ଅପି ସ୍ମରସି ଚାତ୍ମାନଂ ଅଵିଜ୍ଞାତସଖଂ ସଖେ । ହିତ୍ଵା ମାଂ ପଦମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ ଭୌମଭୋଗରତୋ ଗତଃ
ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ନିଜକୁ ମୋ ଅଜଣା ସାଥୀ ଭାବେ ମନେ ପକାଉଛ କି? ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଭୂମିର ସୁଖରେ ଲିନ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିଥିଲ।
ହଂସାଵହଂ ଚ ତ୍ଵଂ ଚାର୍ଯ ସଖାଯୌ ମାନସାଯନୌ । ଅଭୂତାମନ୍ତରା ଵୌକଃ ସହସ୍ରପରିଵତ୍ସରାନ୍
ହେ ଆର୍ୟ, ତୁମେ ଓ ମୁଁ ଦୁଇଜଣ ହଁସ, ମନସ୍ସରୋବରରେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବସୁଥିଲୁ; ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଆମେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିନଥିଲୁ।
ସ ତ୍ଵଂ ଵିହାଯ ମାଂ ବନ୍ଧୋ ଗତୋ ଗ୍ରାମ୍ଯମତିର୍ମହୀମ୍ । ଵିଚରନ୍ ପଦମଦ୍ରାକ୍ଷୀଃ କଯାଚିନ୍ ନିର୍ମିତଂ ସ୍ତ୍ରିଯା
କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଲୋକିକ ମନ ନେଇ ପୃଥିବୀକୁ ଗଲ; ଘୁରି ଘୁରି, ଜଣେ ନାରୀ ତିଆରି କରିଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲ।
ପଞ୍ଚାରାମଂ ନଵଦ୍ଵାରଂ ଏକପାଲଂ ତ୍ରିକୋଷ୍ଠକମ୍ । ଷଟ୍କୁଲଂ ପଞ୍ଚଵିପଣଂ ପଞ୍ଚପ୍ରକୃତି ସ୍ତ୍ରୀଧଵମ୍
ପାଞ୍ଚଟି ଉଦ୍ୟାନ, ନଅଟି ଦ୍ୱାର, ଏକ ରକ୍ଷକ, ତିନିଟି ଘର, ଛଅଟି ପରିବାର, ପାଞ୍ଚଟି ବଜାର ଓ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଏହା ନାରୀର ନିବାସ।
ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥା ଆରାମା ଦ୍ଵାରଃ ପ୍ରାଣା ନଵ ପ୍ରଭୋ । ତେଜୋଽବନ୍ନାନି କୋଷ୍ଠାନି କୁଲମିନ୍ଦ୍ରିଯସଙ୍ଗ୍ରହଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଭୋଗବସ୍ତୁ ହେଉଛି ଆନନ୍ଦର ସ୍ଥାନ; ନଉଟି ଦ୍ୱାର ହେଉଛି ପ୍ରାଣର ପଥ, ହେ ପ୍ରଭୁ; ଅଗ୍ନି ଓ ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଶରୀରର ଭିତର ଘର; ପରିବାର ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମୁଦାୟ।
ଵିପଣସ୍ତୁ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିଃ ଭୂତପ୍ରକୃତିରଵ୍ଯଯା । ଶକ୍ତ୍ଯଧୀଶଃ ପୁମାଂସ୍ତ୍ଵତ୍ର ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନାଵବୁଧ୍ଯତେ
ବ୍ୟବସାୟ ବାଜାର ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟର ଶକ୍ତି; ଭୂତମୂଳକ ପ୍ରକୃତି ଅବିନାଶୀ; ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ହେଉଛି ସେଇ ପୁରୁଷ, ଯିଏ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନି ପାରୁନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ମିଂସ୍ତ୍ଵଂ ରାମଯା ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ରମମାଣୋଽଶ୍ରୁତସ୍ମୃତିଃ । ତତ୍ସଙ୍ଗାଦୀଦୃଶୀଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦଶାଂ ପାପୀଯସୀଂ ପ୍ରଭୋ
ଏଠାରେ ତୁମେ, ରାମାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ସ୍ମୃତି ଓ ଶ୍ରବଣ ହରାଇଥିଲ; ସେ ସଙ୍ଗର ଫଳରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏମିତି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲ।
ନ ତ୍ଵଂ ଵିଦର୍ଭଦୁହିତା ନାଯଂ ଵୀରଃ ସୁହୃତ୍ତଵ । ନ ପତିସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରଞ୍ଜନ୍ଯା ରୁଦ୍ଧୋ ନଵମୁଖେ ଯଯା
ତୁମେ ବିଦର୍ଭର କନ୍ୟା ନୁହଁ; ଏହି ବୀର ତୁମର ବନ୍ଧୁ ନୁହଁ; ତୁମେ ପୁରଞ୍ଜନୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ନୁହଁ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ନବମ ଦ୍ୱାରରେ ବନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ।
ମାଯା ହ୍ଯେଷା ମଯା ସୃଷ୍ଟା ଯତ୍ପୁମାଂସଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ସତୀମ୍ । ମନ୍ଯସେ ନୋଭଯଂ ଯଦ୍ଵୈ ହଂସୌ ପଶ୍ଯାଵଯୋର୍ଗତିମ୍
ଏହା ମୋର ସୃଷ୍ଟିତ ମାୟା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୁରୁଷ ଓ ସତୀ ନାରୀକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବୁଛ; ଏହି ଦୁଇଁଟି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ନୁହଁ, ଯେପରି ଦୁଇଟି ହଂସ ଆମ ଦୁହଙ୍କର ଗତିକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଅହଂ ଭଵାନ୍ନ ଚାନ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵାହଂ ଵିଚକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଃ । ନ ନୌ ପଶ୍ଯନ୍ତି କଵଯଃ ଛିଦ୍ରଂ ଜାତୁ ମନାଗପି
ମୁଁ ତୁମେ, ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହଁ; ତୁମେ ମୁଁ ହେଉଛ; ଏହାକୁ ବୁଝ, ହେ ବନ୍ଧୁ; ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯଥା ପୁରୁଷ ଆତ୍ମାନଂ ଏକଂ ଆଦର୍ଶଚକ୍ଷୁଷୋଃ । ଦ୍ଵିଧାଭୂତମଵେକ୍ଷେତ ତଥୈଵାନ୍ତରମାଵଯୋଃ
ଯେପରି ଜଣେ ମଣିଷ ନିଜକୁ ଏକ ଦେଖେ, କିନ୍ତୁ ଦର୍ପଣ ଓ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୁଇ ଭାବେ ଦେଖିପାରେ, ସେପରି ଆମ ଦୁହଙ୍କର ମଧ୍ୟର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ।
ଏଵଂ ସ ମାନସୋ ହଂସୋ ହଂସେନ ପ୍ରତିବୋଧିତଃ । ସ୍ଵସ୍ଥସ୍ତଦ୍ଵ୍ଯଭିଚାରେଣ ନଷ୍ଟାମାପ ପୁନଃ ସ୍ମୃତିମ୍
ଏଭଳି, ମନର ହଂସ, ହଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାଗୃତ ହୋଇ, ନିଜ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଲେ; ସେ ସଠିକ୍ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ହରାଇଥିବା ସ୍ମୃତିକୁ ପୁଣି ପାଇଲେ।
ବର୍ହିଷ୍ମନ୍ନେତଦଧ୍ଯାତ୍ମଂ ପାରୋକ୍ଷ୍ଯେଣ ପ୍ରଦର୍ଶିତମ୍ । ଯତ୍ପରୋକ୍ଷପ୍ରିଯୋ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ
ହେ ବର୍ହିଷ୍ମତ୍, ଏହି କଥା ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ, ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇଛି; କାରଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍ ପରୋକ୍ଷ ଭାବକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଵେଣୁନାଦଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଆଗତାନାଂ ଗୋପୀନାଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେନସହ ସଂଵାଦଃ; ରାସାରମ୍ଭଃ; ତାସାଂ ମାନାପନୋଦାଯ ଭଗଵତୋ ଅଂତର୍ଧାନଂ ଚ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଭଗଵାନ୍ ଅପି ତା ରାତ୍ରୀଃ ଶରଦୋତ୍ଫୁଲ୍ଲମଲ୍ଲିକାଃ । ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ରନ୍ତୁଂ ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ଯୋଗମାଯାମୁପାଶ୍ରିତଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ ଶରଦ୍ ଋତୁର ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ସେଇ ରାତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ମନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯୋଗମାୟାର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
( ମିଶ୍ର ) ତଦୋଡୁରାଜଃ କକୁଭଃ କରୈର୍ମୁଖଂ ପ୍ରାଚ୍ଯା ଵିଲିମ୍ପନ୍ନରୁଣେନ ଶନ୍ତମୈଃ । ସ ଚର୍ଷଣୀନାମୁଦଗାଚ୍ଛୁଚୋ ମୃଜନ୍ ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯାଯା ଇଵ ଦୀର୍ଘଦର୍ଶନଃ
ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ତାରାମଣ୍ଡଳର ରାଜା, ନରମ କିରଣରେ ପୂର୍ବ ଆକାଶକୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଇଲେ; ସେ ଉଦୟ ହେଲେ, ନିର୍ମଳ ମନ୍ତି ଲୋକଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ଯେପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପ୍ରିୟଜନ ଦେଖାଯାଏ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁମୁଦ୍ଵନ୍ତଂ ଅଖଣ୍ଡମଣ୍ଡଲଂ ରମାନନାଭଂ ନଵକୁଙ୍କୁମାରୁଣମ୍ । ଵନଂ ଚ ତତ୍କୋମଲଗୋଭୀ ରଞ୍ଜିତଂ ଜଗୌ କଲଂ ଵାମଦୃଶାଂ ମନୋହରମ୍
ଅଖଣ୍ଡ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖି, ଯାହା ଶ୍ରୀମୁଖର ଅଭା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ନୂତନ କୁଙ୍କୁମ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ, ଏବଂ ସେଇ ଅଳ୍ପବୟସ୍କ ଗାଈମାନେ ରେ ରଙ୍ଗାଇଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖି, ସେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଚମତ୍କାର ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରବଦନୀ ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା।
ନିଶମ୍ଯ ଗୀତାଂ ତଦନଙ୍ଗଵର୍ଧନଂ ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯଃ କୃଷ୍ଣଗୃହୀତମାନସାଃ । ଆଜଗ୍ମୁରନ୍ଯୋନ୍ଯମଲକ୍ଷିତୋଦ୍ଯମାଃ ସ ଯତ୍ର କାନ୍ତୋ ଜଵଲୋଲକୁଣ୍ଡଲାଃ
ସେଇ ଗୀତ ଶୁଣି, ଯାହା ଅନୁରାଗକୁ ବଢ଼ାଏ, ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ, ଯାଙ୍କର ମନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ, ଏକାଏକି ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏକୁ ଅନୁମାନ କରିନଥିବା ଭଳି, ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣ ଦଢ଼ି ଝୁଲୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି ଦଢ଼ିଥିଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଦୁହନ୍ତ୍ଯୋଽଭିଯଯୁଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଦୋହଂ ହିତ୍ଵା ସମୁତ୍ସୁକାଃ । ପଯୋଽଧିଶ୍ରିତ୍ଯ ସଂଯାଵଂ ଅନୁଦ୍ଵାସ୍ଯାପରା ଯଯୁଃ
କେତେକ ଗୋପୀ ଦୁଧ ଦୋହନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଦୁଧ ଛାଡ଼ି ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଚୁଲିରେ ଦୁଧ ରଖି ଛାଡ଼ି, ପିଲାମାନେ ଖାଇନଥିବାବେଳେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ପରିଵେଷଯନ୍ତ୍ଯସ୍ତଦ୍ଧିତ୍ଵା ପାଯଯନ୍ତ୍ଯଃ ଶିଶୂନ୍ ପଯଃ । ଶୁଶ୍ରୂଷନ୍ତ୍ଯଃ ପତୀନ୍ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଅଶ୍ନନ୍ତ୍ଯୋଽପାସ୍ଯ ଭୋଜନମ୍
କେତେକ ଖାଦ୍ୟ ପରିବେଶନ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ କାମ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ; କେତେକ ଶିଶୁମାନେ ଦୁଧ ପିଉଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ପତିଙ୍କ ସେବା କରୁଥିବାବେଳେ, ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ଲିମ୍ପନ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରମୃଜନ୍ତ୍ଯୋଽନ୍ଯା ଅଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯଃ କାଶ୍ଚ ଲୋଚନେ । ଵ୍ଯତ୍ଯସ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାଃ କାଶ୍ଚିତ୍ କୃଷ୍ଣାନ୍ତିକଂ ଯଯୁଃ
କେତେକ ଗୋପୀ ଶରୀରରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଉଥିଲେ, କେତେକ ଶରୀର ପୋଛୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଆଖିରେ ଆଲତା ଲଗାଉଥିଲେ; କେତେକ ଗୋପୀ ଅସଜ୍ଜିତ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧି, ଦୌଡ଼ି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତା ଵାର୍ଯମାଣାଃ ପତିଭିଃ ପିତୃଭିଃ ଭ୍ରାତୃବନ୍ଧୁଭିଃ । ଗୋଵିନ୍ଦାପହୃତାତ୍ମାନୋ ନ ନ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ମୋହିତାଃ
ପତି, ପିତା, ଭାଇ ଓ ଆନ୍ୟ ପରିଜନମାନେ ରୋକିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ ହରାଇଥିବା ଗୋପୀମାନେ ମୋହିତ ହୋଇ, କେହି ମଧ୍ୟ ରୁକିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅନ୍ତର୍ଗୃହଗତାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ ଗୋପ୍ଯୋଽଲବ୍ଧଵିନିର୍ଗମାଃ । କୃଷ୍ଣଂ ତଦ୍ଭାଵନାଯୁକ୍ତା ଦଧ୍ଯୁର୍ମୀଲିତଲୋଚନାଃ
କେତେକ ଗୋପୀ ଘର ଭିତରେ ରହି, ବାହାରିଯିବାର ସୁଯୋଗ ନ ପାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବନାରେ ଲଗି ମନେ ମନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଚକ୍ଷୁ ମୁହଁଦେଇ।
ଦୁଃସହପ୍ରେଷ୍ଠଵିରହ ତୀଵ୍ରତାପଧୁତାଶୁଭାଃ । ଧ୍ଯାନପ୍ରାପ୍ତାଚ୍ଯୁତାଶ୍ଲେଷ ନିର୍ଵୃତ୍ଯା କ୍ଷୀଣମଙ୍ଗଲାଃ
ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଛାଡି ଦେବାର ଅସହ୍ୟ ବେଦନାରେ ତଳମଳାଇ, ସେମାନଙ୍କର ତୀବ୍ର ଦୁଃଖ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଧୋଇଦେଲା; ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସଂଗକୁ ପାଇ, ସେଇ ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର ହେଲା।
ତମେଵ ପରମାତ୍ମାନଂ ଜାରବୁଦ୍ଧ୍ଯାପି ସଙ୍ଗତାଃ । ଜହୁର୍ଗୁଣମଯଂ ଦେହଂ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରକ୍ଷୀଣବନ୍ଧନାଃ
ସେମାନେ ଯଦିଓ ପ୍ରେମିକାର ଭାବରେ ହେଉ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ଅନୁଭବ କରି, ତୁରନ୍ତ ଗୁଣମୟ ଦେହକୁ ଛାଡିଦେଲେ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ଖଣ୍ଡିଗଲା।
ଶ୍ରୀପରୀକ୍ଷିଦୁଵାଚ - କୃଷ୍ଣଂ ଵିଦୁଃ ପରଂ କାନ୍ତଂ ନ ତୁ ବ୍ରହ୍ମତଯା ମୁନେ । ଗୁଣପ୍ରଵାହୋପରମଃ ତାସାଂ ଗୁଣଧିଯାଂ କଥମ୍
ଶ୍ରୀପରୀକ୍ଷିତ୍ ପଚାରିଲେ: ମୁନି, ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରିୟଜନ ବୋଲି ଜାଣିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ନୁହେଁ; ତେବେ ଗୁଣରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣର ପ୍ରବାହ କିପରି ବନ୍ଦ ହେଲା?
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଉକ୍ତଂ ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଏତତ୍ତେ ଚୈଦ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧିଂ ଯଥା ଗତଃ । ଦ୍ଵିଷନ୍ନପି ହୃଷୀକେଶଂ କିମୁତାଧୋକ୍ଷଜପ୍ରିଯାଃ
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ କହିଛି—ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଶିଶୁପାଳ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧିକୁ ପାଇଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା ଲୋକ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ତେବେ ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବାମାନେ କିଏଁ ନ ପାଇବେ?
ନୃଣାଂ ନିଃଶ୍ରେଯସାର୍ଥାଯ ଵ୍ଯକ୍ତିର୍ଭଗଵତୋ ନୃପ । ଅଵ୍ଯଯସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ ଗୁଣାତ୍ମନଃ
ନରେଶ, ଲୋକମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଅବିନାଶୀ, ଅପରିମେୟ, ନିର୍ଗୁଣ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଧାର ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକାଶ ପାଆନ୍ତି।
କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ଭଯଂ ସ୍ନେହଂ ଐକ୍ଯଂ ସୌହୃଦମେଵ ଚ । ନିତ୍ଯଂ ହରୌ ଵିଦଧତୋ ଯାନ୍ତି ତନ୍ମଯତାଂ ହି ତେ
ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ଆଶା, କ୍ରୋଧ, ଭୟ, ସ୍ନେହ, ଏକତା କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଭାବରେ ଭାବିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ନ ଚୈଵଂ ଵିସ୍ମଯଃ କାର୍ଯୋ ଭଵତା ଭଗଵତ୍ଯଜେ । ଯୋଗେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରେ କୃଷ୍ଣେ ଯତ ଏତଦ୍ ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ମୁକ୍ତି କୃଷ୍ଣ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଅଜନ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ତା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନ୍ତିକମାଯାତା ଭଗଵାନ୍ ଵ୍ରଜଯୋଷିତଃ । ଅଵଦଦ୍ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵାଚଃ ପେଶୈର୍ଵିମୋହଯନ୍
ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ ନିକଟକୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବରେ କଥା କହିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କୁ ମନମୋହକ ଶବ୍ଦରେ ଭ୍ରମିତ କଲେ।