ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵୈକେନ ହସ୍ତେନ କୃତ୍ଵା ଗୋଵର୍ଧନାଚଲମ୍ । ଦଧାର ଲୀଲଯା କୃଷ୍ଣଃ ଛତ୍ରାକମିଵ ବାଲକଃ

ଏପରି କହି, କୃଷ୍ଣ ଏକହାତେ ସହଜରେ ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ଛାତା ପରି ଉଠାଇଲେ, ଯେପରି ଜଣେ ଶିଶୁ ଛତା ଧରିଥାଏ।

ଅଥାହ ଭଗଵାନ୍ ଗୋପାନ୍ ହେଽମ୍ବ ତାତ ଵ୍ରଜୌକସଃ । ଯଥୋପଜୋଷଂ ଵିଶତ ଗିରିଗର୍ତଂ ସଗୋଧନାଃ

ତାପରେ ଭଗବାନ ଗୋପମାନେକୁ କହିଲେ: “ହେ ମା, ହେ ବାପା, ହେ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ, ତୁମେ ତୁମେ ଭଲ ଲାଗିଲେ ଗୋଧନ ସହିତ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କର।

ନ ତ୍ରାସ ଇହ ଵଃ କାର୍ଯୋ ମଦ୍ଧସ୍ତାଦ୍ରିନିପାତନେ । ଵାତଵର୍ଷଭଯେନାଲଂ ତତ୍ତ୍ରାଣଂ ଵିହିତଂ ହି ଵଃ

“ମୋ ହାତରୁ ପାହାଡ଼ ପଡ଼ିବା ବା ବାତ୍ୟା ବର୍ଷାର ଭୟ ଏଠାରେ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଯାଇଛି।

ତଥା ନିର୍ଵିଵିଶୁର୍ଗର୍ତଂ କୃଷ୍ଣାଶ୍ଵାସିତମାନସଃ । ଯଥାଵକାଶଂ ସଧନାଃ ସଵ୍ରଜାଃ ସୋପଜୀଵିନଃ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସରେ ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ, ପରିବାର ଓ ନିର୍ଭରଶୀଳମାନେ ସହିତ, ଯେଉଁଠି ଜଗା ମିଳିଲା, ସେଠି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଵ୍ଯଥାଂ ସୁଖାପେକ୍ଷାଂ ହିତ୍ଵା ତୈର୍ଵ୍ରଜଵାସିଭିଃ । ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଦଧାଵଦ୍ରିଂ ସପ୍ତାହଂ ନାଚଲତ୍ ପଦାତ୍

ଖାଦ୍ୟ, ପିପାସା, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ସୁଖର ଆଶା ଛାଡ଼ି, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ସପ୍ତଦିନ ଧରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ ଧରିଥିବା ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଏକଥିର ରହିଲା।

କୃଷ୍ଣଯୋଗାନୁଭାଵଂ ତଂ ନିଶମ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋଽତିଵିସ୍ମିତଃ । ନିଃସ୍ତମ୍ଭୋ ଭ୍ରଷ୍ଟସଙ୍‌କଲ୍ପଃ ସ୍ଵାନ୍ ମେଘାନ୍ ସଂନ୍ଯଵାରଯତ୍

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୋଗଶକ୍ତିର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ସେ ନିର୍ବିକାର ଓ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ମେଘମାନେକୁ ଫେରାଇ ନେଲେ।

ଖଂ ଵ୍ଯଭ୍ରମୁଦିତାଦିତ୍ଯଂ ଵାତଵର୍ଷଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍ । ନିଶମ୍ଯୋପରତଂ ଗୋପାନ୍ ଗୋଵର୍ଧନଧରୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ନିର୍ଯାତ ତ୍ଯଜତ ତ୍ରାସଂ ଗୋପାଃ ସସ୍ତ୍ରୀଧନାର୍ଭକାଃ । ଉପାରତଂ ଵାତଵର୍ଷଂ ଵ୍ଯୁଦପ୍ରାଯାଶ୍ଚ ନିମ୍ନଗାଃ

ଆକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲା, ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟା ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହେଲାବେଳେ, ଗୋବର୍ଧନ ଉଠାଇଥିବା କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: “ବାହାରିଯାଅ, ଭୟ ଛାଡ଼, ଗୋପମାନେ, ତୁମର ଜନାନୀ, ଧନ, ଶିଶୁମାନେ ସହିତ; ବାତ୍ୟା ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହୋଇଛି, ନଦୀମାନେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।

ତତସ୍ତେ ନିର୍ଯଯୁର୍ଗୋପାଃ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵମାଦାଯ ଗୋଧନମ୍ । ଶକଟୋଢୋପକରଣଂ ସ୍ତ୍ରୀବାଲସ୍ଥଵିରାଃ ଶନୈଃ

ତାପରେ ଗୋପମାନେ ନିଜ ନିଜ ଗୋଧନ, ଗଡ଼ି, ସାମଗ୍ରୀ, ଜନାନୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ସହିତ ଧୀରେ ଧୀରେ ବାହାରିଲେ।

ଭଗଵାନପି ତଂ ଶୈଲଂ ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ପୂର୍ଵଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଲୀଲଯା

ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ, ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ଥାନରେ ଖେଳରେ ରଖିଦେଲେ।

( ମିଶ୍ର ) ତଂ ପ୍ରେମଵେଗାନ୍ ନିଭୃତା ଵ୍ରଜୌକସୋ ଯଥା ସମୀଯୁଃ ପରିରମ୍ଭଣାଦିଭିଃ । ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ସସ୍ନେହମପୂଜଯନ୍ ମୁଦା ଦଧ୍ଯକ୍ଷତାଦ୍‌ଭିର୍ଯୁଯୁଜୁଃ ସଦାଶିଷଃ

ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଗଭୀର ପ୍ରେମରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଭେଟିଲେ; ଗୋପୀମାନେ ସ୍ନେହରେ ଭରି, ଆନନ୍ଦରେ ଦଧି, ଅକ୍ଷତ ଦେଇ ପୂଜିଲେ ଓ ସଦା ଶୁଭାଶୀଷ ଦେଲେ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଯଶୋଦା ରୋହିଣୀ ନନ୍ଦୋ ରାମଶ୍ଚ ବଲିନାଂ ଵରଃ । କୃଷ୍ଣମାଲିଙ୍‌ଗ୍ଯ ଯୁଯୁଜୁଃ ଆଶିଷଃ ସ୍ନେହକାତରାଃ

ଯଶୋଦା, ରୋହିଣୀ, ନନ୍ଦ ଏବଂ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳରାମ, ସ୍ନେହରେ ଭିଜି ରହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।

ଦିଵି ଦେଵଗଣାଃ ସିଦ୍ଧାଃ ସାଧ୍ଯା ଗନ୍ଧର୍ଵଚାରଣାଃ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମୁମୁଚୁସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ପାର୍ଥିଵ

ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ, ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ପୁଷ୍ପର ବୃଷ୍ଟି କରିଲେ।

ଶଙ୍‌ଖଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଦିଵି ଦେଵପ୍ରଚୋଦିତାଃ । ଜଗୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵପତଯଃ ତୁଂବୁରୁପ୍ରମୁଖା ନୃପ

ଦେବମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଆକାଶରେ ଶଂଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଝଙ୍କାରିଲା; ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ଗାନ କରିଲେ, ରାଜନ।

( ମିଶ୍ର ) ତତୋଽନୁରକ୍ତୈଃ ପଶୁପୈଃ ପରିଶ୍ରିତୋ ରାଜନ୍ ସ୍ଵଗୋଷ୍ଠଂ ସବଲୋଽଵ୍ରଜଦ୍ଧରିଃ । ତଥାଵିଧାନ୍ଯସ୍ଯ କୃତାନି ଗୋପିକା ଗାଯନ୍ତ୍ଯ ଈଯୁର୍ମୁଦିତା ହୃଦିସ୍ପୃଶଃ

ତାପରେ, ରାଜନ, ସ୍ନେହରେ ଭରିଥିବା ପଶୁପମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ହରି ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଗୋଁଠକୁ ଫେରିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଇ ଗାଇ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଲେ, ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଆନୁଭୂତି ନେଇ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ପଞ୍ଚଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ପଞ୍ଚବିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ଗୁଣସଙ୍ଗଂ ଵିନିର୍ଧୂଯ ମାଂ ଭଜନ୍ତୁ ଵିଚକ୍ଷଣାଃ। ନିଃସଙ୍ଗୋ ମାଂ ଭଜେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନପ୍ରମତ୍ତୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ

ଯେମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣସହିତ ଲାଗିଥିବା ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ଭଜନ କରନ୍ତୁ; ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ନିରାସକ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ସଚେତନ, ସେ ମୋତେ ଭଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ରଜସ୍ତମଶ୍ଚାଭିଜଯେତ୍ସତ୍ତ୍ଵସଂସେଵଯା ମୁନିଃ। ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚାଭିଜଯେଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ନୈରପେକ୍ଷ୍ଯେଣ ଶାନ୍ତଧୀଃ। ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଗୁଣୈର୍ମୁକ୍ତୋ ଜୀଵୋ ଜୀଵଂ ଵିହାଯ ମାମ୍

ମୁନି ଜଣେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣକୁ ଅନୁସରଣ କରି ରଜ ଓ ତମ ଗୁଣକୁ ଜୟ କରେ; ଏବଂ ନିରାସକ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ରଖି ସେ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରେ; ଏହିପରି ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଜୀବ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଜୀଵୋ ଜୀଵଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଗୁଣୈଶ୍ଚାଶଯସମ୍ଭଵୈଃ। ମଯୈଵ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂର୍ଣୋ ନ ବହିର୍ନାନ୍ତରଶ୍ଚରେତ୍

ଯେଉଁ ଜୀବ ଅନ୍ୟ ଜୀବ ଓ ଗୁଣମୂଳକ ଆକାଂକ୍ଷାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ମୋରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ସେ ଭିତରେ କିମ୍ବା ବାହାରେ ଚଳନ କରେ ନାହିଁ।

ଅଥୋ ଵିଭୂତିଂ ମମ ମାଯାଵିନସ୍ତାଂ ଐଶ୍ଵର୍ଯମଷ୍ଟାଙ୍ଗମନୁପ୍ରଵୃତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରିଯଂ ଭାଗଵତୀଂ ଵାସ୍ପୃହଯନ୍ତି ଭଦ୍ରାଂ ପରସ୍ଯ ମେ ତେଽଶ୍ନୁଵତେ ତୁ ଲୋକେ

ଏହିପରି, ଯେମାନେ ମୋର ମାୟାଶକ୍ତି ଓ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ନ କର୍ହିଚିନ୍ମତ୍ପରାଃ ଶାନ୍ତରୂପେ ନଙ୍କ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ନୋ ମେଽନିମିଷୋ ଲେଢି ହେତିଃ । ଯେଷାମହଂ ପ୍ରିଯ ଆତ୍ମା ସୁତଶ୍ଚ ସଖା ଗୁରୁଃ ସୁହୃଦୋ ଦୈଵମିଷ୍ଟମ୍

ମୋତେ ନିଷ୍ଠାରେ ଭଜନ କରୁଥିବା ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବର ଭକ୍ତମାନେ କେବେ ନଶିଯାନ୍ତି ନାହିଁ; କାଳର ଶସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମା, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଗୁରୁ, ସୁହୃଦ ଓ ଇଷ୍ଟଦେବତା ଭଳି।

ଇମଂ ଲୋକଂ ତଥୈଵ ଅମୁଂ ଆତ୍ମାନଂ ଉଭଯାଯିନମ୍ । ଆତ୍ମାନଂ ଅନୁ ଯେ ଚେହ ଯେ ରାଯଃ ପଶଵୋ ଗୃହାଃ

ଏହି ଲୋକ, ପରଲୋକ, ଉଭୟ ଦିଗରେ ଯିବା ଆତ୍ମା, ଏଠାରେ ଯେଉଁଠିକି ନିଜର ଭାବିଯାଏ—ଧନ, ପଶୁ, ଘର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମାମେଵଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ । ଭଜନ୍ତି ଅନନ୍ଯଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ତାନ୍ମୃତ୍ଯୋରତିପାରଯେ

ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ମୋତେ ଭଜନ କରୁଥିବା ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ପାର କରାଏ।

ନାନ୍ଯତ୍ର ମଦ୍ଭଗଵତଃ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷେଶ୍ଵରାତ୍ । ଆତ୍ମନଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଭଯଂ ତୀଵ୍ରଂ ନିଵର୍ତତେ

ମୋତେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ପୁରୁଷ ନାୟକ ଭଗବାନ୍ ଛାଡ଼ି, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଭୟର ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ମଦ୍ଭଯାଦ୍ ଵାତି ଵାତୋଽଯଂ ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ମଦ୍ଭଯାତ୍ । ଵର୍ଷତୀନ୍ଦ୍ରୋ ଦହତ୍ଯଗ୍ନିଃ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚରତି ମଦ୍ଭଯାତ୍

ମୋର ଭୟରେ ବାୟୁ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦେଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଷ୍ଟି କରେ, ଅଗ୍ନି ପୁଡ଼େ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଚାଲିଯାଏ।

ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଯୁକ୍ତେନ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ଯୋଗିନଃ । କ୍ଷେମାଯ ପାଦମୂଲଂ ମେ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ଅକୁତୋଭଯମ୍

ଯେଉଁ ଯୋଗୀମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସହିତ ଭକ୍ତିଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିର୍ଭୟ ମୋର ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।

ଏତାଵାନ୍ ଏଵ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ପୁଂସାଂ ନିଃଶ୍ରେଯସୋଦଯଃ । ତୀଵ୍ରେଣ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ମନୋ ମଯ୍ଯର୍ପିତଂ ସ୍ଥିରମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଏହିଏ—ତୀବ୍ର ଭକ୍ତିଯୋଗରେ ମନକୁ ମୋପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଲଗାଇ ରଖିବା।

ସପ୍ତୋପରି କୃତା ଦ୍ଵାରଃ ପୁରସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଦ୍ଵେ ଅଧଃ । ପୃଥଗ୍ ଵିଷଯଗତ୍ଯର୍ଥଂ ତସ୍ଯାଂ ଯଃ କଶ୍ଚନେଶ୍ଵରଃ

ଉପରେ ସାତଟି ଦ୍ୱାର, ସାମ୍ନାରେ ଦୁଇଟି ଏବଂ ତଳେ ଦୁଇଟି ରହିଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜଗତର ଚଳାଚଳ ପାଇଁ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ଅଧିପତି ରହିଛନ୍ତି, ରାଜନ।

ପଞ୍ଚ ଦ୍ଵାରସ୍ତୁ ପୌରସ୍ତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣୈକା ତଥୋତ୍ତରା । ପଶ୍ଚିମେ ଦ୍ଵେ ଅମୂଷାଂ ତେ ନାମାନି ନୃପ ଵର୍ଣଯେ

ଏହି ଦ୍ୱାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଟି ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଗୋଟିଏ ଦକ୍ଷିଣରେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତରରେ; ପଶ୍ଚିମରେ ଦୁଇଟି ରହିଛି। ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ରାଜନ।

ଖଦ୍ଯୋତାଽଽଵିର୍ମୁଖୀ ଚ ପ୍ରାଗ୍ ଦ୍ଵାରାଵେକତ୍ର ନିର୍ମିତେ । ଵିଭ୍ରାଜିତଂ ଜନପଦଂ ଯାତି ତାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଯୁମତ୍ସଖଃ

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାର ଏକସାଥିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରୁ ଦ୍ୟୁମତ୍ସଖ ଆସି ସମସ୍ତ ଦେଶକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ, ମାନେ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ ।