ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଉଚ୍ଚୈର୍ଜଗୁର୍ନୃତ୍ଯମାନା ରକ୍ତକଣ୍ଠ୍ଯୋ ରତିପ୍ରିଯାଃ । କୃଷ୍ଣାଭିମର୍ଶମୁଦିତା ଯଦ୍ଗୀତେନେଦମାଵୃତମ୍

ନଚୁଥିବା, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଉଥିବା, ଭାବରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା କଣ୍ଠ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦିତ, ପ୍ରିୟାମାନେ ଗାଇଗାଇ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଗୀତରେ ପୂରଣ କରିଦେଲେ।

କାଚିତ୍ ସମଂ ମୁକୁନ୍ଦେନ ସ୍ଵରଜାତୀରମିଶ୍ରିତାଃ । ଉନ୍ନିନ୍ଯେ ପୂଜିତା ତେନ ପ୍ରୀଯତା ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି । ତଦେଵ ଧ୍ରୁଵମୁନ୍ନିନ୍ଯେ ତସ୍ଯୈ ମାନଂ ଚ ବହ୍ଵଦାତ୍

କେହି ଜଣେ ମୁକୁନ୍ଦ ସହିତ ତାଙ୍କର ଗୀତକୁ ଏମିତି ମିଶାଇଲେ, ଯେ ଭଲପାଇ ତାଙ୍କୁ 'ଭଲ କଲୁ, ଭଲ କଲୁ' ବୋଲି ସମ୍ମାନ କଲେ; ସେ ପୁଣିପୁଣି ଗାଇଲେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

କାଚିଦ୍ ରାସପରିଶ୍ରାନ୍ତା ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥସ୍ଯ ଗଦାଭୃତଃ । ଜଗ୍ରାହ ବାହୁନା ସ୍କନ୍ଧଂ ଶ୍ଲଥଦ୍ଵଲଯମଲ୍ଲିକା

କେହି ଜଣେ ରାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଢିଲା ବଲୟ ଓ ମଲ୍ଲିକା ମାଳା ସହିତ, ପାଖରେ ଦଢ଼ିଥିବା ଗଦାଧରଙ୍କ ଶୋଉଲ୍ଡର ଉପରେ ହାତ ରଖିଲେ।

ତତ୍ରୈକାଂସଗତଂ ବାହୁଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯୋତ୍ପଲସୌରଭମ୍ । ଚନ୍ଦନାଲିପ୍ତମାଘ୍ରାଯ ହୃଷ୍ଟରୋମା ଚୁଚୁମ୍ବ ହ

କେହି ଜଣେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏକ ହାତ, ନୀଳ କମଳର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ, ନାକରେ ଧରି ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଚୁମ୍ବନ କଲେ।

କସ୍ଯାଶ୍ଚିତ୍ ନାଟ୍ଯଵିକ୍ଷିପ୍ତ କୁଣ୍ଡଲତ୍ଵିଷମଣ୍ଡିତମ୍ । ଗଣ୍ଡଂ ଗଣ୍ଡେ ସନ୍ଦଧତ୍ଯାଃ ଅଦାତ୍ତାମ୍ବୂଲଚର୍ଵିତମ୍

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନୃତ୍ୟରେ ନାଚୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳର ଚମକରେ ଶୋଭିତ ଗଣ୍ଡକୁ, ତାଙ୍କର ଗଣ୍ଡ ସହିତ ଲଗାଇ, ଚିବା ତାମ୍ବୁଳ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ନୃତ୍ଯତୀ ଗାଯତୀ କାଚିତ୍ କୂଜନ୍ ନୂପୁରମେଖଲା । ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥାଚ୍ଯୁତହସ୍ତାବ୍ଜଂ ଶ୍ରାନ୍ତାଧାତ୍ ସ୍ତନଯୋଃ ଶିଵମ୍

କେହି ଜଣେ ନଚୁଥିବା, ଗାଉଥିବା, ନୂପୁର ଓ ମେଖଳା ଝଙ୍କାରିଥିବା, କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ପାଖରେ ଦଢ଼ିଥିବା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର କମଳ ହାତ ଦୁଇ ଅଂଶରେ ରଖି ସାନ୍ତ୍ୱନା ନେଲେ।

ଗୋପ୍ଯୋ ଲବ୍ଧ୍ଵାଚ୍ଯୁତଂ କାନ୍ତଂ ଶ୍ରିଯ ଏକାନ୍ତଵଲ୍ଲଭମ୍ । ଗୃହୀତକଣ୍ଠ୍ଯସ୍ତଦ୍ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ଗାଯନ୍ତ୍ଯସ୍ତଂ ଵିଜହ୍ରିରେ

ଗୋପୀମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭାବେ, ଶ୍ରୀଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଦରିଆ ଭାବେ ପାଇ, ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ବାହୁରେ ଆକୁଁଡ଼ି ଧରି, ଗାଇଗାଇ ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳିଲେ।

( ଵସଂତତିଲକା ) କର୍ଣୋତ୍ପଲାଲକଵିଟଙ୍‌କକପୋଲଘର୍ମ ଵକ୍ତ୍ରଶ୍ରିଯୋ ଵଲଯନୂପୁରଘୋଷଵାଦ୍ଯୈଃ । ଗୋପ୍ଯଃ ସମଂ ଭଗଵତା ନନୃତୁଃ ସ୍ଵକେଶ ସ୍ରସ୍ତସ୍ରଜୋ ଭ୍ରମରଗାଯକରାସଗୋଷ୍ଠ୍ଯାମ୍

କମଳ କୁଣ୍ଡଳ, ଚୁଲି, ଘମରେ ଚମକୁଥିବା ଗଣ୍ଡ, ମୁହଁର ଅଲୋକ, ବଲୟ ଓ ନୂପୁରର ଶବ୍ଦରେ, ଗୋପୀମାନେ ଭଗବାନ ସହିତ ଏକଠି ନଚିଲେ; ତାଙ୍କର ଚୁଲିରେ ମାଳା ଢିଲା ହୋଇଥିଲା, ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଗାଇଥିବା ଗୋଷ୍ଠରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।

( ମିଶ୍ର ) ଏଵଂ ପରିଷ୍ଵଙ୍‌ଗକରାଭିମର୍ଶ ସ୍ନିଗ୍ଧେକ୍ଷଣୋଦ୍ଦାମଵିଲାସହାସୈଃ । ରେମେ ରମେଶୋ ଵ୍ରଜସୁନ୍ଦରୀଭିଃ ଯଥାର୍ଭକଃ ସ୍ଵପ୍ରତିବିମ୍ବଵିଭ୍ରମଃ

ଏଭଳି, ଆଲିଙ୍ଗନ, ହାତର ସ୍ପର୍ଶ, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟି, ଆନନ୍ଦମୟ ହସ ଓ ଖେଳାଳି ହସରେ, ଶ୍ରୀର ନାଥ ବ୍ରଜର ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସହ ଖେଳି ଆନନ୍ଦ ପାଏ।

ତଦଙ୍‌ଗସଙ୍‌ଗପ୍ରମୁଦାକୁଲେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ କେଶାନ୍ ଦୂକୂଲଂ କୁଚପଟ୍ଟିକାଂ ଵା । ନାଞ୍ଜଃ ପ୍ରତିଵ୍ଯୋଢୁମଲଂ ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵିସ୍ରସ୍ତମାଲାଭରଣାଃ କୁରୂଦ୍ଵହ

ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ ଏମିତି ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର କେହି କେଶ, କେହି ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା କେହି ଅଙ୍ଗବନ୍ଧ ଖୁଲିଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ତାହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଉଠାଇପାରୁନଥିଲେ, ମାଳା ଓ ଗହନା ଖସିଯାଉଥିଲା, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) କୃଷ୍ଣଵିକ୍ରୀଡିତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମୁମୁହୁଃ ଖେଚରସ୍ତ୍ରିଯଃ । କାମାର୍ଦିତାଃ ଶଶାଙ୍‌କଶ୍ଚ ସଗଣୋ ଵିସ୍ମିତୋଽଭଵତ୍

କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଖେଳାଳି ଦେଖି ଆକାଶର ଦେବୀମାନେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, କାମନାରେ ଅବିବେକୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।

କୃତ୍ଵା ତାଵନ୍ତମାତ୍ମାନଂ ଯାଵତୀର୍ଗୋପଯୋଷିତଃ । ରେମେ ସ ଭଗଵାନ୍ ତାଭିଃ ଆତ୍ମାରାମୋଽପି ଲୀଲଯା

ଯେତେ ଗୋପୀ ଥିଲେ, ସେତେ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସ୍ୱୟଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ।

ତାସାଂ ଅତିଵିହାରେଣ ଶ୍ରାନ୍ତାନାଂ ଵଦନାନି ସଃ । ପ୍ରାମୃଜତ୍ କରୁଣଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ଶନ୍ତମେନାଙ୍‌ଗ ପାଣିନା

ଅତି ଖେଳରେ ଥକିଯିବା ସମୟରେ, ସେ ଦୟାଳୁ ଓ ପ୍ରେମମୟ ଭାବରେ, ନିଜ ଶାନ୍ତ ହାତରେ ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ ମୋଛିଦେଇଥିଲେ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଗୋପ୍ଯଃ ସ୍ଫୁରତ୍ପୁରଟକୁଣ୍ଡଲକୁନ୍ତଲତ୍ଵିଡ୍ ଗଣ୍ଡଶ୍ରିଯା ସୁଧିତହାସନିରୀକ୍ଷଣେନ । ମାନଂ ଦଧତ୍ଯ ଋଷଭସ୍ଯ ଜଗୁଃ କୃତାନି ପୁଣ୍ଯାନି ତତ୍କରରୁହସ୍ପର୍ଶପ୍ରମୋଦାଃ

ଗୋପୀମାନେ, ସୁନା ଝୁମକା ଓ କେଶର ଚମକରେ ଗାଲ ଶୋଭିତ, ମଧୁର ହସ ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କାହାଣୀ ଗାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମସ୍ପର୍ଶରେ ଧନ୍ୟ ମନେ କରି।

ତାଭିର୍ଯୁତଃ ଶ୍ରମମପୋହିତୁମଙ୍‌ଗସଙ୍‌ଗ ଘୃଷ୍ଟସ୍ରଜଃ ସ କୁଚକୁଙ୍‌କୁମରଞ୍ଜିତାଯାଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵପାଲିଭିରନୁଦ୍ରୁତ ଆଵିଶଦ୍ ଵା ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଗଜୀଭିରିଭରାଡିଵ ଭିନ୍ନସେତୁଃ

ସେ ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ମାଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଙ୍ଗର କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ପଛରେ ଚାଲିଥିବା, ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ଥକିଥିବା ହାତୀ ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।

ସୋଽମ୍ଭସ୍ଯଲଂ ଯୁଵତିଭିଃ ପରିଷିଚ୍ଯମାନଃ ପ୍ରେମ୍ଣେକ୍ଷିତଃ ପ୍ରହସତୀଭିରିତସ୍ତତୋଽଙ୍‌ଗ । ଵୈମାନିକୈଃ କୁସୁମଵର୍ଷିଭିରୀଡ୍ଯମାନୋ ରେମେ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵରତିରତ୍ର ଗଜେନ୍ଦ୍ରଲୀଲଃ

ସେଠାରେ, ଯୁବତୀମାନେ ଜଳ ଢାଳୁଥିଲେ, ଚାରିପଟେ ପ୍ରେମ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ହସରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଦେବମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସ୍ୱୟଂ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀଳା କରୁଥିଲେ, ହାତୀରାଜା ପରି।

( ମିଶ୍ର ) ତତଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣୋପଵନେ ଜଲସ୍ଥଲ ପ୍ରସୂନଗନ୍ଧାନିଲଜୁଷ୍ଟଦିକ୍ତଟେ । ଚଚାର ଭୃଙ୍‌ଗପ୍ରମଦାଗଣାଵୃତୋ ଯଥା ମଦଚ୍ଯୁଦ୍ ଦ୍ଵିରଦଃ କରେଣୁଭିଃ

ତାପରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉଦ୍ୟାନରେ, ଜଳ ଓ ଭୂମିରେ, ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗବଳୟରେ, ସେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଭଳି ଆନନ୍ଦିତ ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଘୁରୁଥିଲେ, ଯେପରି ମଦମାସ୍ତ ହାତୀ ନାରୀହାତୀମାନେ ସହିତ।

ଏଵଂ ଶଶାଙ୍‌କାଂଶୁଵିରାଜିତା ନିଶାଃ ସ ସତ୍ଯକାମୋଽନୁରତାବଲାଗଣଃ । ସିଷେଵ ଆତ୍ମନ୍ଯଵରୁଦ୍ଧସୌରତଃ ସର୍ଵାଃ ଶରତ୍କାଵ୍ଯକଥାରସାଶ୍ରଯାଃ

ଏଭଳି, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଶୋଭିତ ରାତିଗୁଡ଼ିକୁ, ସତ୍ୟବାନ ଏବଂ ପ୍ରେମିକାମାନେ ଘିରିଥିବା, ସେ ନିଜ ମନରେ ସମସ୍ତ ରସ ଧାରଣ କରି, ଶରତ୍କାଳର କବିତାର ରସ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ।

ଶ୍ରୀପରୀକ୍ଷିଦୁଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ସଂସ୍ଥାପନାଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ପ୍ରଶମାଯେତରସ୍ଯ ଚ । ଅଵତୀର୍ଣୋ ହି ଭଗଵାନଂନ୍ ଅଂଶେନ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ

ଶ୍ରୀ ପରୀକ୍ଷିତ ପଚାରିଲେ — ଧର୍ମକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଓ ଅଧର୍ମକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥ ସ୍ୱୟଂ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି।

ସ କଥଂ ଧର୍ମସେତୂନାଂ ଵକ୍ତା କର୍ତାଭିରକ୍ଷିତା । ପ୍ରତୀପମାଚରଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପରଦାରାଭିମର୍ଶନମ୍

ସେ, ଯିଏ ଧର୍ମର ସୀମାରେ ଥିବା କଥା କହନ୍ତି, କରନ୍ତି ଓ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, କିପରି ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜୀବନୀ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ?

ଆପ୍ତକାମୋ ଯଦୁପତିଃ କୃତଵାନ୍ ଵୈ ଜୁଗୁପ୍ସିତମ୍ । କିମଭିପ୍ରାଯ ଏତନ୍ନଃ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଧି ସୁଵ୍ରତ

ସ୍ୱୟଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଦୁନାଥ ଏମିତି ନିନ୍ଦାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କଲେ? ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ ଥିଲା? ଦୟାକରି ଆମ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, ହେ ସୁବ୍ରତ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଧର୍ମଵ୍ଯତିକ୍ରମୋ ଦୃଷ୍ଟ ଈଶ୍ଵରାଣାଂ ଚ ସାହସମ୍ । ତେଜୀଯସାଂ ନ ଦୋଷାଯ ଵହ୍ନେଃ ସର୍ଵଭୁଜୋ ଯଥା

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଚ୍ଚାରିଲେ — ଈଶ୍ୱରମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦୋଷ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ କିଛି ଜଳାଇଦିଏ।

ନୈତତ୍ସମାଚରେଜ୍ଜାତୁ ମନସାପି ହ୍ଯନୀଶ୍ଵରଃ । ଵିନଶ୍ଯତ୍ଯାଚରନ୍ମୌଢ୍ଯାଦ୍ ଯଥାରୁଦ୍ରୋଽବ୍ଧିଜଂ ଵିଷମ୍

ଯିଏ ଈଶ୍ୱର ନୁହଁନ୍ତି, ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ମନରେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୂର୍ଖତାରେ କଲେ, ସେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବ, ଯେପରି ରୁଦ୍ର ସମୁଦ୍ରର ବିଷରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।

ଈଶ୍ଵରାଣାଂ ଵଚଃ ସତ୍ଯଂ ତଥୈଵାଚରିତଂ କ୍ଵଚିତ୍ । ତେଷାଂ ଯତ୍ ସ୍ଵଵଚୋଯୁକ୍ତଂ ବୁଦ୍ଧିମାଂସ୍ତତ୍ ସମାଚରେତ୍

ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର କଥା ସତ୍ୟ, କେବଳ କେବେ କେବେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ; ଯାହା ତାଙ୍କର କଥା ସହ ମିଳେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ ସେଇ କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

କୁଶଲାଚରିତେନୈଷାଂ ଇହ ସ୍ଵାର୍ଥୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଵିପର୍ଯଯେଣ ଵାନର୍ଥୋ ନିରହଙ୍‌କାରିଣାଂ ପ୍ରଭୋ

ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣରେ କୌଣସି ନିଜସ୍ୱ ଲାଭ ନାହିଁ; ଏବଂ ନିରହଂକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିପରୀତ ଘଟିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷତି ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

କିମୁତାଖିଲସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ତିର୍ଯଙ୍‌ ମର୍ତ୍ଯଦିଵୌକସାମ୍ । ଈଶିତୁଶ୍ଚେଶିତଵ୍ଯାନାଂ କୁଶଲାକୁଶଲାନ୍ଵଯଃ

ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ — ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା — ଯେଉଁମାନେ ଶାସିତ ଓ ଶାସକ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଯତ୍ପାଦପଙ୍‌କଜପରାଗନିଷେଵତୃପ୍ତା ଯୋଗପ୍ରଭାଵଵିଧୁତାଖିଲକର୍ମବନ୍ଧାଃ । ସ୍ଵୈରଂ ଚରନ୍ତି ମୁନଯୋଽପି ନ ନହ୍ଯମାନାଃ ତସ୍ଯେଚ୍ଛଯାଽଽତ୍ତଵପୁଷଃ କୁତ ଏଵ ବନ୍ଧଃ

ଯେମାନେ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳିକୁ ସେବନ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତି ସମସ୍ତ କର୍ମବନ୍ଧନକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ମୁନିମାନେ ପରି ଅନାୟାସରେ ଘୁରିବାକୁ ପାରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ କେମିତି ବନ୍ଧନ ହେବ?

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଗୋପୀନାଂ ତତ୍ପତୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦେହିନାମ୍ । ଯୋଽନ୍ତଶ୍ଚରତି ସୋଽଧ୍ଯକ୍ଷଃ କ୍ରୀଡନେନେହ ଦେହଭାକ୍

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭିତରେ, ଗୋପୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର ଏଠାରେ ଦେହରେ ଖେଳ କରୁଛନ୍ତି ଓ ସବୁକିଛି ଦେଖୁଛନ୍ତି।

ଅନୁଗ୍ରହାଯ ଭୂତାନାଂ ମାନୁଷଂ ଦେହମାସ୍ଥିତଃ । ଭଜତେ ତାଦୃଶୀଃ କ୍ରୀଡ ଯାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ପରୋ ଭଵେତ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ସେ ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଏମିତି ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଶୁଣିଲେ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବାକୁ ଲାଗିଯାନ୍ତି।