ଯୋ ଜାଯମାନଃ ସର୍ଵେଷାଂ ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାଂ ରୁଚା । ସ୍ଵଯୋପାଦତ୍ତ ଦାକ୍ଷ୍ଯାଚ୍ଚ କର୍ମଣାଂ ଦକ୍ଷମବ୍ରୁଵନ୍
ଯିଏ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ତେଜରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ କୌଶଳ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଥିବାରୁ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ 'ଦକ୍ଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଲା।
ତଂ ପ୍ରଜାସର୍ଗରକ୍ଷାଯାଂ ଅନାଦିରଭିଷିଚ୍ଯ ଚ । ଯୁଯୋଜ ଯୁଯୁଜେଽନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ସ ଵୈ ସର୍ଵପ୍ରଜାପତୀନ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଦିହୀନ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ରାଜା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଗୋପୀଗୀତଂ - ଵିରହାର୍ତ ଗୋପୀନାଂ ଭଗଵଦୁପସ୍ଥାନାଯ ପ୍ରାର୍ଥନମ୍ - ଗୋପ୍ଯ ଊଚୁଃ - ( ଶୁଦ୍ଧକାମଦା ) ଜଯତି ତେଽଧିକଂ ଜନ୍ମନା ଵ୍ରଜଃ ଶ୍ରଯତ ଇନ୍ଦିରା ଶଶ୍ଵଦତ୍ର ହି । ଦଯିତ ଦୃଶ୍ଯତାଂ ଦିକ୍ଷୁ ତାଵକା ସ୍ତ୍ଵଯି ଧୃତାସଵସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିଚିନ୍ଵତେ
ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ — ତୁମ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରଜ ଅଧିକ ମହିମା ପାଇଛି; ଏଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ବସିଛନ୍ତି। ପ୍ରିୟ, ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉନ୍ତୁ; ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।
ଶରଦୁଦାଶଯେ ସାଧୁଜାତସତ୍ ସରସିଜୋଦରଶ୍ରୀମୁଷା ଦୃଶା । ସୁରତନାଥ ତେଽଶୁଲ୍କଦାସିକା ଵରଦ ନିଘ୍ନତୋ ନେହ କିଂ ଵଧଃ
ଶରତ୍କାଳୀନ ରାତିରେ, ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଲାପ ଫୁଲର ମଧ୍ୟର ଶୋଭାକୁ ଚୁରି କରେ। ପ୍ରେମର ନାଥ, ଆମେ ତୁମର ମୁଫ୍ତି ଦାସୀ; ଦୟାକରି, ଏଠି ଆମକୁ ମାରିବା ଉଚିତ କି?
ଵିଷଜଲାପ୍ଯଯାଦ୍ ଵ୍ଯାଲରାକ୍ଷସାଦ୍ ଵର୍ଷମାରୁତାଦ୍ ଵୈଦ୍ଯୁତାନଲାତ୍ । ଵୃଷମଯାତ୍ମଜାଦ୍ ଵିଶ୍ଵତୋ ଭଯାଦ୍ ଋଷଭ ତେ ଵଯଂ ରକ୍ଷିତା ମୁହୁଃ
ପାଣିର ବିଷ, ସର୍ପ ରୂପୀ ଦାନବ, ବର୍ଷା, ପବନ, ବିଜୁଳି, ଅଗ୍ନି, ବର୍ଷାଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗର ଭୟରୁ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ତୁମେ ଆମକୁ ପୁନିପୁନି ରକ୍ଷା କରିଛ।
ନ ଖଲୁ ଗୋପୀକାନନ୍ଦନୋ ଭଵାନ୍ ଅଖିଲଦେହିନାଂ ଅନ୍ତରାତ୍ମଦୃକ୍ । ଵିଖନସାର୍ଥିତୋ ଵିଶ୍ଵଗୁପ୍ତଯେ ସଖ ଉଦେଯିଵାନ୍ ସାତ୍ଵତାଂ କୁଲେ
ତୁମେ କେବଳ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ନୁହଁ; ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ସାତ୍ୱତ କୁଳରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲ।
ଵିରଚିତାଭଯଂ ଵୃଷ୍ଣିଧୂର୍ଯ ତେ ଚରଣମୀଯୁଷାଂ ସଂସୃତେର୍ଭଯାତ୍ । କରସରୋରୁହଂ କାନ୍ତ କାମଦଂ ଶିରସି ଧେହି ନଃ ଶ୍ରୀକରଗ୍ରହମ୍
ହେ ବୃଷ୍ଣିମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ପାଦ ଯେଉଁମାନେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଂସାରର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛ। ପ୍ରିୟ, ତୁମର କମଳ ହସ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ସେହି ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ପର୍ଶ ଆମ ମୁଣ୍ଡରେ ଦିଅ।
ଵ୍ରଜଜନାର୍ତିହନ୍ ଵୀର ଯୋଷିତାଂ ନିଜଜନସ୍ମଯଧ୍ଵଂସନସ୍ମିତ । ଭଜ ସଖେ ଭଵତ୍ କିଙ୍କରୀଃ ସ୍ମ ନୋ ଜଲରୁହାନନଂ ଚାରୁ ଦର୍ଶଯ
ହେ ବୀର, ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ତୁମ ହାସି ନିଜ ଜନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରେ। ବନ୍ଧୁ, ଆମକୁ ତୁମ ଦାସୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମର କମଳ ମୁହଁ ଦେଖାଅ।
ପ୍ରଣତଦେହିନାଂ ପାପକର୍ଷଣଂ ତୃଣଚରାନୁଗଂ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍ । ଫଣିଫଣାର୍ପିତଂ ତେ ପଦାମ୍ବୁଜଂ କୃଣୁ କୁଚେଷୁ ନଃ କୃନ୍ଧି ହୃଚ୍ଛଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ଘାସ ଚରୁଥିବାମାନଙ୍କ ସହ ଚାଲୁଥିବା, ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ତୁମର କମଳପାଦକୁ ସର୍ପ ତାଙ୍କର ଫଣାରେ ରଖିଥିଲେ; ସେହି ପାଦ ଆମ ଛାତିରେ ରଖି, ଆମ ହୃଦୟର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କର।
ମଧୁରଯା ଗିରା ଵଲ୍ଗୁଵାକ୍ଯଯା ବୁଧମନୋଜ୍ଞଯା ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣ । ଵିଧିକରୀରିମା ଵୀର ମୁହ୍ଯତୀ ରଧରସୀଧୁନାପ୍ଯାଯଯସ୍ଵ ନଃ
ମଧୁର କଥା, ମନୋହର ଭାଷଣ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ହେ କମଳନୟନ, ଏସବୁ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ମୁହଁଳା କରୁଛ। ବୀର, ତୁମ ଅଧରର ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପୋଷଣ କର।
ତଵ କଥାମୃତଂ ତପ୍ତଜୀଵନଂ କଵିଭିରୀଡିତଂ କଲ୍ମଷାପହମ୍ । ଶ୍ରଵଣମଙ୍ଗଲଂ ଶ୍ରୀମଦାତତଂ ଭୁଵି ଗୃଣନ୍ତି ଯେ ଭୂରିଦା ଜନାଃ
ତୁମ କଥାର ଅମୃତ ଦୁଃଖିତମାନେ ପାଇଁ ଜୀବନ; କବିମାନେ ଯାହାର ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏହା ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହା ଶୁଣିବା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଧନ୍ୟତା ଆଣେ; ଏହି କଥାକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବାମାନେ ସତ୍ୟରେ ଦାନଶୀଳ।
ପ୍ରହସିତଂ ପ୍ରିଯ ପ୍ରେମଵୀକ୍ଷଣଂ ଵିହରଣଂ ଚ ତେ ଧ୍ଯାନମଙ୍ଗଲମ୍ । ରହସି ସଂଵିଦୋ ଯା ହୃଦି ସ୍ପୃଶଃ କୁହକ ନୋ ମନଃ କ୍ଷୋଭଯନ୍ତି ହି
ପ୍ରିୟ, ତୁମ ହାସି, ପ୍ରେମ ଭରା ଦୃଷ୍ଟି, ଖେଳା, ଧ୍ୟାନ — ସବୁ ମଙ୍ଗଳମୟ। ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଯାହା ହୃଦୟକୁ ଛୁଏ, ହେ ମୋହନ, ସେମାନେ ଆମ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଉଛନ୍ତି।
ଚଲସି ଯଦ୍ ଵ୍ରଜାଚ୍ଚାରଯନ୍ ପଶୂନ୍ ନଲିନସୁନ୍ଦରଂ ନାଥ ତେ ପଦମ୍ । ଶିଲତୃଣାଙ୍କୁରୈଃ ସୀଦତୀତି ନଃ କଲିଲତାଂ ମନଃ କାନ୍ତ ଗଚ୍ଛତି
ତୁମେ ବ୍ରଜରୁ ବାହାରି, ଗାଈମାନେ ଚରାଇବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ନାଥ, ତୁମର କମଳପାଦ ପଥର, ଘାସ ଓ ଅଙ୍କୁର ଉପରେ ପଡ଼େ; ଆମ ମନ, ବିରହରେ ଦୁଃଖିତ, ତୁମ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ପ୍ରିୟ।
ଦିନପରିକ୍ଷଯେ ନୀଲକୁନ୍ତଲୈଃ ଵନରୁହାନନଂ ବିଭ୍ରଦାଵୃତମ୍ । ଘନରଜସ୍ଵଲଂ ଦର୍ଶଯନ୍ ମୁହୁ ର୍ମନସି ନଃ ସ୍ମରଂ ଵୀର ଯଚ୍ଛସି
ଦିନ ଶେଷରେ, ନୀଳ କେଶ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମୁହଁ ଧାରଣ କରି, ଘନ ଧୂଳିରେ ଢାକା, ପୁନିପୁନି ଦେଖାଯାଉଛ; ବୀର, ତୁମେ ଆମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛ।
ପ୍ରଣତକାମଦଂ ପଦ୍ମଜାର୍ଚିତଂ ଧରଣିମଣ୍ଡନଂ ଧ୍ଯେଯମାପଦି । ଚରଣପଙ୍କଜଂ ଶନ୍ତମଂ ଚ ତେ ରମଣ ନଃ ସ୍ତନେଷ୍ଵର୍ପଯାଧିହନ୍
ତୁମର କମଳପାଦ, ଯେଉଁଥିରେ ଶରଣ ନେଲେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯାହାର ପୂଜା କରନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଶୋଭା, ବିପଦରେ ଧ୍ୟାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିଦାୟକ; ପ୍ରିୟ, ସେହି ପାଦ ଆମ ଛାତିରେ ରଖି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କର।
ସୁରତଵର୍ଧନଂ ଶୋକନାଶନଂ ସ୍ଵରିତଵେଣୁନା ସୁଷ୍ଠୁ ଚୁମ୍ବିତମ୍ । ଇତରରାଗଵିସ୍ମାରଣଂ ନୃଣାଂ ଵିତର ଵୀର ନସ୍ତେଽଧରାମୃତମ୍
ତୁମ ଅଧର, ମଧୁର ବାଂଶୀ ଦ୍ୱାରା ଚୁମ୍ବିତ, ପ୍ରେମ ବଢ଼ାଏ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତିକୁ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି; ବୀର, ଆମକୁ ତୁମ ଅଧରର ଅମୃତ ଦିଅ।
ଅଟତି ଯଦ୍ ଭଵାନହ୍ନି କାନନଂ ତ୍ରୁଟିର୍ଯୁଗାଯତେ ତ୍ଵାମପଶ୍ଯତାମ୍ । କୁଟିଲକୁନ୍ତଲଂ ଶ୍ରୀମୁଖଂ ଚ ତେ ଜଡ ଉଦୀକ୍ଷତାଂ ପକ୍ଷ୍ମକୃଦ୍ ଦୃଶାମ୍
ତୁମେ ଦିନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯୁଗ ସମାନ। ତୁମ କୁଞ୍ଚିତ କେଶ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁପଟରେ ଲୁଚିଯାଏ।
ପତିସୁତାନ୍ଵଯଭ୍ରାତୃବାନ୍ଧଵାନ୍ ଅତିଵିଲଙ୍ଘ୍ଯ ତେଽନ୍ତ୍ଯଚ୍ଯୁତାଗତାଃ । ଗତିଵିଦସ୍ତଵୋଦ୍ଗୀତମୋହିତାଃ କିତଵ ଯୋଷିତଃ କସ୍ତ୍ଯଜେନ୍ନିଶି
ପତି, ସନ୍ତାନ, ପରିବାର, ଭାଇ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ଶେଷରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ତୁମର ମାର୍ଗ ଜାଣି, ତୁମ ଗୀତରେ ମୁହଁଳା, କେଉଁ ନାରୀ ରାତିରେ ଘରକୁ ଫେରିଯିବ?
ରହସି ସଂଵିଦଂ ହୃଚ୍ଛଯୋଦଯଂ ପ୍ରହସିତାନନଂ ପ୍ରେମଵୀକ୍ଷଣମ୍ । ବୃହଦୁରଃ ଶ୍ରିଯୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଧାମ ତେ ମୁହୁରତିସ୍ପୃହା ମୁହ୍ଯତେ ମନଃ
ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉଦୟ, ତୁମ ହସିଥିବା ମୁହଁ, ପ୍ରେମ ଭରା ଦୃଷ୍ଟି, ତୁମ ଚଉଡ଼ା ଛାତିର ଶ୍ରୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଏସବୁ ଆମ ମନକୁ ପୁନିପୁନି ଆକର୍ଷିତ ଓ ମୁହଁଳା କରେ।
ଵ୍ରଜଵନୌକସାଂ ଵ୍ଯକ୍ତିରଙ୍ଗ ତେ ଵୃଜିନହନ୍ତ୍ର୍ଯଲଂ ଵିଶ୍ଵମଙ୍ଗଲମ୍ । ତ୍ଯଜ ମନାକ୍ ଚ ନସ୍ତ୍ଵତ୍ସ୍ପୃହାତ୍ମନାଂ ସ୍ଵଜନହୃଦ୍ରୁଜାଂ ଯନ୍ନିଷୂଦନମ୍
ବ୍ରଜରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୁଭର ଦେହର ଅବତାର, ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ। ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ହୃଦୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ଧରିଛୁ, ସେମାନଙ୍କର ବିୟୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି ତୁମେ ଆମଠାରୁ ଅଲ୍ପ ଦୂରେ ରୁହ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଯତ୍ତେ ସୁଜାତଚରଣାମ୍ବୁରୁହଂ ସ୍ତନେଷୁ ଭୀତାଃ ଶନୈଃ ପ୍ରିଯ ଦଧୀମହି କର୍କଶେଷୁ । ତେନାଟଵୀମଟସି ତଦ୍ ଵ୍ଯଥତେ ନ କିଂ ସ୍ଵିତ୍ କୂର୍ପାଦିଭିର୍ଭ୍ରମତି ଧୀର୍ଭଵଦାଯୁଷାଂ ନଃ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଆମେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତୁମର ସୁନ୍ଦର ପଦପଦ୍ମକୁ ଆମ ଛାତି ଉପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ରଖୁଛୁ, କାରଣ ଏହା କଠିନ ନାହିଁ କି ଭବେଇ ଭୟ ଲାଗେ। ଏହି କାରଣରେ କି ତୁମେ ଅଟବିରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛ? ପଥର ଓ କାଠି ଭିତରେ ଚାଲିବାରେ ତୁମ ପାଦକୁ ବେଦନା ହୁଏନା? ଆମର ମନ, ଯାହା ତୁମ ଜୀବନରେ ନିର୍ଭର କରିଛି, ସେ କେବେ ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଏନା।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ରାସକ୍ରୀଡାଯାଂ ଗୋପୀଗୀତଂ ନାମୈକତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧରେ ରାସ କ୍ରୀଡା ଅନ୍ତର୍ଗତ 'ଗୋପୀଗୀତ' ନାମକ ଏକତିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ରାମପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ତଦ୍ଦେହଂ ଉପଗୁହ୍ଯାଗ୍ନିମାଵିଶନ୍ । ଵସୁଦେଵପତ୍ନ୍ଯସ୍ତଦ୍ଗାତ୍ରଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦୀନ୍ ହରେଃ ସ୍ନୁଷାଃ । କୃଷ୍ଣପତ୍ନ୍ଯୋଽଵିଶନ୍ନଗ୍ନିଂ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ତଦାତ୍ମିକାଃ
ରାମଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବସୁଦେବଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଓ ହରିଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ଏହିପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅର୍ଜୁନଃ ପ୍ରେଯସଃ ସଖ୍ଯୁଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵିରହାତୁରଃ । ଆତ୍ମାନଂ ସାଂତ୍ଵଯାମାସ କୃଷ୍ଣଗୀତୈଃ ସଦୁକ୍ତିଭିଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିୟୋଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗୀତ ଓ ଉପଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ।
ବଂଧୂନାଂ ନଷ୍ଟଗୋତ୍ରାଣାଂ ଅର୍ଜୁନଃ ସାଂପରାଯିକମ୍ । ହତାନାଂ କାରଯାମାସ ଯଥାଵଦ୍ ଅନୁପୂର୍ଵଶଃ
ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଅନୁକ୍ରମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ।
ଦ୍ଵାରକାଂ ହରିଣା ତ୍ଯକ୍ତାଂ ସମୁଦ୍ରୋଽପ୍ଲାଵଯତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ । ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ମହାରାଜ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗଵଦାଲଯମ୍
ହେ ରାଜା, ହରି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଦ୍ୱାରକାକୁ ସମୁଦ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୁଡ଼ାଇଦେଲା, କିନ୍ତୁ ଭଗବାନଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ ନିବାସକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲା।
ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ନିହିତସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ମଧୁସୂଦନଃ । ସ୍ମୃତ୍ଯାଶେଷାଶୁଭହରଂ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲମ୍
ସେଠାରେ ମଧୁସୂଦନ ଭଗବାନ ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ।
ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାନାଦାଯ ହତଶେଷାନ୍ ଧନଞ୍ଜଯଃ । ଇଂଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ସମାଵେଶ୍ଯ ଵଜ୍ରଂ ତତ୍ରାଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ଧନଞ୍ଜୟ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ମହିଳା, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବଜ୍ରଙ୍କୁ ରାଜା କରି ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁହୃଦ୍ ଵଧଂ ରାଜନ୍ ଅର୍ଜୁନାତ୍ତେ ପିତାମହାଃ । ତ୍ଵାଂ ତୁ ଵଂଶଧରଂ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ମହାପଥମ୍
ହେ ରାଜା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପିତାମହମାନେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ତୁମକୁ ବଂଶଧର କରି ନିଜେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାପଥକୁ ଯାଇଗଲେ।
ଯ ଏତଦ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ କର୍ମାଣି ଜନ୍ମ ଚ । କୀର୍ତଯେତ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ମର୍ତ୍ଯଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେବଦେବ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କଥା କହେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।