସତ ତେ ଯତଚିତ୍ତା ହନ୍ତ ମୀଲିତଦୃଶୋ ଧୃତମୌନାଃ

ପୋଖରୀରେ ସାରସ, ହଂସ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ସୁନ୍ଦର ଗୀତରେ ମନ ହରାଇ, ହରିଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସି, ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଆଖି ବନ୍ଦ କରି, ନିରବ ରହି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

ସହବଲଃ ସ୍ରଗଵତଂସଵିଲାସଃ ସାନୁଷୁ କ୍ଷିତିଭୃତୋ ଵ୍ରଜଦେଵ୍ଯଃ । ହର୍ଷଯନ୍ ଯର୍ହି ଵେଣୁରଵେଣ ଜାତହର୍ଷ ଉପରମ୍ଭତି ଵିଶ୍ଵମ୍

ସହଚରମାନେ ସହିତ, ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଧାରି, ପାହାଡ଼ ଧାରରେ ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେକୁ ହସାଇ, ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦରେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିଲା।

ମହଦତିକ୍ରମଣଶଙ୍‌କିତଚେତା ମନ୍ଦମନ୍ଦମନୁଗର୍ଜତି ମେଘଃ । ସୁହୃଦମଭ୍ଯଵର୍ଷତ୍ ସୁମନୋଭିଃ ଛାଯଯା ଚ ଵିଦଧତ୍ପ୍ରତପତ୍ରମ୍

ମେଘମାନେ, ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଭୟ କରି, ହଳୁହଳୁ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ବନ୍ଧୁ ପରି ଫୁଲ ବର୍ଷାଇ ଏବଂ ଛାୟା ଦେଇ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଛତା ତିଆରି କରୁଥିଲେ।

ଵିଵିଧଗୋପଚରଣେଷୁ ଵିଦଗ୍ଧୋ ଵେଣୁଵାଦ୍ଯ ଉରୁଧା ନିଜଶିକ୍ଷାଃ । ତଵ ସୁତଃ ସତି ଯଦାଧରବିମ୍ବେ ଦତ୍ତଵେଣୁରନଯତ୍ ସ୍ଵରଜାତୀଃ

ବିଭିନ୍ନ ଗାଈ ଚରାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବାଂଶୀ ବଜାଇବାରେ ଦକ୍ଷ, ତୁମର ପୁଅ, ଯେତେବେଳେ ଅଠିରେ ବାଂଶୀ ରଖେ, ନିଜ ମନର ଧୁନି ଉପଜାଇଥିଲେ।

ସଵନଶସ୍ତଦୁପଧାର୍ଯ ସୁରେଶାଃ ଶକ୍ରଶର୍ଵପରମେଷ୍ଠିପୁରୋଗାଃ । କଵଯ ଆନତକନ୍ଧରଚିତ୍ତାଃ କଶ୍ମଲଂ ଯଯୁରନିଶ୍ଚିତତତ୍ତ୍ଵାଃ

ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ମନ ନମାଇ, ଋଷିମାନେ ସହିତ, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ସତ୍ୟ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ନିଜପଦାବ୍ଜଦଲୈର୍ଧ୍ଵଜଵଜ୍ର ନୀରଜାଙ୍‌କୁଶଵିଚିତ୍ରଲଲାମୈଃ । ଵ୍ରଜଭୁଵଃ ଶମଯନ୍ ଖୁରତୋଦଂ ଵର୍ଷ୍ମଧୁର୍ଯଗତିରୀଡିତଵେଣୁଃ

ନିଜ ଖୁରରେ ଧ୍ୱଜ, ବଜ୍ର, ପଦ୍ମ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଚିହ୍ନ ଥିବା ବ୍ରଜର ଗାଈମାନେ, ବାଂଶୀର ମଧୁରତାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଖୁରର ଚୋଟ ଦ୍ୱାରା ମାଟିର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିଲେ।

ଵ୍ରଜତି ତେନ ଵଯଂ ସଵିଲାସ ଵୀକ୍ଷଣାର୍ପିତମନୋଭଵଵେଗାଃ । କୁଜଗତିଂ ଗମିତା ନ ଵିଦାମଃ କଶ୍ମଲେନ କଵରଂ ଵସନଂ ଵା

ସେ ଯେତେବେଳେ ଆମେଠାରେ ଦେଖା ଦେଇ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମନୋହର ଚକ୍ଷୁ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଆମ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏଥିବା ଅନୁରାଗର ଶକ୍ତିରେ, ଆମେ ଏପରି ଭାବରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛୁ — ଆମର କେଶ କିମ୍ବା ପୋଷାକ କେମିତି ଅସ୍ଥିର ହେଇଯାଇଛି, ଏହା ଆମେ ଜଣାନାହିଁ; ଆମେ ଭ୍ରମ ଓ ଅସ୍ତିରତାରେ ହେଇଯାଇଛୁ।

ମଣିଧରଃ କ୍ଵଚିଦାଗଣଯନ୍ ଗା ମାଲଯା ଦଯିତଗନ୍ଧତୁଲସ୍ଯାଃ । ପ୍ରଣଯିନୋଽନୁଚରସ୍ଯ କଦାଂସେ ପ୍ରକ୍ଷିପନ୍ ଭୁଜମଗାଯତ ଯତ୍ର

କେବେ କେବେ, ତୁଳସୀର ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଗାଏ ଗଣନା କରୁଥିବା, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀଙ୍କ ଅଣ୍ଡାରେ ହାତ ରଖି, ଗୀତ ଗାଇ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।

କ୍ଵଣିତଵେଣୁରଵଵଞ୍ଚିତଚିତ୍ତାଃ କୃଷ୍ଣମନ୍ଵସତ କୃଷ୍ଣଗୃହିଣ୍ଯଃ । ଗୁଣଗଣାର୍ଣମନୁଗତ୍ଯ ହରିଣ୍ଯୋ ଗୋପିକା ଇଵ ଵିମୁକ୍ତଗୃହାଶାଃ

ତାଙ୍କର ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଗୁଣର ସାଗରକୁ ଅନୁସରି, ହରିଣମାନେ — ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପରି ଗୃହ ଆଶା ଛାଡି — ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ।

( ସ୍ଵାଗତା ) କୁନ୍ଦଦାମକୃତକୌତୁକଵେଷୋ ଗୋପଗୋଧନଵୃତୋ ଯମୁନାଯାମ୍ । ନନ୍ଦସୂନୁରନଘେ ତଵ ଵତ୍ସୋ ନର୍ମଦଃ ପ୍ରଣଯିଣାଂ ଵିଜହାର

ଯମୁନା ତୀରେ, ଚମ୍ପା ମାଳା ଓ ଉତ୍ସବ ପୋଷାକରେ ସଜି, ଗୋପ ଓ ଗାଏମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ଓ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ଧାରଣ କରିଥିବା, ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁମର ବଛା, ପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଭରା କ୍ରୀଡା କରିଥିଲେ।

ମନ୍ଦଵାଯୁରୁପଵାତ୍ଯନକୂଲଂ ମାନଯନ୍ ମଲଯଜସ୍ପର୍ଶେନ । ଵନ୍ଦିନସ୍ତମୁପଦେଵଗଣା ଯେ ଵାଦ୍ଯଗୀତବଲିଭିଃ ପରିଵଵ୍ରୁଃ

ମନ୍ଦ ଓ ଅନୁକୂଳ ପବନ, ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ହୁଅଛି; ଦେବଗଣମାନେ ସଙ୍ଗୀତ, ଗୀତ ଓ ଅର୍ପଣରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।

ଵତ୍ସଲୋ ଵ୍ରଜଗଵାଂ ଯଦଗଧ୍ରୋ ଵନ୍ଦ୍ଯମାନଚରଣଃ ପଥି ଵୃଦ୍ଧୈଃ । କୃତ୍ସ୍ନଗୋଧନମୁପୋହ୍ଯ ଦିନାନ୍ତେ ଗୀତଵେଣୁରନୁଗେଡିତକୀର୍ତିଃ

ବ୍ରଜର ଗାଏମାନେ ପ୍ରତି ଅତି ଆନୁରାଗୀ, ପଥରେ ବୃଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସମସ୍ତ ଗୋଧନକୁ ଦିନ ଶେଷରେ ଘରକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦରେ ଗାଉଯାଉଛି।

ଉତ୍ସଵଂ ଶ୍ରମରୁଚାପି ଦୃଶୀନାଂ ଉନ୍ନଯ ଖୁରରଜଶ୍ଛୁରିତସ୍ରକ୍ । ଦିତ୍ସଯୈତି ସୁହୃଦାସିଷ ଏଷ ଦେଵକୀଜଠରଭୂରୁଡୁରାଜଃ

ତାଙ୍କର ମୁହଁର ଶ୍ରମ ରୂପ ଚାରିତ୍ର୍ୟରେ ଉତ୍ସବ ଦେଖାଯାଉଛି, ତାଙ୍କର ମାଳା ଖୁରର ଧୂଳିରେ ଲାଗିଯାଇଛି; ସେ ପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀମାନେ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି — ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ରାଜା।

( ମିଶ୍ର ) ମଦଵିଘୂର୍ଣିତଲୋଚନ ଈଷନ୍ ମାନଦଃ ସ୍ଵସୁହୃଦାଂ ଵନମାଲୀ । ବଦରପାଣ୍ଡୁଵଦନୋ ମୃଦୁଗଣ୍ଡଂ ମଣ୍ଡଯନ୍ କନକକୁଣ୍ଡଲଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା

ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଳ୍ପ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ, ଭାନ୍ତି; ଭାନ୍ତିମାଳା ପିନ୍ଧି, ସ୍ବସଙ୍ଗୀମାନେ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଦେଇ; ବଦର ଫଳ ପରି ତାଙ୍କର ଓଠ ଫିକା, ମୃଦୁ ଗଣ୍ଡ ହେବା ସହ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳର ଭୂଷାରେ ଶୋଭିତ।

ଯଦୁପତିର୍ଦ୍ଵିରଦରାଜଵିହାରୋ ଯାମିନୀପତିରିଵୈଷ ଦିନାନ୍ତେ । ମୁଦିତଵକ୍ତ୍ର ଉପଯାତି ଦୁରନ୍ତଂ ମୋଚଯନ୍ ଵ୍ରଜଗଵାଂ ଦିନତାପମ୍

ଯଦୁମାନେର ପ୍ରଭୁ, ହାତୀର ରାଜା ସହ କ୍ରୀଡା କରି, ଦିନ ଶେଷରେ ରାତିର ନାୟକ ପରି ଆସି, ଆନନ୍ଦ ଭରା ମୁହଁରେ ଗ୍ରାମକୁ ଆସନ୍ତି, ବ୍ରଜର ଗାଏମାନେ ଦିନର ତାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଏଵଂ ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯୋ ରାଜନ୍ କୃଷ୍ଣଲୀଲାନୁଗାଯତୀଃ । ରେମିରେଽହଃସୁ ତଚ୍ଚିତ୍ତାଃ ତନ୍ମନସ୍କା ମହୋଦଯାଃ

ଶ୍ରୀ ଶୁକ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଏପରି ଭାବରେ, ରାଜା, ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଲୀଳା ଗାଇ ଦିନକୁ କାଟିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ମନ ଓ ହୃଦୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଗୋପିକାଯୁଗଲଗୀତଂ ନାମ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ, 'ଗୋପୀ ଯୁଗଳ ଗୀତ' ନାମକ ପଞ୍ଚତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ଅରିଷ୍ଟାସୁରଵଧଃ, କଂସସ୍ଯ ଅକ୍ରୂରଂ ପ୍ରତି ନନ୍ଦଗୋକୁଲ ଗମନାଯାଦେଶଶ୍ଚ - ଶ୍ରୀ ଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଥ ତର୍ହ୍ଯାଗତୋ ଗୋଷ୍ଠଂ ଅରିଷ୍ଟୋ ଵୃଷଭାସୁରଃ । ମହୀଂ ମହାକକୁତ୍କାଯଃ କମ୍ପଯନ୍ ଖୁରଵିକ୍ଷତାମ୍

ଶ୍ରୀ ଶୁକ କହିଲେ: ତାପରେ, ଗୋପ ଗ୍ରାମକୁ ଆସିଲା ଅରିଷ୍ଟ ନାମକ ବଉଳ ଦାନବ; ତାଙ୍କର ବଡ଼ କୁହାଡ଼ି ଦେଖି ଭୂମିକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ଖୁରରେ ଭୂମିକୁ ଚିରି ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଅନ୍ଦୋଳିତ କରୁଥିଲେ।

ରମ୍ଭମାଣଃ ଖରତରଂ ପଦା ଚ ଵିଲିଖନ୍ ମହୀମ୍ । ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ପୁଚ୍ଛଂ ଵପ୍ରାଣି ଵିଷାଣାଗ୍ରେଣ ଚୋଦ୍ଧରନ୍

ତାଙ୍କର ପାଦରେ ଭୂମିକୁ ଖରା ଭାବରେ ଖୋଇ, ଡାକି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ; ପଛ ଉଠାଇ, ମାଟିର ଉଚ୍ଚାସନଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଙ୍ଗର ଟିପ୍ସରେ ଉଠାଇ ଫିଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ।

କିଞ୍ଚିତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ ଶକୃନ୍ ମୁଞ୍ଚନ୍ ମୂତ୍ରଯନ୍ ସ୍ତବ୍ଧଲୋଚନଃ । ଯସ୍ଯ ନିର୍ହ୍ରାଦିତେନାଙ୍‌ଗ ନିଷ୍ଠୁରେଣ ଗଵାଂ ନୃଣାମ୍

ସେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ କରି ମଳ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ, ମୁତ୍ର କରୁଥିଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଅସ୍ଥିର ଓ ଅନ୍ଦିଗ୍ଧ; ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଚିତ୍କାରରେ ଗାଏ ଓ ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ପତନ୍ତ୍ଯକାଲତୋ ଗର୍ଭାଃ ସ୍ରଵନ୍ତି ସ୍ମ ଭଯେନ ଵୈ । ନିର୍ଵିଶନ୍ତି ଘନା ଯସ୍ଯ କକୁଦ୍ଯଚଲଶଙ୍‌କଯା

ଭୟରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନେ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଗର୍ଭପାତ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର କୁହାଡ଼ିକୁ ପାହାଡ଼ ଭାବି ମେଘମାନେ ଭୟରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।

ତଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଙ୍‌ଗମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଗୋପ୍ଯୋ ଗୋପାଶ୍ଚ ତତ୍ରସୁଃ । ପଶଵୋ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭୀତା ରାଜନ୍ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଗୋକୁଲମ୍

ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଦେଖି, ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ଗାଏମାନେ ଭୟରେ ଗୋକୁଳ ଛାଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।

କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣେତି ତେ ସର୍ଵେ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଶରଣଂ ଯଯୁଃ । ଭଗଵାନପି ତଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଗୋକୁଲଂ ଭଯଵିଦ୍ରୁତମ୍

ସମସ୍ତେ 'କୃଷ୍ଣ! କୃଷ୍ଣ!' ବୋଲି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ଗୋକୁଳକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ।

ମା ଭୈଷ୍ଟେତି ଗିରାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵୃଷାସୁରମୁପାହ୍ଵଯତ୍ । ଗୋପାଲୈଃ ପଶୁଭିର୍ମନ୍ଦ ତ୍ରାସିତୈଃ କିମସତ୍ତମ

ସେ 'ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ' ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଲେ, ଏବଂ ବଉଳ ଦାନବକୁ ଡାକିଲେ; ଗୋପ ଓ ଗାଏମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଦେଖୁଥିଲେ — 'ଏହା କଣ, ଅସତ୍ତମ?'

ବଲଦର୍ପହାହଂ ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ତ୍ଵଦ୍ଵିଧାନାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ । ଇତ୍ଯାସ୍ଫୋଟ୍ଯାଚ୍ଯୁତୋଽରିଷ୍ଟଂ ତଲଶବ୍ଦେନ କୋପଯନ୍

ଅଚ୍ୟୁତ ତାଳି ମାରି ଭୂମିକୁ ଝଙ୍କାରି ଦେଲେ, ଏବଂ ଅରିଷ୍ଟଙ୍କୁ ରିସାଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୋପାଇଁ ପରି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଖରାପ ମନିଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରେ।'

ସଖ୍ଯୁରଂସେ ଭୁଜାଭୋଗଂ ପ୍ରସାର୍ଯାଵସ୍ଥିତୋ ହରିଃ । ସୋଽପ୍ଯେଵଂ କୋପିତୋଽରିଷ୍ଟଃ ଖୁରେଣାଵନିମୁଲ୍ଲିଖନ୍ । ଉଦ୍ଯତ୍ପୁଚ୍ଛଭ୍ରମନ୍ମେଘଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୃଷ୍ଣମୁପାଦ୍ରଵତ୍

ହରି ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ହାତ ରଖି ଦଢ଼ିଆ ହେଇ ଦଉଁଥିଲେ। ଏହିପରେ ଅରିଷ୍ଟ ଖୁବ ରିସିଗଲା, ତାଙ୍କ ଖୁରରେ ଭୂମି ଖୋଦିଲେ, ଉଠା ଲାଜ ଝଡ଼ି ମେଘ ପରି ଘୁରାଇଲେ, ଏବଂ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଭାବରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

ଅଗ୍ରନ୍ଯସ୍ତଵିଷାଣାଗ୍ରଃ ସ୍ତବ୍ଧାସୃଗ୍ ଲୋଚନୋଽଚ୍ଯୁତମ୍ । କଟାକ୍ଷିପ୍ଯାଦ୍ରଵତ୍ ତୂର୍ଣ୍ ଇନ୍ଦ୍ରମୁକ୍ତୋଽଶନିର୍ଯଥା

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଆଗକୁ ନେଇ, ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ଆଖି ଦେଖାଉଥିବା ଅରିଷ୍ଟ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଧାଇଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଆକାଶରେ ଛାଡ଼ାଯାଏ।

ଗୃହୀତ୍ଵା ଶୃଙ୍‌ଗଯୋସ୍ତଂ ଵା ଅଷ୍ଟାଦଶ ପଦାନି ସଃ । ପ୍ରତ୍ଯପୋଵାହ ଭଗଵାନ୍ ଗଜଃ ପ୍ରତିଗଜଂ ଯଥା

ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଶିଙ୍ଗ ଧରି ଏକୋଣିଶ ପଦ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ଏକ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀକୁ ଟାଣି ନେଇଯାଏ ପରି ତାଙ୍କୁ ଟାଣିଲେ।