ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ତୁଲସୀ ଚ ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଏଵ ଚ । ଏତେଷାଂ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୈଃ ନ ପୃଥ୍ଗ୍ଭାଵ ଇଷ୍ଯତେ

ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ—ଏହି ସବୁ ଉପରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭିନ୍ନତା ମନେ କରନ୍ତିନାହିଁ।

ଯଶ୍ଚ ଭାଗଵତଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଵାଚଯେତ୍ ଅର୍ଥତୋଽନିଶମ୍ । ଜନ୍ମକୋଟିକୃତଂ ପାପଂ ନଶ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅର୍ଥ ସହିତ ଦିନ ରାତି ପଢ଼ନ୍ତି, ତାଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଶ୍ଲୋକାର୍ଧଂ ଶ୍ଲୋକପାଦଂ ଵା ପଠେତ୍ ଭାଗଵତଂ ଚ ଯଃ । ନିତ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଅଵାପ୍ନୋତି ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧଯୋଃ

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗବତର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ଦିନକୁ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଉକ୍ତଂ ଭାଗଵତଂ ନିତ୍ଯଂ କୃତଂ ଚ ହରିଚିନ୍ତନମ୍ । ତୁଲସୀପୋଷଣଂ ଚୈଵ ଧେନୂନାଂ ସେଵନଂ ସମମ୍

ଭାଗବତ ନିତ୍ୟ ପଠନ, ହରିଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀ ଚାଷ ଓ ଗାଁମାନଙ୍କ ସେବା—ଏହି ସବୁ ସମାନ।

ଅନ୍ତକାଲେ ତୁ ଯେନୈଵ ଶ୍ରୂଯତେ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରଵାକ୍ । ପ୍ରୀତ୍ଯା ତସ୍ଯୈଵ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଗୋଵିନ୍ଦୋଽପି ପ୍ରଯଚ୍ଛତି

ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ଗୋବିନ୍ଦ ସେଉଁଠି ଜଣକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦେଇଦିଅନ୍ତି।

ହେମସିଂହଯୁତଂ ଚୈତତ୍ ଵୈଷ୍ଣଵାଯ ଦଦାତି ଚ । କୃଷ୍ଣେନ ସହ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ସ ପୁମାନ୍ ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏହି ଭାଗବତକୁ ସୁନାର ସିଂହାସନ ସହିତ ଏକ ଭକ୍ତକୁ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।

(ଵସଂତତିଲକା) ଆଜନ୍ମମାତ୍ରମପି ଯେନ ଶଠେନ କିଂଚିତ୍ ଚିତ୍ତଂ ଵିଧାଯ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରକଥା ନ ପୀତା । ଚାଣ୍ଡାଲଵତ୍ ଚ ଖରଵତ୍ ବତ ତେନ ନୀତଂ ମିଥ୍ଯା ସ୍ଵଜନ୍ମ ଜନନୀ ଜନିଦୁଃଖଭାଜା

ଯଦି କିଏ ଜନ୍ମ ଦିନରୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମନ ରଖି ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର କଥା ରସ ନ ନେଇଛି, ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ; ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅନର୍ଥକ, ତାଙ୍କର ମା ଅନ୍ୟଥା ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।

ଜୀଵଚ୍ଛଵୋ ନିଗଦିତଃ ସ ତୁ ପାପକର୍ମା ଯେନ ଶ୍ରୁତଂ ଶୁକକଥାଵଚନଂ ନ କିଂଚିତ୍ । ଧିକ୍ ତଂ ନରଂ ପଶୁସମଂ ଭୁଵି ଭାରରୂପମ୍ ଏଵଂ ଵଦନ୍ତି ଦିଵି ଦେଵସମାଜମୁଖ୍ଯାଃ

ଯେଉଁ ମଣିଷ ଜୀବନ୍ତ ମୃତଦେହ ସମାନ, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାପମୟ ଓ ଯିଏ ଶୁକଦେବଙ୍କ କଥା କେବଳ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶୁଣିନାହିଁ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପଶୁ ସମାନ ଏବଂ ଭାର ଭାବରେ ଅଛି ବୋଲି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ କହନ୍ତି।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଦୁର୍ଲଭୈଵ କଥା ଲୋକେ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତୋଦ୍‌ଭଵା । କୋଟିଜନ୍ମସମୁତ୍ଥେନ ପୁଣ୍ଯେନୈଵ ତୁ ଲଭ୍ଯତେ

ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥା ଏହି ଜଗତରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ। କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଫଳରେ ଏହାକୁ ପାଇଯାଏ।

ତେନ ଯୋଗନିଧେ ଧୀମନ୍ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯା ସା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ଦିନାନାଂ ନିଯମୋ ନାସ୍ତି ସର୍ଵଦା ଶ୍ରଵଣଂ ମତମ୍

ଏହି ଯୋଗର ଧନକୁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଉତ୍ସାହରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ଦିନର ନିୟମ ନାହିଁ, ସମୟ ସମୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ସତ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସର୍ଵଦା ଶ୍ରଵଣଂ ମତମ୍ । ଅଶକ୍ଯତ୍ଵାତ୍ କଲୌ ବୋଧ୍ଯୋ ଵିଶେଷୋଽତ୍ର ଶୁକାଜ୍ଞଯା

ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି ସବୁବେଳେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ଅସମ୍ଭବ ଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି।

ମନୋଵୃତ୍ତିଜଯଶ୍ଚୈଵ ନିଯମାଚରଣଂ ତଥା । ଦୀକ୍ଷାଂ କର୍ତୁଂ ଅଶକ୍ଯତ୍ଵାତ୍ ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣଂ ମତମ୍

ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଓ ଦୀକ୍ଷା ନେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏହିଥିରୁ, ସପ୍ତାହ ଧରି ଶୁଣିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଶ୍ରଦ୍ଧାତଃ ଶ୍ରଵଣେ ନିତ୍ଯଂ ମାଘେ ତାଵଦ୍ଧି ଯତ୍ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ଶୁକଦେଵେନ ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣେ କୃତମ୍

ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣେ, ବିଶେଷକରି ମାଘ ମାସରେ, ସେଠି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି।

ମନସଶ୍ଚ ଅଜଯାତ୍ ରୋଗାତ୍ ପୁଂସାଂ ଚୈଵାଯୁଷଃ କ୍ଷଯାତ୍ । କଲେର୍ଦୋଷବହୁତ୍ଵାଚ୍ଚ ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣଂ ମତମ୍

ମନକୁ ଜିତିପାରିବା ନାହିଁ, ରୋଗ ଓ ଆୟୁର୍ ହ୍ରାସ, ଏବଂ କଳିଯୁଗର ଅନେକ ଦୋଷ ଥିବାରୁ, ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଯତ୍ଫଲଂ ନାସ୍ତି ତପସା ନ ଯୋଗେନ ସମାଧିନା । ଅନାଯାସେନ ତତ୍ସର୍ଵଂ ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣେ ଲଭେତ୍

ଯେଉଁ ଫଳ ତପସ୍ୟା, ଯୋଗ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନରେ ମିଳେନାହିଁ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଫଳ ସହଜରେ ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣରେ ମିଳିଯାଏ।

ଯଜ୍ଞାତ୍ ଗର୍ଜତି ସପ୍ତାହଃ ସପ୍ତାହୋ ଗର୍ଜତି ଵ୍ରତାତ୍ । ତପସୋ ଗର୍ଜତି ପ୍ରୋଚ୍ଚୈଃ ତୀର୍ଥାନ୍ନିତ୍ଯଂ ହି ଗର୍ଜତି

ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ, ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ମାନାଯାଏ।

ଯୋଗାତ୍ ଗର୍ଜତି ସପ୍ତାହୋ ଧ୍ଯାନାତ୍ ଜ୍ଞାନାଚ୍ଚ ଗର୍ଜତି । କିଂ ବ୍ରୂମୋ ଗର୍ଜନଂ ତସ୍ଯ ରେ ରେ ଗର୍ଜତି ଗର୍ଜତି

ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ। ଏହାର ମହିମା କଣ କହିବି? ପୁନି ପୁନି ଏହା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ - (ଇଂଦ୍ରଵଂଶା) ସାଶ୍ଚର୍ଯମେତତ୍କଥିତଂ କଥାନକଂ ଜ୍ଞାନାଦିଧର୍ମାନ୍ ଵିଗଣଯ୍ଯ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ନିଃଶ୍ରେଯସେ ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ ଜାତଂ କୁତୋ ଯୋଗଵିଦାଦିସୂଚକମ୍

ଶୌନକ କହିଲେ — ଏହି କଥା ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗକୁ ଦେଖାଏ?

ସୂତ ଉଵାଚ - (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଯଦା କୃଷ୍ଣୋ ଧରାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵପଦଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ଏକାଦଶଂ ପରିଶ୍ରୁତ୍ଯାପି ଉଦ୍ଧଵୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍

ସୂତ କହିଲେ — ଯେବେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ସେତେବେଳେ ଏକାଦଶ ମୁଖ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣି, ଉଦ୍ଧବ କଥା କହିଲେ।

ଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ - ତ୍ଵଂ ତୁ ଯାସ୍ଯସି ଗୋଵିନ୍ଦ ଭକ୍ତକାର୍ଯଂ ଵିଧାଯ ଚ । ମଚ୍ଚିତ୍ତେ ମହତୀ ଚିନ୍ତା ତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁଖମାଵହ

ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ — ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଭକ୍ତଙ୍କର କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯିବେ। ମୋ ହୃଦୟର ଏହି ଭୟ ଶୁଣି, ଦୟାକରି ଆମକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।

ଆଗତୋଽଯଂ କଲିର୍ଘୋରୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନଃ ଖଲାଃ । ତତ୍ସଂଗେନୈଵ ସନ୍ତୋଽପି ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ଉଗ୍ରତାଂ ଯଦା

ଏବେ ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ ଆସିଗଲା। ପୁଣି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସଂଗରେ ଭଲମାନେ ମଧ୍ୟ କଠୋର ହେଇଯିବେ।

ତଦା ଭାରଵତୀ ଭୂମିଃ ଗୋରୂପେଯଂ କମାଶ୍ରଯେତ୍ । ଅନ୍ଯୋ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ତ୍ରାତା ତ୍ଵତ୍ତଃ କମଲଲୋଚନ

ତେବେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଗାଈ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆଶ୍ରୟ ନେବ। କମଳନୟନ, ତୁମ୍ଭିତିକି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।

ଅତଃ ସସ୍ତୁ ଦଯାଂ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତଵତ୍ସଲ ମା ଵ୍ରଜ । ଭକ୍ତାର୍ଥଂ ସଗୁଣୋ ଜାତୋ ନିରାକାରୋଽପି ଚିନ୍ମଯଃ

ସେଥିପାଇଁ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ଦୟା କରି ଯିଅନାହିଁ। ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଗୁଣମୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛ, ଯଦିଓ ତୁମେ ନିରାକାର ଓ ଚେତନମୟ।

ତ୍ଵଦ୍ ଵିଯୋଗେନ ତେ ଭକ୍ତାଃ କଥଂ ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ଭୂତଲେ । ନିର୍ଗୁଣୋପାସନେ କଷ୍ଟଂ ଅତଃ କିଂଚିଦ୍ ଵିଚାରଯ

ତୁମ ଅଭାବରେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ପୃଥିବୀରେ କିପରି ରହିପାରିବେ? ନିର୍ଗୁଣ ଉପାସନା କଠିନ, ତେଣୁ କିଛି ବିଚାର କର।

ଇତି ଉଦ୍ଧଵଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଭାସେଽଚିନ୍ତଯତ୍ ହରିଃ । ଭକ୍ତାଵଲମ୍ବନାର୍ଥାଯ କିଂ ଵିଧେଯଂ ମଯେତି ଚ

ଉଦ୍ଧବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭାସରେ ହରି ଚିନ୍ତା କଲେ — 'ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇବା ପାଇଁ କଣ କରିବି?'

ସ୍ଵକୀଯଂ ଯଦ୍ ଭଵେତ୍ ତେଜଃ ତଚ୍ଚ ଭାଗଵତେଽଦଧାତ୍ । ତିରୋଧାଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽଯଂ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗଵତାର୍ଣଵମ୍

ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତରେ ରଖିଦେଲେ, ନିଜକୁ ଲୁଚାଇ ଏହି ପବିତ୍ର ଭାଗବତ ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତେନେଯଂ ଵାଙ୍‌ମଯୀ ମୂର୍ତିଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷା ଵର୍ତତେ ହରେଃ । ସେଵନାତ୍ ଶ୍ରଵଣାତ୍ ପାଠାତ୍ ଦର୍ଶନାତ୍ ପାପନାଶିନୀ

ଏହି ଶବ୍ଦମୟ ରୂପ ଭାଗବତ ହରିଙ୍କ ନିଜ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ଅଛି; ଏହାକୁ ସେବନ, ଶୁଣିବା, ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣଂ ତେନ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯଧିକଂ କୃତମ୍ । ସାଧନାନି ତିରସ୍କୃତ୍ଯ କଲୌ ଧର୍ମୋଽଯମୀରିତଃ

ଏହିପରି, ସପ୍ତାହ ଧରି ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ତ ସାଧନାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଘୋଷିତ ହୋଇଛି; ଅନ୍ୟ ସାଧନାକୁ ପଛକୁ ରଖି, କଳିଯୁଗ ପାଇଁ ଏହି ଧର୍ମ କହାଯାଇଛି।

ଦୁଃଖଦାରିଦ୍ର୍ଯ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯ ପାପପ୍ରକ୍ଷାଲନାଯ ଚ । କାମକ୍ରୋଧ ଜଯାର୍ଥଂ ହି କଲୌ ଧର୍ମୋଽଯମୀରିତଃ

ଦୁଃଖ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଅଭାଗ୍ୟ ଓ ପାପ ଦୂର କରିବା, ଏବଂ କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ଉପରେ ଜୟ ପାଇବା ପାଇଁ କଳିଯୁଗରେ ଏହି ଧର୍ମ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।