ପରସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ ଧର୍ମୋ ହି, ଅପରସ୍ମିନ୍ ସମନ୍ଵଯାତ୍ । ଅତୋ ଵିଶେଷୋ ଭାଵାନାଂ ଭୂମାଵେଵୋପଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ଏକ ଜିନିଷରେ ଯେଉଁ ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ, ଅନ୍ୟଟିରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ଏହା ସେମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା; ଏହିପରି ଭିନ୍ନତା କେବଳ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଏତାନ୍ଯସଂହତ୍ଯ ଯଦା ମହଦାଦୀନି ସପ୍ତ ଵୈ । କାଲକର୍ମଗୁଣୋପେତୋ ଜଗଦାଦିରୁପାଵିଶତ୍
ଏହି ସପ୍ତଟି—ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଆଦି—ଏକାଠି ହୋଇ, କାଳ, କର୍ମ ଓ ଗୁଣ ସହିତ, ବିଶ୍ୱର ଆଦି ରୂପକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତସ୍ତେନାନୁଵିଦ୍ଧେଭ୍ଯୋ ଯୁକ୍ତେଭ୍ଯୋଽଣ୍ଡଂ ଅଚେତନମ୍ । ଉତ୍ଥିତଂ ପୁରୁଷୋ ଯସ୍ମାତ୍ ଉଦତିଷ୍ଠଦସୌ ଵିରାଟ୍
ଏମିତି ଏହିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ଅଚେତନ ଅଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହାରୁ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଓ ସେ ଭାବରେ ବିରାଟ୍ ରୂପେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲେ।
ଏତଦଣ୍ଡଂ ଵିଶେଷାଖ୍ଯଂ କ୍ରମଵୃଦ୍ଧୈର୍ଦଶୋତ୍ତରୈଃ । ତୋଯାଦିଭିଃ ପରିଵୃତଂ ପ୍ରଧାନେନାଵୃତୈର୍ବହିଃ । ଯତ୍ର ଲୋକଵିତାନୋଽଯଂ ରୂପଂ ଭଗଵତୋ ହରେଃ
ଏହି ବିଶେଷ ଅଣ୍ଡଟି, ଦଶଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ—ଜଳ ଆଦି—ପରିବୃତ, ବାହାରୁ ପ୍ରଧାନ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଯେଉଁଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରହିଛି, ଏହା ଭଗବାନ୍ ହରିଙ୍କର ରୂପ।
ହିରଣ୍ମଯାଦ୍ ଅଣ୍ଡକୋଶାଦ୍ ଉତ୍ଥାଯ ସଲିଲେଶଯାତ୍ । ତମାଵିଶ୍ଯ ମହାଦେଵୋ ବହୁଧା ନିର୍ବିଭେଦ ଖମ୍
ସୁନା ଅଣ୍ଡ ମଣ୍ଡ ଭିତରୁ ଉଠି, ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା, ସେ ମହାଦେବ ଏହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ବହୁପ୍ରକାରେ ଆକାଶକୁ ଭାଗ କଲେ।
ନିରଭିଦ୍ଯତାସ୍ଯ ପ୍ରଥମଂ ମୁଖଂ ଵାଣୀ ତତୋଽଭଵତ୍ । ଵାଣ୍ଯା ଵହ୍ନିରଥୋ ନାସେ ପ୍ରାଣୋଽତୋ ଘ୍ରାଣ ଏତଯୋଃ
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ମୁଖ ଖୋଲିଲା, ସେଠାରୁ ବାକ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ବାକ୍ ଠାରୁ ଅଗ୍ନି, ତାପରେ ନାସା, ନାସା ଠାରୁ ପ୍ରାଣ, ଏବଂ ଏହାଠାରୁ ଘ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଘ୍ରାଣାତ୍ ଵାଯୁରଭିଦ୍ଯେତାଂ ଅକ୍ଷିଣୀ ଚକ୍ଷୁରେତଯୋଃ । ତସ୍ମାତ୍ସୂର୍ଯୋ ନ୍ଯଭିଦ୍ଯେତାଂ କର୍ଣୌ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ତତୋ ଦିଶଃ
ଘ୍ରାଣ ଠାରୁ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାପରେ ଆଖି, ଆଖିଠାରୁ ଦୃଷ୍ଟି; ତାଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତାପରେ କାନ, କାନଠାରୁ ଶ୍ରବଣ; ଏବଂ ଏଠାରୁ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ନିର୍ବିଭେଦ ଵିରାଜସ୍ତ୍ଵଗ୍ ରୋମଶ୍ମଶ୍ର୍ଵାଦଯସ୍ତତଃ । ତତ ଓଷଧଯଶ୍ଚାସନ୍ ଶିଶ୍ନଂ ନିର୍ବିଭିଦେ ତତଃ
ବିରାଟ୍ ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ଭାଗ କଲେ, ସେଠାରୁ କେଶ, ଲୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାପରେ ଉଦ୍ଭିଦ ହେଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ରେତସ୍ତସ୍ମାଦାପ ଆସନ୍ ନିରଭିଦ୍ଯତ ଵୈ ଗୁଦମ୍ । ଗୁଦାଦପାନୋଽପାନାଚ୍ଚ ମୃତ୍ଯୁର୍ଲୋକଭଯଙ୍କରଃ
ବୀର୍ୟରୁ ପାଣି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତା'ପରେ ଗୁଦ ଗଠିତ ହେଲା ଏବଂ ଖୋଲିଗଲା। ଗୁଦରୁ ଅପାନ ବାହାରିଲା, ଏବଂ ଏହି ଅପାନରୁ ମୃତ୍ୟୁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ହସ୍ତୌ ଚ ନିରଭିଦ୍ଯେତାଂ ବଲଂ ତାଭ୍ଯାଂ ତତଃ ସ୍ଵରାଟ୍ । ପାଦୌ ଚ ନିରଭିଦ୍ଯେତାଂ ଗତିସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ତତୋ ହରିଃ
ତା'ପରେ ହାତ ଗଠିତ ହେଲା ଏବଂ ଖୋଲିଗଲା; ଏହି ହାତ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହି ଶକ୍ତିରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଲେ। ପାଦ ଗଠିତ ହେଲା ଏବଂ ଖୋଲିଗଲା; ଏହି ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଚଳାଚଳ ଆସିଲା, ଏହି ଚଳାଚଳରୁ ହରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ନାଡ୍ଯୋଽସ୍ଯ ନିରଭିଦ୍ଯନ୍ତ ତାଭ୍ଯୋ ଲୋହିତମାଭୃତମ୍ । ନଦ୍ଯସ୍ତତଃ ସମଭଵନ୍ ଉଦରଂ ନିରଭିଦ୍ଯତ
ତାଙ୍କର ଶିରାଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲିଗଲା, ସେଠାରୁ ରକ୍ତ ଭରିଗଲା। ଏହିପରେ ନଦୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ପେଟ ଖୋଲିଗଲା।
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ତତଃ ସ୍ଯାତାଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵେତଯୋରଭୂତ୍ । ଅଥାସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ଭିନ୍ନଂ ହୃଦଯାନ୍ମନ ଉତ୍ଥିତମ୍
ତା'ପରେ ଭୋକ ଓ ତିଆସ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ସମୁଦ୍ର ଏହାମାନଙ୍କର ଆଧାର ହେଲା। ପରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଭାଗିଗଲା, ଏହି ହୃଦୟରୁ ମନ ଉପଜିଲା।
ମନସଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଜାତୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧେର୍ଗିରାଂ ପତିଃ । ଅହଙ୍କାରସ୍ତତୋ ରୁଦ୍ରଃ ଚିତ୍ତଂ ଚୈତ୍ଯସ୍ତତୋଽଭଵତ୍
ମନରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବୁଦ୍ଧିରୁ ବାଣୀର ନାଥ ଉପଜିଲେ। ଅହଂକାରରୁ ରୁଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଚିତ୍ତରୁ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଉପଜିଲେ।
ଏତେ ହି ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥିତା ଦେଵା ନୈଵାସ୍ଯୋତ୍ଥାପନେଽଶକନ୍ । ପୁନରାଵିଵିଶୁଃ ଖାନି ତମୁତ୍ଥାପଯିତୁଂ କ୍ରମାତ୍
ଏହି ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ପୁଣି ପୁଣି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପାଳାକ୍ରମେ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇବା ପାଇଁ।
ଵହ୍ନିର୍ଵାଚା ମୁଖଂ ଭେଜେ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ଘ୍ରାଣେନ ନାସିକେ ଵାଯୁଃ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ଅଗ୍ନି ବାଣୀ ଭାବରେ ମୁଁହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ବାୟୁ ଘ୍ରାଣ ଭାବରେ ନାକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷିଣୀ ଚକ୍ଷୁଷାଦିତ୍ଯୋ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେଣ କର୍ଣୌ ଚ ଦିଶୋ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଆଖିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ଦିଗମାନେ ଶ୍ରବଣ ଭାବରେ କାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଚଂ ରୋମଭିରୋଷଧ୍ଯୋ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ରେତସା ଶିଶ୍ନମାପସ୍ତୁ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ଔଷଧି ଲୋମ ସହିତ ଚର୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ପାଣି ବୀର୍ୟ ସହିତ ଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ଗୁଦଂ ମୃତ୍ଯୁରପାନେନ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ହସ୍ତାଵିନ୍ଦ୍ରୋ ବଲେନୈଵ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ମୃତ୍ୟୁ ଅପାନ ସହିତ ଗୁଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ ହାତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗତ୍ଯୈଵ ଚରଣୌ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ନାଡୀର୍ନଦ୍ଯୋ ଲୋହିତେନ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଗତି ସହିତ ପାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ନଦୀମାନେ ରକ୍ତ ସହିତ ଶିରାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ଉଦରଂ ସିନ୍ଧୁଃ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ହୃଦଯଂ ମନସା ଚନ୍ଦ୍ରୋ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ଭୋକ ଓ ତିଆସ ସହିତ ସମୁଦ୍ର ପେଟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ମନ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମାପି ହୃଦଯଂ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍ । ରୁଦ୍ରୋଽଭିମତ୍ଯା ହୃଦଯଂ ନୋଦତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ଵିରାଟ୍
ବ୍ରହ୍ମା ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ରୁଦ୍ର ଅହଂକାର ସହିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ଚିତ୍ତେନ ହୃଦଯଂ ଚୈତ୍ଯଃ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଃ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଯଦା । ଵିରାଟ୍ତଦୈଵ ପୁରୁଷଃ ସଲିଲାଦ୍ ଉଦତିଷ୍ଠତ
ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ଯିଏ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଚିତ୍ତ ସହିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେତେବେଳେ ବିରାଟ ପୁରୁଷ ପାଣିରୁ ଉଠିଲେ।
ଯଥା ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରାଣେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋଧିଯଃ । ପ୍ରଭଵନ୍ତି ଵିନା ଯେନ ନୋତ୍ଥାପଯିତୁମୋଜସା
ଯେପରି ଘୁମାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ତା'କୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଛଡ଼ା ଜଗାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ,
ତମସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତ୍ଯଗାତ୍ମାନଂ ଧିଯା ଯୋଗପ୍ରଵୃତ୍ତଯା । ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିରକ୍ତ୍ଯା ଜ୍ଞାନେନ ଵିଵିଚ୍ଯାତ୍ମନି ଚିନ୍ତଯେତ୍
ସେପରି, ଯେଉଁଠି ମନ ଯୋଗରେ ଲିନ ଅଛି, ସେଠି ଭକ୍ତି, ବିରାଗ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମନେ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀକୁ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଗତମଦସ୍ଯ ଇଂଦ୍ରସ୍ଯ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସନ୍ନିଧୌ କ୍ଷମାପ୍ରାର୍ଥନମ୍ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଗୋଵର୍ଧନେ ଧୃତେ ଶୈଲେ ଆସାରାଦ୍ ରକ୍ଷିତେ ଵ୍ରଜେ । ଗୋଲୋକାଦାଵ୍ରଜଜ୍ କୃଷ୍ଣଂ ସୁରଭିଃ ଶକ୍ର ଏଵ ଚ
ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼ ଉଠାଇ ଏବଂ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ବର୍ଷାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିବାବେଳେ, ସୁରଭି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋଲୋକରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଵିଵିକ୍ତ ଉପସଙ୍ଗମ୍ଯ ଵ୍ରୀଡୀତଃ କୃତହେଲନଃ । ପସ୍ପର୍ଶ ପାଦଯୋରେନଂ କିରୀଟେନାର୍କଵର୍ଚସା
ଏକାନ୍ତରେ ଯାଇ, ନିଜ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ମାଳିତ କିରିଟ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟଶ୍ରୁତାନୁଭାଵୋଽସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯାମିତତେଜସଃ । ନଷ୍ଟତ୍ରିଲୋକେଶମଦ ଇଦମାହ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି ଏବଂ ଶୁଣି, ତିନି ଲୋକର ଶାସକ ଭାବର ଅହଂକାର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବା ପରେ, ସେ ହାତ ଜୋଡି ଏହିପରି କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ - ( ମିଶ୍ର ) ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵଂ ତଵ ଧାମ ଶାନ୍ତଂ ତପୋମଯଂ ଧ୍ଵସ୍ତରଜସ୍ତମସ୍କମ୍ । ମାଯାମଯୋଽଯଂ ଗୁଣସମ୍ପ୍ରଵାହୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ତେ ଗ୍ରହଣାନୁବନ୍ଧଃ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ତୁମର ନିବାସ ସ୍ଥାନ ପରିଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରଜ ଓ ତମ ଦ୍ୱାରା ଅଲିପ୍ତ। ଏହି ମାୟାମୟ ଗୁଣମାଳା ତୁମକୁ ବାନ୍ଧିପାରେ ନାହିଁ, ତୁମେ କୌଣସି ଆସକ୍ତିରେ ନାହଁ।
କୁତୋ ନୁ ତଦ୍ଧେତଵ ଈଶ ତତ୍କୃତା ଲୋଭାଦଯୋ ଯେଽବୁଧଲିନ୍ଗଭାଵାଃ । ତଥାପି ଦଣ୍ଡଂ ଭଗଵାନ୍ବିଭର୍ତି ଧର୍ମସ୍ଯ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ ଖଲନିଗ୍ରହାଯ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତେବେ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଲୋଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ କିପରି ହେବ? ତଥାପି, ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଭଗବାନ୍ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ପିତା ଗୁରୁସ୍ତ୍ଵଂ ଜଗତାମଧୀଶୋ ଦୁରତ୍ଯଯଃ କାଲ ଉପାତ୍ତଦଣ୍ଡଃ । ହିତାଯ ସ୍ଵେଚ୍ଛାତନୁଭିଃ ସମୀହସେ ମାନଂ ଵିଧୁନ୍ଵନ୍ ଜଗଦୀଶମାନିନାମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା, ଗୁରୁ ଓ ଶାସକ, ଅପରାଜେୟ କାଳ, ଯିଏ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଜଗତର ଅହଂକାରୀମାନେଙ୍କର ମାନ ଦୂର କରନ୍ତି।