ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଇମାନ୍ଯଧିକମଗ୍ନାନି ପଦାନି ଵହତୋ ଵଧୂମ୍ । ଗୋପ୍ଯଃ ପଶ୍ଯତ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତସ୍ଯ କାମିନଃ । ଅତ୍ରାଵରୋପିତା କାନ୍ତା ପୁଷ୍ପହେତୋର୍ମହାତ୍ମନା ॥ 10.30.

ଦେଖ, ଗୋପୀମାନେ, ଏଠି ପଦଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଗଭୀର—କୃଷ୍ଣ ପ୍ରେମର ଭାରରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଇଛନ୍ତି; ଏଠି, ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ଫୁଲ ତୋଳିବା ପାଇଁ ନମାଇଛନ୍ତି।

ଅତ୍ର ପ୍ରସୂନାଵଚଯଃ ପ୍ରିଯାର୍ଥେ ପ୍ରେଯସା କୃତଃ । ପ୍ରପଦାକ୍ରମଣ ଏତେ ପଶ୍ଯତାସକଲେ ପଦେ ॥ 10.30.

ଏଠି, ପ୍ରିୟା ପାଇଁ ପ୍ରିୟତମେ ଫୁଲ ତୋଳିଛନ୍ତି; ଦେଖ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

କେଶପ୍ରସାଧନଂ ତ୍ଵତ୍ର କାମିନ୍ଯାଃ କାମିନା କୃତମ୍ । ତାନି ଚୂଡଯତା କାନ୍ତାମୁପଵିଷ୍ଟମିହ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ 10.30.

ଏଠାରେ ଜଣେ ପ୍ରେମିକ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକାଙ୍କର କେଶ ଗଠିଛନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ଏଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କର କେଶକୁ ସଜାଇଥିଲେ।

ରେମେ ତଯା ଚାତ୍ମରତ ଆତ୍ମାରାମୋଽପ୍ଯଖଣ୍ଡିତଃ । କାମିନାଂ ଦର୍ଶଯନ୍ ଦୈନ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚୈଵ ଦୁରାତ୍ମତାମ୍ ॥ 10.30.

ସେ ନିଜେ ଆତ୍ମାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସ୍ୱୟଂସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସହ ଖେଳିଲେ; ଏହା ଦେଖାଇଲେ ଯେ ପ୍ରେମିକମାନେ କେତେ ଦୁଃଖିତ ଓ ନାରୀମାନେ କେତେ ଚଞ୍ଚଳ।

ଇତ୍ଯେଵଂ ଦର୍ଶଯନ୍ତ୍ଯସ୍ତାଶ୍ଚେରୁର୍ଗୋପ୍ଯୋ ଵିଚେତସଃ । ଯାଂ ଗୋପୀମନଯତ୍କୃଷ୍ଣୋ ଵିହାଯାନ୍ଯାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵନେ ॥ 10.30.

ଏପରି ଭାବେ ଗୋପୀମାନେ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇ ଅବାକ୍ ହୋଇ ଘୁରୁଥିଲେ; ଯେ ଗୋପୀକୁ କୃଷ୍ଣ ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲରେ ନେଇଗଲେ—

ସା ଚ ମେନେ ତଦାତ୍ମାନଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ସର୍ଵଯୋଷିତାମ୍ । ହିତ୍ଵା ଗୋପୀଃ କାମଯାନା ମାମସୌ ଭଜତେ ପ୍ରିଯଃ ॥ 10.30.

ସେ ତାପରେ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯେଉଁ ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ମୋ ପ୍ରିୟ ଏବେ ମୋତେ ମାନେଇଛନ୍ତି।'

ତତୋ ଗତ୍ଵା ଵନୋଦ୍ଦେଶଂ ଦୃପ୍ତା କେଶଵମବ୍ରଵୀତ୍ । ନ ପାରଯେଽହଂ ଚଲିତୁଂ ନଯ ମାଂ ଯତ୍ର ତେ ମନଃ ॥ 10.30.

ତାପରେ, ଜଙ୍ଗଲର ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଗର୍ବିତ ହୋଇ ସେ କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆଉ ଚାଲିପାରିବିନି; ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଚାହାଅ, ମୋତେ ନେଇଯାଅ।'

ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରିଯାମାହ ସ୍କନ୍ଧ ଆରୁହ୍ଯତାମିତି । ତତଶ୍ଚାନ୍ତର୍ଦଧେ କୃଷ୍ଣଃ ସା ଵଧୂରନ୍ଵତପ୍ଯତ ॥ 10.30.

ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ପ୍ରିୟ କହିଲେ, 'ମୋ ଦେହରେ ଚଢ଼ିଯାଅ।' କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ବଧୂ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ।

ହା ନାଥ ରମଣ ପ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଵାସି କ୍ଵାସି ମହାଭୁଜ । ଦାସ୍ଯାସ୍ତେ କୃପଣାଯା ମେ ସଖେ ଦର୍ଶଯ ସନ୍ନିଧିମ୍ ॥ 10.30.

'ହା ନାଥ, ରମଣ, ପ୍ରିୟ! କେଉଁଠି ଅଛ, କେଉଁଠି ଅଛ, ବଳଶାଳୀ! ହେ ବନ୍ଧୁ, ଏଇ ଦୁଃଖିନୀ ଦାସୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଦୟା କରି ତୁମର ସାମ୍ନା ଦେଖାଅ।'

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ ଅନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯୋ ଭଗଵତୋ ମାର୍ଗଂ ଗୋପ୍ଯୋଽଵିଦୂରିତଃ । ଦଦୃଶୁଃ ପ୍ରିଯଵିଶ୍ଲେଷାନ୍ମୋହିତାଂ ଦୁଃଖିତାଂ ସଖୀମ୍ ॥ 10.30.

ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଭଗବାନଙ୍କ ରାସ୍ତା ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ, ଗୋପୀମାନେ କେଉଁଠି ଗଲେ ଜାଣିନଥିଲେ; ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସଖୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରିୟଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ମୁଗ୍ଧ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିଲେ।

ତଯା କଥିତମାକର୍ଣ୍ଯ ମାନପ୍ରାପ୍ତିଂ ଚ ମାଧଵାତ୍ । ଅଵମାନଂ ଚ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୁଃ ॥ 10.30.

ସେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଓ ମାଧବଙ୍କ ଉତ୍ତର, ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବମାନ—ଏସବୁ କଥା ଶୁଣି ଗୋପୀମାନେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ।

ତତୋଽଵିଶନ୍ ଵନଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ଯାଵଦ୍ଵିଭାଵ୍ଯତେ । ତମଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟମାଲକ୍ଷ୍ଯ ତତୋ ନିଵଵୃତୁଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ 10.30.

ତାପରେ ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଆଲୋକ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଅନ୍ଧାର ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଫେରିଆସିଲେ।

ତନ୍ମନସ୍କାସ୍ତଦଲାପାସ୍ତଦ୍ଵିଚେଷ୍ଟାସ୍ତଦାତ୍ମିକାଃ । ତଦ୍ଗୁଣାନେଵ ଗାଯନ୍ତ୍ଯୋ ନାତ୍ମଗାରାଣି ସସ୍ମରୁଃ ॥ 10.30.

ସେମାନଙ୍କର ମନ ତାଙ୍କୁ ନେଇ, କଥା ତାଙ୍କୁ ନେଇ, କାମ କାଜ ତାଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଇ, କେବଳ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରୁଥିଲେ; ନିଜ ଘରକୁ ମନେ ପକାଇଲେ ନାହିଁ।

ପୁନଃ ପୁଲିନମାଗତ୍ଯ କାଲିନ୍ଦ୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣଭାଵନାଃ । ସମଵେତା ଜଗୁଃ କୃଷ୍ଣଂ ତଦାଗମନକାଙ୍କ୍ଷିତାଃ ॥ 10.30.

ପୁଣି ଯମୁନା ତଟକୁ ଫେରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିରହି, ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଆଗମନ ଆଶା କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇଲେ।

ତତୋଽଗ୍ନିମାରୁତୌ ରାଜନ୍ ଅମୁଞ୍ଚନ୍ମୁଖତୋ ରୁଷା । ମହୀଂ ନିର୍ଵୀରୁଧଂ କର୍ତୁଂ ସଂଵର୍ତକ ଇଵାତ୍ଯଯେ

ତାପରେ, ରାଜା, କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ମୁହଁରୁ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦିଏ।

ଭସ୍ମସାତ୍ କ୍ରିଯମାଣାନ୍ ତାନ୍ ଦ୍ରୁମାନ୍ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପିତାମହଃ । ଆଗତଃ ଶମଯାମାସ ପୁତ୍ରାନ୍ ବର୍ହିଷ୍ମତୋ ନଯୈଃ

ସେଇ ଗଛମାନେ ଭସ୍ମ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଲେ ଏବଂ ବର୍ହିଷ୍ମତଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଶାନ୍ତ କଲେ।

ତତ୍ରାଵଶିଷ୍ଟା ଯେ ଵୃକ୍ଷା ଭୀତା ଦୁହିତରଂ ତଦା । ଉଜ୍ଜହ୍ରୁସ୍ତେ ପ୍ରଚେତୋଭ୍ଯ ଉପଦିଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା

ତାପରେ, ଯେଉଁ ଗଛମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିଲେ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରଚେତସମାନେକୁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ଦେଲେ।

ତେ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣ ଆଦେଶାନ୍ ମାରିଷାମୁପଯେମିରେ । ଯସ୍ଯାଂ ମହଦଵଜ୍ଞାନାଦ୍ ଅଜନ୍ଯଜନଯୋନିଜଃ

ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ମାରିଷାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ଯାଁଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଅପରାଧରୁ ଜନମ ନେଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା।

ଚାକ୍ଷୁଷେ ତ୍ଵନ୍ତରେ ପ୍ରାପ୍ତେ ପ୍ରାକ୍ସର୍ଗେ କାଲଵିଦ୍ରୁତେ । ଯଃ ସସର୍ଜ ପ୍ରଜା ଇଷ୍ଟାଃ ସ ଦକ୍ଷୋ ଦୈଵଚୋଦିତଃ

ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ଅନ୍ତରାଳ ଆସିଲାବେଳେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ସମୟ ଚାଲିଯିବା ସହ, ଦକ୍ଷ ଦେବତାଙ୍କ ଚେତନାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଇଚ୍ଛିତ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଯୋ ଜାଯମାନଃ ସର୍ଵେଷାଂ ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାଂ ରୁଚା । ସ୍ଵଯୋପାଦତ୍ତ ଦାକ୍ଷ୍ଯାଚ୍ଚ କର୍ମଣାଂ ଦକ୍ଷମବ୍ରୁଵନ୍

ଯିଏ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ତେଜରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ କୌଶଳ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଥିବାରୁ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ 'ଦକ୍ଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଲା।

ତଂ ପ୍ରଜାସର୍ଗରକ୍ଷାଯାଂ ଅନାଦିରଭିଷିଚ୍ଯ ଚ । ଯୁଯୋଜ ଯୁଯୁଜେଽନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ସ ଵୈ ସର୍ଵପ୍ରଜାପତୀନ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଦିହୀନ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ରାଜା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଗୋପୀଗୀତଂ - ଵିରହାର୍ତ ଗୋପୀନାଂ ଭଗଵଦୁପସ୍ଥାନାଯ ପ୍ରାର୍ଥନମ୍ - ଗୋପ୍ଯ ଊଚୁଃ - ( ଶୁଦ୍ଧକାମଦା ) ଜଯତି ତେଽଧିକଂ ଜନ୍ମନା ଵ୍ରଜଃ ଶ୍ରଯତ ଇନ୍ଦିରା ଶଶ୍ଵଦତ୍ର ହି । ଦଯିତ ଦୃଶ୍ଯତାଂ ଦିକ୍ଷୁ ତାଵକା ସ୍ତ୍ଵଯି ଧୃତାସଵସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିଚିନ୍ଵତେ

ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ — ତୁମ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରଜ ଅଧିକ ମହିମା ପାଇଛି; ଏଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ବସିଛନ୍ତି। ପ୍ରିୟ, ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉନ୍ତୁ; ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।

ଶରଦୁଦାଶଯେ ସାଧୁଜାତସତ୍ ସରସିଜୋଦରଶ୍ରୀମୁଷା ଦୃଶା । ସୁରତନାଥ ତେଽଶୁଲ୍କଦାସିକା ଵରଦ ନିଘ୍ନତୋ ନେହ କିଂ ଵଧଃ

ଶରତ୍କାଳୀନ ରାତିରେ, ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଲାପ ଫୁଲର ମଧ୍ୟର ଶୋଭାକୁ ଚୁରି କରେ। ପ୍ରେମର ନାଥ, ଆମେ ତୁମର ମୁଫ୍ତି ଦାସୀ; ଦୟାକରି, ଏଠି ଆମକୁ ମାରିବା ଉଚିତ କି?

ଵିଷଜଲାପ୍ଯଯାଦ୍ ଵ୍ଯାଲରାକ୍ଷସାଦ୍ ଵର୍ଷମାରୁତାଦ୍ ଵୈଦ୍ଯୁତାନଲାତ୍ । ଵୃଷମଯାତ୍ମଜାଦ୍ ଵିଶ୍ଵତୋ ଭଯାଦ୍ ଋଷଭ ତେ ଵଯଂ ରକ୍ଷିତା ମୁହୁଃ

ପାଣିର ବିଷ, ସର୍ପ ରୂପୀ ଦାନବ, ବର୍ଷା, ପବନ, ବିଜୁଳି, ଅଗ୍ନି, ବର୍ଷାଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗର ଭୟରୁ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ତୁମେ ଆମକୁ ପୁନିପୁନି ରକ୍ଷା କରିଛ।

ନ ଖଲୁ ଗୋପୀକାନନ୍ଦନୋ ଭଵାନ୍ ଅଖିଲଦେହିନାଂ ଅନ୍ତରାତ୍ମଦୃକ୍ । ଵିଖନସାର୍ଥିତୋ ଵିଶ୍ଵଗୁପ୍ତଯେ ସଖ ଉଦେଯିଵାନ୍ ସାତ୍ଵତାଂ କୁଲେ

ତୁମେ କେବଳ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ନୁହଁ; ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ସାତ୍ୱତ କୁଳରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲ।

ଵିରଚିତାଭଯଂ ଵୃଷ୍ଣିଧୂର୍ଯ ତେ ଚରଣମୀଯୁଷାଂ ସଂସୃତେର୍ଭଯାତ୍ । କରସରୋରୁହଂ କାନ୍ତ କାମଦଂ ଶିରସି ଧେହି ନଃ ଶ୍ରୀକରଗ୍ରହମ୍

ହେ ବୃଷ୍ଣିମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ପାଦ ଯେଉଁମାନେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଂସାରର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛ। ପ୍ରିୟ, ତୁମର କମଳ ହସ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ସେହି ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ପର୍ଶ ଆମ ମୁଣ୍ଡରେ ଦିଅ।

ଵ୍ରଜଜନାର୍ତିହନ୍ ଵୀର ଯୋଷିତାଂ ନିଜଜନସ୍ମଯଧ୍ଵଂସନସ୍ମିତ । ଭଜ ସଖେ ଭଵତ୍ କିଙ୍‌କରୀଃ ସ୍ମ ନୋ ଜଲରୁହାନନଂ ଚାରୁ ଦର୍ଶଯ

ହେ ବୀର, ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ତୁମ ହାସି ନିଜ ଜନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରେ। ବନ୍ଧୁ, ଆମକୁ ତୁମ ଦାସୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମର କମଳ ମୁହଁ ଦେଖାଅ।

ପ୍ରଣତଦେହିନାଂ ପାପକର୍ଷଣଂ ତୃଣଚରାନୁଗଂ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍ । ଫଣିଫଣାର୍ପିତଂ ତେ ପଦାମ୍ବୁଜଂ କୃଣୁ କୁଚେଷୁ ନଃ କୃନ୍ଧି ହୃଚ୍ଛଯମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ଘାସ ଚରୁଥିବାମାନଙ୍କ ସହ ଚାଲୁଥିବା, ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ତୁମର କମଳପାଦକୁ ସର୍ପ ତାଙ୍କର ଫଣାରେ ରଖିଥିଲେ; ସେହି ପାଦ ଆମ ଛାତିରେ ରଖି, ଆମ ହୃଦୟର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କର।

ମଧୁରଯା ଗିରା ଵଲ୍ଗୁଵାକ୍ଯଯା ବୁଧମନୋଜ୍ଞଯା ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣ । ଵିଧିକରୀରିମା ଵୀର ମୁହ୍ଯତୀ ରଧରସୀଧୁନାପ୍ଯାଯଯସ୍ଵ ନଃ

ମଧୁର କଥା, ମନୋହର ଭାଷଣ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ହେ କମଳନୟନ, ଏସବୁ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ମୁହଁଳା କରୁଛ। ବୀର, ତୁମ ଅଧରର ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପୋଷଣ କର।