ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଏଵଂ ସ୍ଫୁଟଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଵେକହେତୁଭିଃ । ପରାପଵାଦେନ ଵିଶାରଦେନ । ଛିତ୍ତ୍ଵାଽଽତ୍ମସନ୍ଦେହମୁପାରମେତ । ସ୍ଵାନନ୍ଦତୁଷ୍ଟୋଽଖିଲକାମୁକେଭ୍ଯଃ

ଏଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମକୁ ଚିହ୍ନିବା, ଓ ପ୍ରତିବାଦୀ ମତକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଖଣ୍ଡନ କରି, ନିଜ ସନ୍ଦେହକୁ କାଟି ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରେ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ଉଦାସୀନ ହେବା ଉଚିତ।

ନାତ୍ମା ଵପୁଃ ପାର୍ଥିଵମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଦେଵା ହ୍ଯସୁର୍ଵାଯୁର୍ଜଲମ୍ ହୁତାଶଃ । ମନୋଽନ୍ନମାତ୍ରଂ ଧିଷଣା ଚ ସତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅହଙ୍କୃତିଃ ଖଂ କ୍ଷିତିରର୍ଥସାମ୍ଯମ୍

ଆତ୍ମା ଏହି ପୃଥିବୀ ଦେହ ନୁହେଁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ଦେବତା, ଅସୁର, ବାୟୁ, ପାଣି, ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମନ କେବଳ ଅନ୍ନର ଉତ୍ପାଦ, ବୁଦ୍ଧି ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପ, ଅହଂକାର ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ପଞ୍ଚ ଭୂତର ସମତୁଳନ।

ସମାହିତୈଃ କଃ କରଣୈର୍ଗୁଣାତ୍ମଭି ର୍ଗୁଣୋ ଭଵେନ୍ମତ୍ସୁଵିଵିକ୍ତଧାମ୍ନଃ । ଵିକ୍ଷିପ୍ଯମାଣୈରୁତ କିଂ ନୁ ଦୂଷଣଂ । ଘନୈରୁପେତୈର୍ଵିଗତୈ ରଵେଃ କିମ୍

ଗୁଣମୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା କିପରି ସେଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆତ୍ମାକୁ କିଛି କରିପାରିବ? ଯଦି ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ କଣ ଦୋଷ? ଯେପରି ମେଘ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରିପାରେନି, ତେଣୁ ଏହିପରି।

ଯଥା ନଭୋ ଵାଯ୍ଵନଲାମ୍ବୁଭୂଗୁଣୈ ର୍ଗତାଗତୈର୍ଵର୍ତୁଗୁଣୈର୍ନ ସଜ୍ଜତେ । ତଥାକ୍ଷରଂ ସତ୍ତ୍ଵରଜସ୍ତମୋମଲୈ ରହଂମତେଃ ସଂସୃତିହେତୁଭିଃ ପରମ୍

ଯେପରି ଆକାଶ ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ପାଣି ଓ ପୃଥିବୀର ଗୁଣ ଆସିଯିବା ଓ ଯିବା ସହିତ ଏଠାରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନି, ସେପରି ଅକ୍ଷୟ ଆତ୍ମା ବୁଦ୍ଧିର ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍, ତମସ୍—ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାର ରୂପୀ କାରଣ ସହିତ ଲିପ୍ତ ହୁଏନି।

ତଥାପି ସଙ୍ଗଃ ପରିଵର୍ଜନୀଯୋ ଗୁଣେଷୁ ମାଯାରଚିତେଷୁ ତାଵତ୍ । ମଦ୍ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ଦୃଢେନ ଯାଵଦ୍ ରଜୋ ନିରସ୍ଯେତ ମନଃକଷାଯଃ

ତଥାପି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗୁଣମାନେ ସହିତ ସଂଗ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନରୁ ରଜୋ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏନି।

କୁଯୋଗିନୋ ଯେ ଵିହିତାନ୍ତରାଯୈ ର୍ମନୁଷ୍ଯଭୂତୈସ୍ତ୍ରିଦଶୋପସୃଷ୍ଟୈଃ । ତେ ପ୍ରାକ୍ତନାଭ୍ଯାସବଲେନ ଭୂଯୋ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ଯୋଗଂ ନ ତୁ କର୍ମତନ୍ତ୍ରମ୍

ଯେଉଁ କୁଯୋଗୀମାନେ ଦେବତା କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ବାଧାରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସର ଶକ୍ତିରେ ପୁଣିଥରେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କର୍ମ ମାର୍ଗ ଅନୁସାରେ ନୁହେଁ।

କରୋତି କର୍ମ କ୍ରିଯତେ ଚ ଜନ୍ତୁଃ କେନାପ୍ଯସୌ ଚୋଦିତ ଆନିପତାତ୍ । ନ ତତ୍ର ଵିଦ୍ଵାନ୍ ପ୍ରକୃତୌ ସ୍ଥିତୋଽପି ନିଵୃତ୍ତତୃଷ୍ଣଃ ସ୍ଵସୁଖାନୁଭୂତ୍ଯା

କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କରେ, ଜୀବ କିଏ କରେ, କିଏ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରେ କିମ୍ବା ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରକୃତିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୃଷ୍ଣା ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ତିଷ୍ଠନ୍ତମାସୀନମୁତ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ଶଯାନମୁକ୍ଷନ୍ତମଦନ୍ତମନ୍ନମ୍ । ସ୍ଵଭାଵମନ୍ଯତ୍ କିମପୀହମାନଂ ଆତ୍ମାନମାତ୍ମସ୍ଥମତିର୍ନ ଵେଦ

ଠିଆ, ବସିବା, ଚାଲିବା, ଶୋଇବା, ମୁତ୍ରଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି, ଖାଇବା—ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଆତ୍ମା ଅଛି, ଆତ୍ମାରେ ନିଷ୍ଠିତ ମନ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବେ ଜାଣେନି।

ଯଦି ସ୍ମ ପଶ୍ଯତ୍ଯସଦିନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥଂ ନାନାନୁମାନେନ ଵିରୁଦ୍ଧମନ୍ଯତ୍ । ନ ମନ୍ଯତେ ଵସ୍ତୁତଯା ମନୀଷୀ ସ୍ଵାପ୍ନଂ ଯଥୋତ୍ଥାଯ ତିରୋଦଧାନମ୍

ଯଦି କେହି ଅସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟକୁ ଦେଖେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ବିରୋଧୀ ଦେଖେ, ତେବେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତିନାହିଁ—ଯେପରି ଜାଗିଲାପରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ।

ପୂର୍ଵଂ ଗୃହୀତଂ ଗୁଣକର୍ମଚିତ୍ରମ୍ ଅଜ୍ଞାନମାତ୍ମନ୍ଯଵିଵିକ୍ତମଙ୍ଗ । ନିଵର୍ତତେ ତତ୍ପୁନରୀକ୍ଷଯୈଵ ନ ଗୃହ୍ଯତେ ନାପି ଵିସୃଜ୍ଯ ଆତ୍ମା

ଅଜ୍ଞାନରେ ଆତ୍ମା ସହିତ ଅଲଗା ନ ହୋଇଥିବା ଗୁଣ ଓ କର୍ମର ଯେଉଁ ଚିତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଧରାଯାଇଥିଲା, ଏହା କେବଳ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ନିବୃତ୍ତି ହୁଏ। ଆତ୍ମା କେବେ ଧରାଯାଏନି, କେବେ ଛାଡ଼ାଯାଏନି।

ଯଥା ହି ଭାନୋରୁଦଯୋ ନୃଚକ୍ଷୁଷାଂ ତମୋ ନିହନ୍ଯାନ୍ନ ତୁ ସଦ୍ ଵିଧତ୍ତେ । ଏଵଂ ସମୀକ୍ଷା ନିପୁଣା ସତୀ ମେ ହନ୍ଯାତ୍ତମିସ୍ରଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧେଃ

ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଦୟ ମାନବ ଚକ୍ଷୁର ପାଇଁ ଅନ୍ଧକାର କୁ ଦୂର କରେ, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେନି, ସେପରି ମୋର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିବେକ ମନୁଷ୍ୟର ବୁଦ୍ଧିର ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର କୁ ଦୂର କରେ।

ଏଷ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିରଜୋଽପ୍ରମେଯୋ ମହାନୁଭୂତିଃ ସକଲାନୁଭୂତିଃ । ଏକୋଽଦ୍ଵିତୀଯୋ ଵଚସାଂ ଵିରାମେ ଯେନେଷିତା ଵାଗସଵଶ୍ଚରନ୍ତି

ଏହି ନିଜେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଜନ୍ମା, ଅପରିମାପ୍ୟ, ମହା ଅନୁଭୂତି, ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତିର ଆଧାର। ଏହି ଏକମାତ୍ର, ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଭାଷା ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାଷା ଓ ପ୍ରାଣ ଚଳିତ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଏତାଵାନ୍ ଆତ୍ମସମ୍ମୋହୋ ଯଦ୍ ଵିକଲ୍ପସ୍ତୁ କେଵଲେ । ଆତ୍ମନ୍ନୃତେ ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ଅଵଲମ୍ବୋ ନ ଯସ୍ଯ ହି

ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାରେ ଯେଉଁ ଭିନ୍ନତାର ଭାବ ଉପଜେ, ଏହିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମାର ମୋହ। ଆତ୍ମା ବିନା ନିଜ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ।

ଯନ୍ନାମାକୃତିଭିର୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ପଞ୍ଚଵର୍ଣମବାଧିତମ୍ । ଵ୍ଯର୍ଥେନାପ୍ଯର୍ଥଵାଦୋଽଯଂ ଦ୍ଵଯଂ ପଣ୍ଡିତମାନିନାମ୍

ଯାହାକୁ ନାମ ଓ ରୂପ ଦ୍ୱାରା, ପାଞ୍ଚ ଭିନ୍ନତାରେ ଅବିରୋଧରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅର୍ଥ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା କେବଳ ପ୍ରଶଂସା ମାତ୍ର। ଏହି ଦ୍ୱିତ୍ୱ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବନ୍ତି।

ଯୋଗିନୋଽପକ୍ଵଯୋଗସ୍ଯ ଯୁଞ୍ଜତଃ କାଯ ଉତ୍ଥିତୈଃ । ଉପସର୍ଗୈର୍ଵିହନ୍ଯେତ ତତ୍ରାଯଂ ଵିହିତୋ ଵିଧିଃ

ଯେଉଁ ଯୋଗୀଙ୍କର ଯୋଗ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପକ୍କା ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉପଜାଇଥିବା ବିକ୍ଷେପ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଇପାରେ। ଏହିପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି।

ଯୋଗଧାରଣଯା କାଂଶ୍ଚିଦ୍ ଆସନୈର୍ଧାରଣାନ୍ଵିତୈଃ । ତପୋମନ୍ତ୍ରୌଷଧୈଃ କାଂଶ୍ଚିଦ୍ ଉପସର୍ଗାନ୍ ଵିନିର୍ଦହେତ୍

ଯୋଗ ଧ୍ୟାନ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କେହି କେହି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଆସନ ଓ ଧାରଣା ସହିତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ବିପଦକୁ ହଟାନ୍ତି।

କାଂଶ୍ଚିତ୍ ମମାନୁଧ୍ଯାନେନ ନାମସଙ୍କୀର୍ତନାଦିଭିଃ । ଯୋଗେଶ୍ଵରାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯା ଵା ହନ୍ଯାଦ୍ ଅଶୁଭଦାନ୍ଛନୈଃ

କେହି କେହି ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରି, ମୋର ନାମ ଜପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଯୋଗଶ୍ୱରଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରି ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।

କେଚିଦ୍ ଦେହମିମଂ ଧୀରାଃ ସୁକଲ୍ପଂ ଵଯସି ସ୍ଥିରମ୍ । ଵିଧାଯ ଵିଵିଧୋପାଯୈଃ ଅଥ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ସିଦ୍ଧଯେ

କେତେକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେହକୁ ସୁଠାମ ଓ ଦୃଢ଼ କରି, ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି।

ନ ହି ତତ୍ କୁଶଲାଦୃତ୍ଯଂ ତଦାଯାସୋ ହ୍ଯପାର୍ଥକଃ । ଅନ୍ତଵତ୍ତ୍ଵାତ୍ ଶରୀରସ୍ଯ ଫଲସ୍ଯେଵ ଵନସ୍ପତେଃ

କିନ୍ତୁ ଏପରି କୌଶଳକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଚେଷ୍ଟା ଅର୍ଥହୀନ; ଦେହ ଅସ୍ଥାୟୀ, ଗଛର ଫଳ ପରି ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୱର।

ଯୋଗଂ ନିଷେଵତୋ ନିତ୍ଯଂ କାଯଶ୍ଚେତ୍ କଲ୍ପତାମିଯାତ୍ । ତତ୍ ଶ୍ରଦ୍ଦଧ୍ଯାନ୍ନ ମତିମାନ୍ ଯୋଗମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ମତ୍ପରଃ

ଯଦି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଦେହ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ତେବେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏଥିରେ ଆଶ୍ରୟ ନ ଦେଇ, ଯୋଗକୁ ଛାଡ଼ି ମୋ ପ୍ରେମରେ ଲିନ ହେବା ଉଚିତ।

ଯୋଗଚର୍ଯାମିମାଂ ଯୋଗୀ ଵିଚରନ୍ ମଦପାଶ୍ରଯଃ । ନାନ୍ତରାଯୈର୍ଵିହନ୍ଯେତ ନିଃସ୍ପୃହଃ ସ୍ଵସୁଖାନୁଭୂଃ

ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ମୋରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଏହି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରେ, ସେ କୌଣସି ବାଧାରେ ଅଚଳ ରହେ, ମୋହ ହୀନ ଓ ନିଜ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରେ।

ଅଜାନତୀ ପ୍ରିଯତମଂ ଯଦୋପରତମଙ୍‌ଗନା । ସୁସ୍ଥିରାସନମାସାଦ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵମୁପାଚରତ୍

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରିୟ ନାରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ନେହାସ୍ପଦ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ ଜଣାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଦୃଢ଼ ଆସନରେ ବସି ପୂର୍ବବତ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

ଯଦା ନୋପଲଭେତାଙ୍ଘ୍ରୌ ଊଷ୍ମାଣଂ ପତ୍ଯୁରର୍ଚତୀ । ଆସୀତ୍ ସଂଵିଗ୍ନହୃଦଯା ଯୂଥଭ୍ରଷ୍ଟା ମୃଗୀ ଯଥା

ଯେତେବେଳେ ସେ ପତିଙ୍କ ପାଦରେ ଉଷ୍ମା ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ପୂଜା କରିବାବେଳେ ଭୟଭିତ ହୃଦୟରେ ବସନ୍ତି, ଦଳରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ମୃଗୀ ପରି।

ଆତ୍ମାନଂ ଶୋଚତୀ ଦୀନଂ ଅବନ୍ଧୁଂ ଵିକ୍ଲଵାଶ୍ରୁଭିଃ । ସ୍ତନୌ ଆସିଚ୍ଯ ଵିପିନେ ସୁସ୍ଵରଂ ପ୍ରରୁରୋଦ ସା

ସେ ନିଜକୁ ଅସହାୟ ଓ ମିତ୍ରହୀନ ଭାବି, ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ କ୍ଷୁଦ୍ରତାରେ ଶୋକ କରନ୍ତି; ଅରଣ୍ୟରେ ଅପନ ଷ୍ଠନ ଚାପି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦନ୍ତି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ରାଜର୍ଷେ ଇମାଂ ଉଦଧିମେଖଲାମ୍ । ଦସ୍ଯୁଭ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁଭ୍ଯୋ ବିଭ୍ଯତୀଂ ପାତୁମର୍ହସି

ଉଠ, ଉଠ ରାଜଋଷି! ଏହି ସମୁଦ୍ରବନ୍ଧା ଭୂମିକୁ ଦୁଷ୍ଟ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅପମାନୀମାନେ ଠାରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇଛି, ତୁମେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ଵିଲପନ୍ତୀ ବାଲା ଵିପିନେଽନୁଗତା ପତିମ୍ । ପତିତା ପାଦଯୋର୍ଭର୍ତୂ ରୁଦତ୍ଯଶ୍ରୂଣ୍ଯଵର୍ତଯତ୍

ଏଭଳି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ସେ ଯୁବତୀ ଅରଣ୍ୟରେ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରିଲେ; ପତିଙ୍କ ପାଦ ଉପରେ ପଡ଼ି, ଅଶ୍ରୁ ଅବିରତ ଝରାଇଲେ।

ଚିତିଂ ଦାରୁମଯୀଂ ଚିତ୍ଵା ତସ୍ଯାଂ ପତ୍ଯୁଃ କଲେଵରମ୍ । ଆଦୀପ୍ଯ ଚାନୁମରଣେ ଵିଲପନ୍ତୀ ମନୋ ଦଧେ

ସେ କାଠର ଚିତା ତିଆରି କରି, ପତିଙ୍କ ଦେହ ଉପରେ ରଖି, ସହମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ଶୋକରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କଲେ।

ତତ୍ର ପୂର୍ଵତରଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସଖା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆତ୍ମଵାନ୍ । ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ଵଲ୍ଗୁନା ସାମ୍ନା ତାମାହ ରୁଦତୀଂ ପ୍ରଭୋ

ସେଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜଣେ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୃଦୁ ଓ ମିଷ୍ଟି କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ - କା ତ୍ଵଂ କସ୍ଯାସି କୋ ଵାଯଂ ଶଯାନୋ ଯସ୍ଯ ଶୋଚସି । ଜାନାସି କିଂ ସଖାଯଂ ମାଂ ଯେନାଗ୍ରେ ଵିଚଚର୍ଥ ହ

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ତୁମେ କିଏ? କାହାର ହେଉଛ? ଏହି ଶୋଇଥିବା ଲୋକ କିଏ, ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରୁଛ? ମୋତେ ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଚିହ୍ନିପାରୁଛ କି?