ତଵ କଥାମୃତଂ ତପ୍ତଜୀଵନଂ କଵିଭିରୀଡିତଂ କଲ୍ମଷାପହମ୍ । ଶ୍ରଵଣମଙ୍ଗଲଂ ଶ୍ରୀମଦାତତଂ ଭୁଵି ଗୃଣନ୍ତି ଯେ ଭୂରିଦା ଜନାଃ
ତୁମ କଥାର ଅମୃତ ଦୁଃଖିତମାନେ ପାଇଁ ଜୀବନ; କବିମାନେ ଯାହାର ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏହା ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହା ଶୁଣିବା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଧନ୍ୟତା ଆଣେ; ଏହି କଥାକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବାମାନେ ସତ୍ୟରେ ଦାନଶୀଳ।
ପ୍ରହସିତଂ ପ୍ରିଯ ପ୍ରେମଵୀକ୍ଷଣଂ ଵିହରଣଂ ଚ ତେ ଧ୍ଯାନମଙ୍ଗଲମ୍ । ରହସି ସଂଵିଦୋ ଯା ହୃଦି ସ୍ପୃଶଃ କୁହକ ନୋ ମନଃ କ୍ଷୋଭଯନ୍ତି ହି
ପ୍ରିୟ, ତୁମ ହାସି, ପ୍ରେମ ଭରା ଦୃଷ୍ଟି, ଖେଳା, ଧ୍ୟାନ — ସବୁ ମଙ୍ଗଳମୟ। ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଯାହା ହୃଦୟକୁ ଛୁଏ, ହେ ମୋହନ, ସେମାନେ ଆମ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଉଛନ୍ତି।
ଚଲସି ଯଦ୍ ଵ୍ରଜାଚ୍ଚାରଯନ୍ ପଶୂନ୍ ନଲିନସୁନ୍ଦରଂ ନାଥ ତେ ପଦମ୍ । ଶିଲତୃଣାଙ୍କୁରୈଃ ସୀଦତୀତି ନଃ କଲିଲତାଂ ମନଃ କାନ୍ତ ଗଚ୍ଛତି
ତୁମେ ବ୍ରଜରୁ ବାହାରି, ଗାଈମାନେ ଚରାଇବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ନାଥ, ତୁମର କମଳପାଦ ପଥର, ଘାସ ଓ ଅଙ୍କୁର ଉପରେ ପଡ଼େ; ଆମ ମନ, ବିରହରେ ଦୁଃଖିତ, ତୁମ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ପ୍ରିୟ।
ଦିନପରିକ୍ଷଯେ ନୀଲକୁନ୍ତଲୈଃ ଵନରୁହାନନଂ ବିଭ୍ରଦାଵୃତମ୍ । ଘନରଜସ୍ଵଲଂ ଦର୍ଶଯନ୍ ମୁହୁ ର୍ମନସି ନଃ ସ୍ମରଂ ଵୀର ଯଚ୍ଛସି
ଦିନ ଶେଷରେ, ନୀଳ କେଶ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମୁହଁ ଧାରଣ କରି, ଘନ ଧୂଳିରେ ଢାକା, ପୁନିପୁନି ଦେଖାଯାଉଛ; ବୀର, ତୁମେ ଆମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛ।
ପ୍ରଣତକାମଦଂ ପଦ୍ମଜାର୍ଚିତଂ ଧରଣିମଣ୍ଡନଂ ଧ୍ଯେଯମାପଦି । ଚରଣପଙ୍କଜଂ ଶନ୍ତମଂ ଚ ତେ ରମଣ ନଃ ସ୍ତନେଷ୍ଵର୍ପଯାଧିହନ୍
ତୁମର କମଳପାଦ, ଯେଉଁଥିରେ ଶରଣ ନେଲେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯାହାର ପୂଜା କରନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଶୋଭା, ବିପଦରେ ଧ୍ୟାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିଦାୟକ; ପ୍ରିୟ, ସେହି ପାଦ ଆମ ଛାତିରେ ରଖି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କର।
ସୁରତଵର୍ଧନଂ ଶୋକନାଶନଂ ସ୍ଵରିତଵେଣୁନା ସୁଷ୍ଠୁ ଚୁମ୍ବିତମ୍ । ଇତରରାଗଵିସ୍ମାରଣଂ ନୃଣାଂ ଵିତର ଵୀର ନସ୍ତେଽଧରାମୃତମ୍
ତୁମ ଅଧର, ମଧୁର ବାଂଶୀ ଦ୍ୱାରା ଚୁମ୍ବିତ, ପ୍ରେମ ବଢ଼ାଏ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତିକୁ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି; ବୀର, ଆମକୁ ତୁମ ଅଧରର ଅମୃତ ଦିଅ।
ଅଟତି ଯଦ୍ ଭଵାନହ୍ନି କାନନଂ ତ୍ରୁଟିର୍ଯୁଗାଯତେ ତ୍ଵାମପଶ୍ଯତାମ୍ । କୁଟିଲକୁନ୍ତଲଂ ଶ୍ରୀମୁଖଂ ଚ ତେ ଜଡ ଉଦୀକ୍ଷତାଂ ପକ୍ଷ୍ମକୃଦ୍ ଦୃଶାମ୍
ତୁମେ ଦିନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯୁଗ ସମାନ। ତୁମ କୁଞ୍ଚିତ କେଶ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁପଟରେ ଲୁଚିଯାଏ।
ପତିସୁତାନ୍ଵଯଭ୍ରାତୃବାନ୍ଧଵାନ୍ ଅତିଵିଲଙ୍ଘ୍ଯ ତେଽନ୍ତ୍ଯଚ୍ଯୁତାଗତାଃ । ଗତିଵିଦସ୍ତଵୋଦ୍ଗୀତମୋହିତାଃ କିତଵ ଯୋଷିତଃ କସ୍ତ୍ଯଜେନ୍ନିଶି
ପତି, ସନ୍ତାନ, ପରିବାର, ଭାଇ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ଶେଷରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ତୁମର ମାର୍ଗ ଜାଣି, ତୁମ ଗୀତରେ ମୁହଁଳା, କେଉଁ ନାରୀ ରାତିରେ ଘରକୁ ଫେରିଯିବ?
ରହସି ସଂଵିଦଂ ହୃଚ୍ଛଯୋଦଯଂ ପ୍ରହସିତାନନଂ ପ୍ରେମଵୀକ୍ଷଣମ୍ । ବୃହଦୁରଃ ଶ୍ରିଯୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଧାମ ତେ ମୁହୁରତିସ୍ପୃହା ମୁହ୍ଯତେ ମନଃ
ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉଦୟ, ତୁମ ହସିଥିବା ମୁହଁ, ପ୍ରେମ ଭରା ଦୃଷ୍ଟି, ତୁମ ଚଉଡ଼ା ଛାତିର ଶ୍ରୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଏସବୁ ଆମ ମନକୁ ପୁନିପୁନି ଆକର୍ଷିତ ଓ ମୁହଁଳା କରେ।
ଵ୍ରଜଵନୌକସାଂ ଵ୍ଯକ୍ତିରଙ୍ଗ ତେ ଵୃଜିନହନ୍ତ୍ର୍ଯଲଂ ଵିଶ୍ଵମଙ୍ଗଲମ୍ । ତ୍ଯଜ ମନାକ୍ ଚ ନସ୍ତ୍ଵତ୍ସ୍ପୃହାତ୍ମନାଂ ସ୍ଵଜନହୃଦ୍ରୁଜାଂ ଯନ୍ନିଷୂଦନମ୍
ବ୍ରଜରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୁଭର ଦେହର ଅବତାର, ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ। ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ହୃଦୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ଧରିଛୁ, ସେମାନଙ୍କର ବିୟୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି ତୁମେ ଆମଠାରୁ ଅଲ୍ପ ଦୂରେ ରୁହ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଯତ୍ତେ ସୁଜାତଚରଣାମ୍ବୁରୁହଂ ସ୍ତନେଷୁ ଭୀତାଃ ଶନୈଃ ପ୍ରିଯ ଦଧୀମହି କର୍କଶେଷୁ । ତେନାଟଵୀମଟସି ତଦ୍ ଵ୍ଯଥତେ ନ କିଂ ସ୍ଵିତ୍ କୂର୍ପାଦିଭିର୍ଭ୍ରମତି ଧୀର୍ଭଵଦାଯୁଷାଂ ନଃ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଆମେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତୁମର ସୁନ୍ଦର ପଦପଦ୍ମକୁ ଆମ ଛାତି ଉପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ରଖୁଛୁ, କାରଣ ଏହା କଠିନ ନାହିଁ କି ଭବେଇ ଭୟ ଲାଗେ। ଏହି କାରଣରେ କି ତୁମେ ଅଟବିରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛ? ପଥର ଓ କାଠି ଭିତରେ ଚାଲିବାରେ ତୁମ ପାଦକୁ ବେଦନା ହୁଏନା? ଆମର ମନ, ଯାହା ତୁମ ଜୀବନରେ ନିର୍ଭର କରିଛି, ସେ କେବେ ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଏନା।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ରାସକ୍ରୀଡାଯାଂ ଗୋପୀଗୀତଂ ନାମୈକତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧରେ ରାସ କ୍ରୀଡା ଅନ୍ତର୍ଗତ 'ଗୋପୀଗୀତ' ନାମକ ଏକତିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ରାମପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ତଦ୍ଦେହଂ ଉପଗୁହ୍ଯାଗ୍ନିମାଵିଶନ୍ । ଵସୁଦେଵପତ୍ନ୍ଯସ୍ତଦ୍ଗାତ୍ରଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦୀନ୍ ହରେଃ ସ୍ନୁଷାଃ । କୃଷ୍ଣପତ୍ନ୍ଯୋଽଵିଶନ୍ନଗ୍ନିଂ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ତଦାତ୍ମିକାଃ
ରାମଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବସୁଦେବଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଓ ହରିଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ଏହିପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅର୍ଜୁନଃ ପ୍ରେଯସଃ ସଖ୍ଯୁଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵିରହାତୁରଃ । ଆତ୍ମାନଂ ସାଂତ୍ଵଯାମାସ କୃଷ୍ଣଗୀତୈଃ ସଦୁକ୍ତିଭିଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିୟୋଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗୀତ ଓ ଉପଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ।
ବଂଧୂନାଂ ନଷ୍ଟଗୋତ୍ରାଣାଂ ଅର୍ଜୁନଃ ସାଂପରାଯିକମ୍ । ହତାନାଂ କାରଯାମାସ ଯଥାଵଦ୍ ଅନୁପୂର୍ଵଶଃ
ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଅନୁକ୍ରମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ।
ଦ୍ଵାରକାଂ ହରିଣା ତ୍ଯକ୍ତାଂ ସମୁଦ୍ରୋଽପ୍ଲାଵଯତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ । ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ମହାରାଜ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗଵଦାଲଯମ୍
ହେ ରାଜା, ହରି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଦ୍ୱାରକାକୁ ସମୁଦ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୁଡ଼ାଇଦେଲା, କିନ୍ତୁ ଭଗବାନଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ ନିବାସକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲା।
ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ନିହିତସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ମଧୁସୂଦନଃ । ସ୍ମୃତ୍ଯାଶେଷାଶୁଭହରଂ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲମ୍
ସେଠାରେ ମଧୁସୂଦନ ଭଗବାନ ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ।
ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାନାଦାଯ ହତଶେଷାନ୍ ଧନଞ୍ଜଯଃ । ଇଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ସମାଵେଶ୍ଯ ଵଜ୍ରଂ ତତ୍ରାଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ଧନଞ୍ଜୟ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ମହିଳା, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବଜ୍ରଙ୍କୁ ରାଜା କରି ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁହୃଦ୍ ଵଧଂ ରାଜନ୍ ଅର୍ଜୁନାତ୍ତେ ପିତାମହାଃ । ତ୍ଵାଂ ତୁ ଵଂଶଧରଂ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ମହାପଥମ୍
ହେ ରାଜା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପିତାମହମାନେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ତୁମକୁ ବଂଶଧର କରି ନିଜେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାପଥକୁ ଯାଇଗଲେ।
ଯ ଏତଦ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ କର୍ମାଣି ଜନ୍ମ ଚ । କୀର୍ତଯେତ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ମର୍ତ୍ଯଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେବଦେବ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କଥା କହେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଇତ୍ଥଂ ହରେର୍ଭଗଵତୋ ରୁଚିରାଵତାର ଵୀର୍ଯାଣି ବାଲଚରିତାନି ଚ ଶଂତମାନି । ଅନ୍ଯତ୍ର ଚେହ ଚ ଶ୍ରୁତାନି ଗୃଣନ୍ ମନୁଷ୍ଯୋ ଭକ୍ତିଂ ପରାଂ ପରମହଂସଗତୌ ଲଭେତ
ଏଭଳି ଭାବରେ ହରି ଭଗବାନଙ୍କ ରମ୍ୟ ଅବତାର, ଶୌର୍ୟ ଓ ବାଳ୍ୟ କାହାଣୀ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠାରେ ଶୁଣିବା ଓ କହିବା ମାଧ୍ୟମରେ, ମଣିଷ ପରମହଂସଙ୍କର ପଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ସହ ଦେହେନ ମାନେନ ଵର୍ଧମାନେନ ମନ୍ଯୁନା । କରୋତି ଵିଗ୍ରହଂ କାମୀ କାମିଷ୍ଵନ୍ତାଯ ଚାତ୍ମନଃ
ଏହି ଦେହ, ଅଭିମାନ, ବଢ଼ୁଥିବା କ୍ରୋଧ ଓ ଆସକ୍ତି ସହିତ, ଆସକ୍ତ ମଣିଷ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ କରେ ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ ନାଶ ଆଣେ।
ଭୂତୈଃ ପଞ୍ଚଭିରାରବ୍ଧେ ଦେହେ ଦେହ୍ଯବୁଧୋଽସକୃତ୍ । ଅହଂ ମମେତ୍ଯସଦ୍ଗ୍ରାହଃ କରୋତି କୁମତିର୍ମତିମ୍
ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ତିଆରି ଏହି ଦେହରେ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଆତ୍ମା ବାରମ୍ବାର 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ଭାବରେ ଅସତ୍ୟକୁ ଧରିଥାଏ, ଏହି ଭ୍ରମିତ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ବୁଝିବାର ଶକ୍ତି ଖରାପ ହୁଏ।
ଯଦ୍ଯସଦ୍ଭି ପଥି ପୁନଃ ଶିଶ୍ନୋଦରକୃତୋଦ୍ଯମୈଃ । ଆସ୍ଥିତୋ ରମତେ ଜନ୍ତୁଃ ତମୋ ଵିଶତି ପୂର୍ଵଵତ୍
ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପୁଣିଥରେ ଅସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପଥରେ ଚାଲି, ଦେହ ଓ ଉଦର ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ପୁଣି ତାହିଁରେ ଲିନ ହୋଇ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ସତ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଦଯା ମୌନଂ ବୁଦ୍ଧିଃ ଶ୍ରୀର୍ହ୍ରୀର୍ଯଶଃ କ୍ଷମା । ଶମୋ ଦମୋ ଭଗଶ୍ଚେତି ଯତ୍ସଙ୍ଗାଦ୍ଯାତି ସଙ୍କ୍ଷଯମ୍
ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, ନିରବତା, ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୀ, ଲଜ୍ଜା, ଖ୍ୟାତି, କ୍ଷମା, ଶାନ୍ତି, ଦମନ, ଭାଗ୍ୟ—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଯେଉଁମାନେ ନାହାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ କ୍ଷୟ ପାଏ।
ତେଷ୍ଵଶାନ୍ତେଷୁ ମୂଢେଷୁ ଖଣ୍ଡିତାତ୍ମସ୍ଵସାଧୁଷୁ । ସଙ୍ଗଂ ନ କୁର୍ଯାଚ୍ଛୋଚ୍ଯେଷୁ ଯୋଷିତ୍ କ୍ରୀଡାମୃଗେଷୁ ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଅଶାନ୍ତ, ମୂଢ଼, ଭିତରୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଅସାଧୁ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କିମ୍ବା ଦୟାଜନକ ଲୋକ କିମ୍ବା ଖେଳନା ସମାନ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ତଥାସ୍ଯ ଭଵେନ୍ମୋହୋ ବନ୍ଧଶ୍ଚାନ୍ଯପ୍ରସଙ୍ଗତଃ । ଯୋଷିତ୍ସଙ୍ଗାତ୍ ଯଥା ପୁଂସୋ ଯଥା ତତ୍ସଙ୍ଗିସଙ୍ଗତଃ
ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସାଧାରଣ ସଙ୍ଗରୁ ଯେତେଷ୍ଟ ମୋହ ଓ ବନ୍ଧନ ହୁଏନି, ଯେତେଷ୍ଟ ହୁଏ ନାରୀ ସଙ୍ଗରୁ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ ଯେଉଁମାନେ ନାରୀ ସଙ୍ଗରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗରୁ।
ପ୍ରଜାପତିଃ ସ୍ଵାଂ ଦୁହିତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦ୍ ରୂପଧର୍ଷିତଃ । ରୋହିଦ୍ଭୂତାଂ ସୋଽନ୍ଵଧାଵଦ୍ ଋକ୍ଷରୂପୀ ହତତ୍ରପଃ
ପ୍ରଜାପତି ନିଜ ଝିଅଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ରୂପରେ ମନ ହରାଇଗଲେ; ସେ ରୋହିଣୀ ହରିଣୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ମୃଗ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଧାଡ଼ିଲେ।
ତତ୍ସୃଷ୍ଟସୃଷ୍ଟସୃଷ୍ଟେଷୁ କୋ ନ୍ଵଖଣ୍ଡିତଧୀଃ ପୁମାନ୍ । ଋଷିଂ ନାରାଯଣମୃତେ ଯୋଷିନ୍ ମଯ୍ଯେହ ମାଯଯା
ଏମିତି ଅନେକ ଥର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୋତେ ଭଳି ମାୟାରେ ଗଢ଼ା ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ନାରାୟଣ ଋଷି ଛଡ଼ା କିଏ ଅପରିଭ୍ରମିତ ମନ ରଖିପାରିବେ?
ବଲଂ ମେ ପଶ୍ଯ ମାଯାଯାଃ ସ୍ତ୍ରୀମଯ୍ଯା ଜଯିନୋ ଦିଶାମ୍ । ଯା କରୋତି ପଦାକ୍ରାନ୍ତାନ୍ ଭ୍ରୂଵିଜୃମ୍ଭେଣ କେଵଲମ୍
ମୋ ମାୟାର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖ, ଯାହା ନାରୀ ରୂପେ ସମସ୍ତ ଦିଗର ବିଜୟୀମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଯାଏ; ସେ କେବଳ ଭୃକୁଟି ଉଠାଇ ମାଟିରେ ଚାଲିଥିବାମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିନ କରିଦିଏ।