ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଗଂଗାଦ୍ଯା ସରିତସ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍କରାଦିସରାଂସି ଚ । କ୍ଷେତ୍ରାଣି ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଦଣ୍ଡକାଦି ଵନାନି ଚ

ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀ, ପୁଷ୍କର ଆଦି ସରୋବର, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଏବଂ ଦଣ୍ଡକ ଆଦି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।

ନଗାଦଯୋ ଯଯୁସ୍ତତ୍ର ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଦାନଵାଃ । ଗୁରୁତ୍ଵାତ୍ତତ୍ର ନାଯାତାନ୍ ଭୃଗୁଃ ସମ୍ବୋଧ୍ଯ ଚାନଯତ୍

ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ; କିନ୍ତୁ ଭାର ହେତୁ, ଭୃଗୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିଖ୍ୟା ଦେଇ ଆଣିଲେ।

ଦୀକ୍ଷିତା ନାରଦେନାଥ ଦତ୍ତଂ ଆସନମୁତ୍ତମମ୍ । କୁମାରା ଵନ୍ଦିତାଃ ସର୍ଵୈଃ ନିଷେଦୁଃ କୃଷ୍ଣତତ୍ପରାଃ

ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ଆସନ ପାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କୁମାରମାନେ କୃଷ୍ଣରେ ଲୀନ ହୋଇ ବସିଲେ।

ଵୈଷ୍ଣଵାଶ୍ଚ ଵିରକ୍ତାଶ୍ଚ ନ୍ଯାସିନୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ । ମୁଖଭାଗେ ସ୍ଥିତାସ୍ତେ ଚ ତଦଗ୍ରେ ନାରଦଃ ସ୍ଥିତଃ

ବୈଷ୍ଣବ, ବିରକ୍ତ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଗରେ ନାରଦ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

ଏକଭାଗେ ଋଷିଗଣାଃ ତଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ର ଦିଵୌକସଃ । ଵେଦୋପନିଷଦୋ ଅନ୍ଯତ୍ର ତୀର୍ଥାନ୍ ଯତ୍ର ସ୍ତ୍ରିଯୋଽନ୍ଯତଃ

ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଋଷିମାନେ, ଅନ୍ୟଠାରେ ଦେବମାନେ, ଅନ୍ୟଠାରେ ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦ, ଅନ୍ୟଠାରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଥିଲେ।

ଜଯଶବ୍ଦୋ ନମଃଶବ୍ଦୋଃ ଶଂଖଶବ୍ଦସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଚୂର୍ଣଲାଜା ପ୍ରସୂନାନାଂ ନିକ୍ଷେପଃ ସୁମହାନ୍ ଅଭୂତ୍

ଜୟଧ୍ୱନି, ନମସ୍କାର ଶବ୍ଦ ଓ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ହେଲା; ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ଭୁଜା ଚାଉଳ ଓ ଫୁଲ ଛିଟାଯିବା ହେଲା।

ଵିମାନାନି ସମାରୁହ୍ଯ କିଯନ୍ତୋ ଦେଵନାଯକାଃ । କଲ୍ପଵୃକ୍ଷ ପ୍ରସୂନୈସ୍ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ତତ୍ର ସମାକିରନ୍

ବିମାନ ଚଢ଼ି, ଅନେକ ଦେବତାନାୟକମାନେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ଫୁଲ ନେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛିଟାଇଲେ।

ସୂତ ଉଵାଚ - ଏଵଂ ତେଷ୍ଵକଚିତ୍ତେଷୁ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵସ୍ଯ ଚ । ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଊଚିରେ ସ୍ପଷ୍ଟଂ ନାରଦାଯ ମହାତ୍ମନେ

ସୂତ କହିଲେ — ଏଭଳି ଅଖଣ୍ଡ ମନସ୍କମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହିମାକୁ ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଲେ।

କୁମାରା ଊଚୁଃ - ଅଥ ତେ ଵର୍ଣ୍ଯତେଽସ୍ମାଭିଃ ମହିମା ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରଜଃ । ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତିଃ କରତଲେ ସ୍ଥିତା

କୁମାରମାନେ କହିଲେ — ଏବେ ଆମେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା; ଯାହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ହାତରେ ଥାଏ।

ସଦା ସେଵ୍ଯା ସଦା ସେଵ୍ଯା ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତୀ କଥା । ଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ହରିଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥା ସଦା ସେବନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ସଦା ସେବନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ହରି ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ଆମ ହୃଦୟରେ ବସାଇଦିଅନ୍ତି।

ଗ୍ରନ୍ଥୋଽଷ୍ଟାଦଶସାହସ୍ତ୍ରୋ ଦ୍ଵାଦଶସ୍କନ୍ଧସମ୍ମିତଃ । ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଶୁକସଂଵାଦଃ ଶ୍ରୃଣୁ ଭାଗଵତଂ ଚ ତତ୍

ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ। ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଶୁକଦେବଙ୍କର ସଂବାଦ ଏହି ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଏହାକୁ ଶୁଣ।

ତାତ ସଂସାରଚକ୍ରେଽସ୍ମିନ୍ ଭ୍ରମତେଽଜ୍ଞାନତଃ ପୁମାନ୍ । ଯାଵତ୍ କର୍ଣଗତା ନାସ୍ତି ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରକଥା କ୍ଷଣମ୍

ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଅଜ୍ଞାନରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ତାଙ୍କର କାନରେ ପହଞ୍ଚିନାହିଁ।

କିଂ ଶ୍ରୁତୈବହୁଭିଃ ଶାସ୍ତ୍ରୈଃ ପୁରାଣୈଶ୍ଚ ଭ୍ରମାଵହୈଃ । ଏକଂ ଭାଗଵତଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ମୁକ୍ତିଦାନେନ ଗର୍ଜତି

ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣିବାର କଣ ଉପକାର, ଯେଉଁଗୁଡିକ ମନରେ ଭ୍ରମ ଆଣେ? ଏକ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥ ମୁକ୍ତି ଦେବାରେ ଗର୍ଜନ କରେ।

କଥା ଭାଗଵତସ୍ଯାପି ନିତ୍ଯଂ ଭଵତି ଯଦ୍‌ଗୃହେ । ତଦ୍‌ଗୃହଂ ତୀର୍ଥରୂପଂ ହି ଵସତାଂ ପାପନାଶନମ୍

ଯେଉଁ ଘରରେ ଭାଗବତ କଥା ନିତ୍ୟ ହୁଏ, ସେଇ ଘର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଭଳି, ଘରବାସୀଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ।

ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଣି ଵାଜପେଯଶତାନି ଚ । ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରକଥାଯାଶ୍ଚ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍

ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ଭାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର କଥାର ଏକ ଶୋଡଶାଂଶ ଫଳକୁ ସମାନ କରିପାରିବେନି।

ତାଵତ୍ ପାପାନି ଦେହେସ୍ମିନ୍ ନିଵସନ୍ତି ତପୋଧନାଃ । ଯାଵତ୍ ନ ଶ୍ରୂଯତେ ସମ୍ଯକ୍ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତଂ ନରୈଃ

ଏହି ଦେହରେ ପାପ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକ ଭଲଭାବରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶୁଣିନାହିଁ।

ନ ଗଂଗା ନ ଗଯା କାଶୀ ପୁଷ୍କରଂ ନ ପ୍ରଯାଗକମ୍ । ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରକଥାଯାଶ୍ଚ ଫଲେନ ସମତାଂ ନଯେତ୍

ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ କିଛି ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର କଥାର ଫଳକୁ ସମାନ କରିପାରିବେନି।

ଶ୍ଲୋକାର୍ଧଂ ଶ୍ଲୋକପାଦଂ ଵା ନିତ୍ଯଂ ଭାଗଵତୋଦ୍‌ଭଵମ୍ । ପଠସ୍ଵ ସ୍ଵମୁଖେନୈଵ ଯଦୀଚ୍ଛସି ପରାଂ ଗତିମ୍

ତୁମେ ଯଦି ପରମ ଗତି ଚାହୁଁଛ, ଦିନକୁ ନିଜ ମୁଖରେ ଭାଗବତର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼।

ଵେଦାଦିଃ ଵେଦମାତା ଚ ପୌରୁଷଂ ସୂକ୍ତମେଵ ଚ । ତ୍ରଯୀ ଭାଗଵତଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷର ଏଵ ଚ

ବେଦ, ବେଦମାତା, ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ, ତ୍ରୟୀ, ଭାଗବତ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର—

ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମା ପ୍ରଯାଗଶ୍ଚ କାଲଂ ସଂଵତ୍ସରାତ୍ମକଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ସୁରଭିର୍ଦ୍ଵାଦଶୀ ତଥା

ଦ୍ୱାଦଶ ଆତ୍ମା, ପ୍ରୟାଗ, ବର୍ଷର ଆକାରର କାଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ସୁରଭି ଗାଁ, ଦ୍ୱାଦଶୀ—

ତୁଲସୀ ଚ ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଏଵ ଚ । ଏତେଷାଂ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୈଃ ନ ପୃଥ୍ଗ୍ଭାଵ ଇଷ୍ଯତେ

ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ—ଏହି ସବୁ ଉପରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭିନ୍ନତା ମନେ କରନ୍ତିନାହିଁ।

ଯଶ୍ଚ ଭାଗଵତଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଵାଚଯେତ୍ ଅର୍ଥତୋଽନିଶମ୍ । ଜନ୍ମକୋଟିକୃତଂ ପାପଂ ନଶ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅର୍ଥ ସହିତ ଦିନ ରାତି ପଢ଼ନ୍ତି, ତାଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଶ୍ଲୋକାର୍ଧଂ ଶ୍ଲୋକପାଦଂ ଵା ପଠେତ୍ ଭାଗଵତଂ ଚ ଯଃ । ନିତ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଅଵାପ୍ନୋତି ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧଯୋଃ

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗବତର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ଦିନକୁ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଉକ୍ତଂ ଭାଗଵତଂ ନିତ୍ଯଂ କୃତଂ ଚ ହରିଚିନ୍ତନମ୍ । ତୁଲସୀପୋଷଣଂ ଚୈଵ ଧେନୂନାଂ ସେଵନଂ ସମମ୍

ଭାଗବତ ନିତ୍ୟ ପଠନ, ହରିଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀ ଚାଷ ଓ ଗାଁମାନଙ୍କ ସେବା—ଏହି ସବୁ ସମାନ।

ଅନ୍ତକାଲେ ତୁ ଯେନୈଵ ଶ୍ରୂଯତେ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରଵାକ୍ । ପ୍ରୀତ୍ଯା ତସ୍ଯୈଵ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଗୋଵିନ୍ଦୋଽପି ପ୍ରଯଚ୍ଛତି

ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ଗୋବିନ୍ଦ ସେଉଁଠି ଜଣକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦେଇଦିଅନ୍ତି।

ହେମସିଂହଯୁତଂ ଚୈତତ୍ ଵୈଷ୍ଣଵାଯ ଦଦାତି ଚ । କୃଷ୍ଣେନ ସହ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ସ ପୁମାନ୍ ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏହି ଭାଗବତକୁ ସୁନାର ସିଂହାସନ ସହିତ ଏକ ଭକ୍ତକୁ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।

(ଵସଂତତିଲକା) ଆଜନ୍ମମାତ୍ରମପି ଯେନ ଶଠେନ କିଂଚିତ୍ ଚିତ୍ତଂ ଵିଧାଯ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରକଥା ନ ପୀତା । ଚାଣ୍ଡାଲଵତ୍ ଚ ଖରଵତ୍ ବତ ତେନ ନୀତଂ ମିଥ୍ଯା ସ୍ଵଜନ୍ମ ଜନନୀ ଜନିଦୁଃଖଭାଜା

ଯଦି କିଏ ଜନ୍ମ ଦିନରୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମନ ରଖି ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର କଥା ରସ ନ ନେଇଛି, ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ; ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅନର୍ଥକ, ତାଙ୍କର ମା ଅନ୍ୟଥା ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।

ଜୀଵଚ୍ଛଵୋ ନିଗଦିତଃ ସ ତୁ ପାପକର୍ମା ଯେନ ଶ୍ରୁତଂ ଶୁକକଥାଵଚନଂ ନ କିଂଚିତ୍ । ଧିକ୍ ତଂ ନରଂ ପଶୁସମଂ ଭୁଵି ଭାରରୂପମ୍ ଏଵଂ ଵଦନ୍ତି ଦିଵି ଦେଵସମାଜମୁଖ୍ଯାଃ

ଯେଉଁ ମଣିଷ ଜୀବନ୍ତ ମୃତଦେହ ସମାନ, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାପମୟ ଓ ଯିଏ ଶୁକଦେବଙ୍କ କଥା କେବଳ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶୁଣିନାହିଁ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପଶୁ ସମାନ ଏବଂ ଭାର ଭାବରେ ଅଛି ବୋଲି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ କହନ୍ତି।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଦୁର୍ଲଭୈଵ କଥା ଲୋକେ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତୋଦ୍‌ଭଵା । କୋଟିଜନ୍ମସମୁତ୍ଥେନ ପୁଣ୍ଯେନୈଵ ତୁ ଲଭ୍ଯତେ

ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥା ଏହି ଜଗତରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ। କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଫଳରେ ଏହାକୁ ପାଇଯାଏ।