ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

କ୍ଵଚିଦ୍ ହୈଯଙ୍‌ଗଵସ୍ତୈନ୍ଯେ ମାତ୍ରା ବଦ୍ଧ ଉଲୂଖଲେ । ଗଚ୍ଛନ୍ ଅର୍ଜୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ତାଵପାତଯତ୍

ଏକଥର, ମାଆ ଘିଅ ଚୋରି କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଉଲୁଖଳକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ସେ ଦୁଇ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଦୁଇଟି ଗଛକୁ ଢାଳିଦେଲେ।

ଵନେ ସଞ୍ଚାରଯନ୍ ଵତ୍ସାନ୍ ସରାମୋ ବାଲକୈର୍ଵୃତଃ । ହନ୍ତୁକାମଂ ବକଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ମୁଖତୋଽରିମପାଟଯତ୍

ବନରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଛୁଆଁମାନେ ସହିତ ଛାଗଳି ଚରାଉଥିବା ବେଳେ, ମାରିବାକୁ ଆସିଥିବା ବକାସୁରଙ୍କର ମୁହଁକୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଫାଟିଦେଲେ।

ଵତ୍ସେଷୁ ଵତ୍ସରୂପେଣ ପ୍ରଵିଶନ୍ତଂ ଜିଘାଂସଯା । ହତ୍ଵା ନ୍ଯପାତଯତ୍ତେନ କପିତ୍ଥାନି ଚ ଲୀଲଯା

ଏକଥର, ଏକ ଦାନବ ବଛା ରୂପେ ଆସି ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା, ସେ ତାକୁ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ଖେଳିଖେଳି କପିଥ୍ ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି ପକାଇଦେଲେ।

ହତ୍ଵା ରାସଭଦୈତେଯଂ ତଦ୍ବନ୍ଧୂଂଶ୍ଚ ବଲାନ୍ଵିତଃ । ଚକ୍ରେ ତାଲଵନଂ କ୍ଷେମଂ ପରିପକ୍ଵ ଫଲାନ୍ଵିତମ୍

ସେ ଗଧା ଦାନବ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାଥୀମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ତାଳ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ, ପକା ଫଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।

ପ୍ରଲମ୍ବଂ ଘାତଯିତ୍ଵୋଗ୍ରଂ ବଲେନ ବଲଶାଲିନା । ଅମୋଚଯଦ୍ ଵ୍ରଜପଶୂନ୍ ଗୋପାଂଶ୍ଚାରଣ୍ଯଵହ୍ନିତଃ

ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଲମ୍ବାସୁରକୁ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ଗାଁର ଗାଈ ଓ ଗୋପମାନେକୁ ଅରଣ୍ୟ ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।

ଆଶୀଵିଷତମାହୀନ୍ଦ୍ରଂ ଦମିତ୍ଵା ଵିମଦଂ ହ୍ରଦାତ୍ । ପ୍ରସହ୍ଯୋଦ୍ଵାସ୍ଯ ଯମୁନାଂ ଚକ୍ରେଽସୌ ନିର୍ଵିଷୋଦକାମ୍

ସେ ବିଷାଳ ସାପ ରାଜାଙ୍କୁ ଦମନ କରି, ତାଙ୍କର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ହ୍ରଦରୁ ହଟାଇଦେଲେ, ଏହିପରି ଯମୁନା ନଦୀର ପାଣିକୁ ବିଷମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।

ଦୁସ୍ତ୍ଯଜଶ୍ଚାନୁରାଗୋଽସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ନୋ ଵ୍ରଜୌକସାମ୍ । ନନ୍ଦ ତେ ତନଯେଽସ୍ମାସୁ ତସ୍ଯାପ୍ଯୌତ୍ପତ୍ତିକଃ କଥମ୍

ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଏହି ଶିଶୁ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଭାବନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଢ଼ିତ ଓ ଛାଡ଼ିହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ନନ୍ଦ, ତୁମ ପୁଅ ପ୍ରତି ଏମିତି ଜନ୍ମଜାତ ଭଲପାଇବା କିପରି ଆସିଲା?

କ୍ଵ ସପ୍ତହାଯନୋ ବାଲଃ କ୍ଵ ମହାଦ୍ରିଵିଧାରଣମ୍ । ତତୋ ନୋ ଜାଯତେ ଶଙ୍‌କା ଵ୍ରଜନାଥ ତଵାତ୍ମଜେ

ଏକ ସାତ୍ ଦିନର ଶିଶୁ କିପରି ଏତେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଧାରଣ କରିପାରିବ? ଏହି କଥା ଦେଖି, ବ୍ରଜର ନାଥ, ଆମେ ତୁମ ପୁଅ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଛୁ।

ଶ୍ରୀନନ୍ଦ ଉଵାଚ - ଶ୍ରୂଯତାଂ ମେ ଵଚୋ ଗୋପା ଵ୍ଯେତୁ ଶଙ୍‌କା ଚ ଵୋଽର୍ଭକେ । ଏନଂ କୁମାରମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଗର୍ଗୋ ମେ ଯଦୁଵାଚ ହ

ଶ୍ରୀନନ୍ଦ କହିଲେ: ହେ ଗୋପମାନେ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହି ପିଲା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ କରୁଛ, ସେଠାରେ ମନ ଶାନ୍ତ କର। ଏହି ଶିଶୁ ବିଷୟରେ ଯଦୁ ବଂଶୀୟ ଗର୍ଗ ମୋତେ କହିଥିଲେ।

ଵର୍ଣାସ୍ତ୍ରଯଃ କିଲାସ୍ଯାସନ୍ ଗୃହ୍ଣତୋଽନୁଯୁଗଂ ତନୂଃ । ଶୁକ୍ଲୋ ରକ୍ତସ୍ତଥା ପୀତ ଇଦାନୀଂ କୃଷ୍ଣତାଂ ଗତଃ

ଏହି ଶିଶୁ ପୂର୍ବରୁ ତିନି ରଙ୍ଗର ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ଧଳା, ଲାଲ୍ ଓ ହଳଦିଆ; ଏବେ ସେ କଳା ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରାଗଯଂ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ କ୍ଵଚିତ୍ ଜାତଃ ତଵାତ୍ମଜଃ । ଵାସୁଦେଵ ଇତି ଶ୍ରୀମାନ୍ ଅଭିଜ୍ଞାଃ ସମ୍ପ୍ରଚକ୍ଷତେ

ପୂର୍ବେ ଏହି ମହାନ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଏବେ ତୁମ ପୁଅ ହୋଇଛନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାସୁଦେବ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ବହୂନି ସନ୍ତି ନାମାନି ରୂପାଣି ଚ ସୁତସ୍ଯ ତେ । ଗୁଣ କର୍ମାନୁରୂପାଣି ତାନ୍ଯହଂ ଵେଦ ନୋ ଜନାଃ

ତୁମ ପୁଅଙ୍କର ଅନେକ ନାମ ଓ ରୂପ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ। ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

ଏଷ ଵଃ ଶ୍ରେଯ ଆଧାସ୍ଯଦ୍ ଗୋପଗୋକୁଲନନ୍ଦନଃ । ଅନେନ ସର୍ଵଦୁର୍ଗାଣି ଯୂଯମଞ୍ଜସ୍ତରିଷ୍ଯଥ

ଏହି ଗୋପ ଓ ଗୋକୁଳର ଆନନ୍ଦ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେବେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟକୁ ସହଜରେ ଜୟ କରିପାରିବ।

ପୁରାନେନ ଵ୍ରଜପତେ ସାଧଵୋ ଦସ୍ଯୁପୀଡିତାଃ । ଅରାଜକେ ରକ୍ଷ୍ଯମାଣା ଜିଗ୍ଯୁର୍ଦସ୍ଯୂନ୍ସମେଧିତାଃ

ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ହେ ବ୍ରଜପତି, ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ରାଜା ନଥିବା ଦେଶରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ହରାଇଥିଲେ।

ଯ ଏତସ୍ମିନ୍ ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରୀତିଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ମାନଵାଃ । ନାରଯୋଽଭିଭଵନ୍ତ୍ଯେତାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁପକ୍ଷାନିଵାସୁରାଃ

ଯେଉଁ ସମସ୍ତେ ଏହିଥିରେ ଆସକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମ ଦେଖାନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେପରି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନବମାନେ କେବେ ହରାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ତସ୍ମାନ୍ ନନ୍ଦ କୁମାରୋଽଯଂ ନାରାଯଣସମୋ ଗୁଣୈଃ । ଶ୍ରିଯା କୀର୍ତ୍ଯାନୁଭାଵେନ ତତ୍କର୍ମସୁ ନ ଵିସ୍ମଯଃ

ସେଇପରି, ଏହି ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀନାନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅ ଗୁଣ, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମାନ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବାରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।

ଇତ୍ଯଦ୍ଧା ମାଂ ସମାଦିଶ୍ଯ ଗର୍ଗେ ଚ ସ୍ଵଗୃହଂ ଗତେ । ମନ୍ଯେ ନାରାଯଣସ୍ଯାଂଶଂ କୃଷ୍ଣଂ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣମ୍

ଏପରି ଭାବେ ମୋତେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଗର୍ଗ ମୁନି ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ମୁଁ ଭାବୁଛି କୃଷ୍ଣ ଅସହଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ।

ଇତି ନନ୍ଦଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗର୍ଗଗୀତଂ ଵ୍ରଜୌକସଃ । ଦୃଷ୍ଟଶ୍ରୁତାନୁଭାଵାସ୍ତେ କୃଷ୍ଣସ୍ଯାମିତତେଜସଃ । ମୁଦିତା ନନ୍ଦମାନର୍ଚୁଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଗତଵିସ୍ମଯାଃ

ନନ୍ଦଙ୍କ କଥା ଓ ଗର୍ଗ ମୁନିଙ୍କ ଗୀତ ଶୁଣି, ଭୃଜବାସୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅପାର ତେଜ ଦେଖି ଓ ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ନନ୍ଦ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ।

( ଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରୀଡିତ ) ଦେଵେ ଵର୍ଷତି ଯଜ୍ଞଵିପ୍ଲଵରୁଷା ଵଜ୍ରାସ୍ମଵର୍ଷାନିଲୈଃ । ସୀଦତ୍ପାଲପଶୁସ୍ତ୍ରି ଆତ୍ମଶରଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନୁକମ୍ପ୍ଯୁତ୍ସ୍ମଯନ୍ । ଉତ୍ପାଟ୍ଯୈକକରେଣ ଶୈଲମବଲୋ ଲୀଲୋଚ୍ଛିଲୀନ୍ଧ୍ରଂ ଯଥା । ବିଭ୍ରଦ୍ ଗୋଷ୍ଠମପାନ୍ମହେନ୍ଦ୍ରମଦଭିତ୍ ପ୍ରୀଯାନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଗଵାମ୍

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଷଡ୍‌ଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧର ଛବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ସନ୍ତୋଽନପେକ୍ଷା ମଚ୍ଚିତ୍ତାଃ ପ୍ରଶାନ୍ତାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ । ନିର୍ମମା ନିରହଙ୍କାରା ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵା ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହାଃ

ସାଧୁମାନେ ଅଲଗା ରହନ୍ତି, ମୋ ଭାବନାରେ ଲୀନ, ଶାନ୍ତ, ସମଦୃଷ୍ଟି, ମମତା ଓ ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଚଳ ଓ ଲୋଭ ରହିତ।

ତେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ମହାଭାଗ ମହାଭାଗେଷୁ ମତ୍କଥାଃ । ସମ୍ଭଵନ୍ତି ହିତା ନୃଣାଂ ଜୁଷତାଂ ପ୍ରପୁନନ୍ତ୍ଯଘମ୍

ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ମୋ କଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି କଥାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଭଲପାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରି, ପାପ ଦୂର କରେ।

ତା ଯେ ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ହ୍ଯନୁମୋଦନ୍ତି ଚାଦୃତାଃ । ମତ୍ପରାଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଶ୍ଚ ଭକ୍ତିଂ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ତେ ମଯି

ଯେଉଁମାନେ ଆଦର ସହିତ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଭକ୍ତିଂ ଲବ୍ଧଵତଃ ସାଧୋଃ କିମନ୍ଯଦ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ । ମଯ୍ଯନନ୍ତଗୁଣେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାନନ୍ଦାନୁଭଵାତ୍ମନି

ଯିଏ ସାଧୁ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରିଛି, ସେ ପାଇଁ ଆଉ କଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ? ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନନ୍ତ ଗୁଣର ମୋରେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ।

ଯଥୋପଶ୍ରଯମାଣସ୍ଯ ଭଗଵନ୍ତଂ ଵିଭାଵସୁମ୍ । ଶୀତଂ ଭଯଂ ତମୋଽପ୍ଯେତି ସାଧୂନ୍ ସଂସେଵତସ୍ତଥା

ଯେପରି ଜଣେ ଅଗ୍ନି ସମୀପକୁ ଯାଇଲେ ତାଙ୍କର ଶୀତ, ଭୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ, ସେପରି ସାଧୁଙ୍କ ସଂଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ।

ନିମଜ୍ଜ୍ଯୋନ୍ମଜ୍ଜତାଂ ଘୋରେ ଭଵାବ୍ଧୌ ପରମାଯନମ୍ । ସନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଦଃ ଶାନ୍ତା ନୌର୍ଦୃଢେଵାପ୍ସୁ ମଜ୍ଜତାମ୍

ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବୁଥିବା ଓ ଉଠୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ, ସାଧୁ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶାନ୍ତ, ସେମାନେ ଏକ ଦୃଢ଼ ନୌକା ପରି।

ଅନ୍ନଂ ହି ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରାଣ ଆର୍ତାନାଂ ଶରଣଂ ତ୍ଵହମ୍ । ଧର୍ମୋ ଵିତ୍ତଂ ନୃଣାଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ସନ୍ତୋଽର୍ଵାଗ୍ ବିଭ୍ଯତୋଽରଣମ୍

ଖାଦ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ; ମୁଁ ଦୁଃଖିତମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ; ଧର୍ମ ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରଲୋକର ଧନ; ଏହି ଲୋକରେ ଭୟଭୀତମାନେ ପାଇଁ ସାଧୁମାନେ ଆଶ୍ରୟ।

ସନ୍ତୋ ଦିଶନ୍ତି ଚକ୍ଷୂଂଷି ବହିରର୍କଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ । ଦେଵତା ବାନ୍ଧଵାଃ ସନ୍ତଃ ସନ୍ତ ଆତ୍ମାହମେଵ ଚ

ସାଧୁମାନେ ବାହାରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାନ୍ତି; ଦେବତା, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ, ସାଧୁମାନେ ଓ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସାଧୁ।

ଵୈତସେନସ୍ତତୋଽପ୍ଯେଵମ୍ ଉର୍ଵଶ୍ଯା ଲୋକନିସ୍ପୃହଃ । ମୁକ୍ତସଙ୍ଗୋ ମହୀମେତମ୍ ଆତ୍ମାରାମଶ୍ଚଚାର ହ

ଏଭଳି ଭାବେ ବୈତସେନ, ଉର୍ବଶୀ ପରେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଅଲଗା, ମୋହ ଛାଡ଼ି, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆତ୍ମାନନ୍ଦରେ ବିହାର କଲେ।