ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଯୋ ମାଯଯେଦଂ ପୁରୁରୂପଯାସୃଜଦ୍ ବିଭର୍ତି ଭୂଯଃ କ୍ଷପଯତ୍ଯଵିକ୍ରିଯଃ । ଯଦ୍ଭେଦବୁଦ୍ଧିଃ ସଦିଵାତ୍ମଦୁଃସ୍ଥଯା ତ୍ଵମାତ୍ମତନ୍ତ୍ରଂ ଭଗଵନ୍ପ୍ରତୀମହି

ଆପଣ ନିଜ ମାୟା ଶକ୍ତିରେ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପୁନି ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୁହି ତାହାକୁ ନଶ୍ୱର କରନ୍ତି। ଭିନ୍ନତାର ଭାବନା ମନର ଅସ୍ଥିରତା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ—ହେ ଭଗବାନ୍, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଲୁ।

କ୍ରିଯାକଲାପୈରିଦମେଵ ଯୋଗିନଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଵିତାଃ ସାଧୁ ଯଜନ୍ତି ସିଦ୍ଧଯେ । ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍ତଃକରଣୋପଲକ୍ଷିତଂ ଵେଦେ ଚ ତନ୍ତ୍ରେ ଚ ତେ ଏଵ କୋଵିଦାଃ

ଯୋଗୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା ଓ ପୂଜାଦି ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୂଜନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ—ଏହିପରି ବେଦ ଓ ତନ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି।

ତ୍ଵମେକ ଆଦ୍ଯଃ ପୁରୁଷଃ ସୁପ୍ତଶକ୍ତିଃ ତଯା ରଜଃସତ୍ତ୍ଵତମୋ ଵିଭିଦ୍ଯତେ । ମହାନହଂ ଖଂ ମରୁଦଗ୍ନିଵାର୍ଧରାଃ ସୁରର୍ଷଯୋ ଭୂତଗଣା ଇଦଂ ଯତଃ

ଆପଣ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଶୟନାବସ୍ଥାରେ ରହିଛି। ସେଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମ ଭିନ୍ନ ହୁଏ। ଆପଣଠାରୁ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ସୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯେଦମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ଚତୁର୍ଵିଧଂ ପୁରମାତ୍ମାଂଶକେନ । ଅଥୋ ଵିଦୁସ୍ତଂ ପୁରୁଷଂ ସନ୍ତମନ୍ତଃ ଭୁଙ୍‌କ୍ତେ ହୃଷୀକୈର୍ମଧୁ ସାରଘଂ ଯଃ

ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଆପଣ ଚାରିପ୍ରକାର ଦେହରେ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ଯିଏ ଭିତରେ ରହି ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ରସକୁ ମଧୁ ପରି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେଇ ପୁରୁଷ ଆପଣ।

ସ ଏଷ ଲୋକାନତିଚଣ୍ଡଵେଗୋ ଵିକର୍ଷସି ତ୍ଵଂ ଖଲୁ କାଲଯାନଃ । ଭୂତାନି ଭୂତୈରନୁମେଯତତ୍ତ୍ଵୋ ଘନାଵଲୀର୍ଵାଯୁରିଵାଵିଷହ୍ଯଃ

ଆପଣ ସମୟର ଅତି ତୀବ୍ର ରଥ, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଟାଣିନେଉଛନ୍ତି। ଭୂତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଅନୁମାନରେ ଜଣାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମେଘମାଳା ପରି, ଆପଣ ବାୟୁ ପରି ଅସହ୍ୟ।

ପ୍ରମତ୍ତମୁଚ୍ଚୈରିତି କୃତ୍ଯଚିନ୍ତଯା ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଲୋଭଂ ଵିଷଯେଷୁ ଲାଲସମ୍ । ତ୍ଵମପ୍ରମତ୍ତଃ ସହସାଭିପଦ୍ଯସେ କ୍ଷୁଲ୍ଲେଲିହାନୋଽହିରିଵାଖୁମନ୍ତକଃ

ମନୁଷ୍ୟମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ମତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟଦିଗରେ ମନ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ପାଇଁ ଲୋଭରେ ଲାଲସା କରୁଥିବାବେଳେ, ଆପଣ ସଦା ସଚେତନ ରୁହି, ହଠାତ୍ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଉଛନ୍ତି—ଯେପରି ସାପ ଏକ ଉଣ୍ଡୁକୁ ଚଟିଯାଏ, ହେ ମୃତ୍ୟୁ।

କସ୍ତ୍ଵତ୍ପଦାବ୍ଜଂ ଵିଜହାତି ପଣ୍ଡିତୋ ଯସ୍ତେଽଵମାନଵ୍ଯଯମାନକେତନଃ । ଵିଶଙ୍‌କଯାସ୍ମଦ୍ଗୁରୁରର୍ଚତି ସ୍ମ ଯଦ୍ ଵିନୋପପତ୍ତିଂ ମନଵଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ

କିଏ ଜ୍ଞାନୀ ତୁମ ପଦପଦ୍ମକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବ, ଯେଉଁଠି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ନମ୍ରତା ବସିଛି? ଭୟରେ ଏହି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ମନୁ, ଯେମାନେ ଆମର ଗୁରୁ, ତୁମକୁ ପୂଜିଥିଲେ, ଯାହାଉଁଥିଲେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଠାରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେବେ।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଅଥ ତ୍ଵମସି ନୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପରମାତ୍ମନ୍ ଵିପଶ୍ଚିତାମ୍ । ଵିଶ୍ଵଂ ରୁଦ୍ରଭଯଧ୍ଵସ୍ତଂ ଅକୁତଶ୍ଚିଦ୍ଭଯା ଗତିଃ

ଏହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ପରମାତ୍ମା, ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ବିଶ୍ୱ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ, ଆପଣ ଭୟହୀନ ଶରଣ।

ଇଦଂ ଜପତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଵିଶୁଦ୍ଧା ନୃପନନ୍ଦନାଃ । ସ୍ଵଧର୍ମମନୁତିଷ୍ଠନ୍ତୋ ଭଗଵତି ଅର୍ପିତାଶଯାଃ

ହେ ରାଜାନନ୍ଦନମାନେ, ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ମନ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କରି ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ତୁମମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

ତମେଵାତ୍ମାନମାତ୍ମସ୍ଥଂ ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତମ୍ । ପୂଜଯଧ୍ଵଂ ଗୃଣନ୍ତଶ୍ଚ ଧ୍ଯାଯନ୍ତଶ୍ଚାସକୃଦ୍ଧରିମ୍

ସେଇ ଆତ୍ମାକୁ, ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେହି ହରିଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କର, ଗାଉ ଓ ଧ୍ୟାନ କର।

ଯୋଗାଦେଶମୁପାସାଦ୍ଯ ଧାରଯନ୍ତୋ ମୁନିଵ୍ରତାଃ । ସମାହିତଧିଯଃ ସର୍ଵ ଏତଦଭ୍ଯସତାଦୃତାଃ

ଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି, ମୁନିମାନଙ୍କ ପରି ନିୟମ ରଖି, ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନରେ, ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଉପାସନାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅଭ୍ୟାସ କର।

ଇଦମାହ ପୁରାସ୍ମାକଂ ଭଗଵାନ୍ଵିଶ୍ଵସୃକ୍ପତିଃ । ଭୃଗ୍ଵାଦୀନାଂ ଆତ୍ମଜାନାଂ ସିସୃକ୍ଷୁଃ ସଂସିସୃକ୍ଷତାମ୍

ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ସୃଷ୍ଟିର ମାଲିକ ଭଗବାନ୍ ଆମକୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ।

ତେ ଵଯଂ ନୋଦିତାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରାଃ । ଅନେନ ଧ୍ଵସ୍ତତମସଃ ସିସୃକ୍ଷ୍ମୋ ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ

ଆମେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତିମାନେ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହେଇନଥିଲୁ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇ, ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

ଅଥେଦଂ ନିତ୍ଯଦା ଯୁକ୍ତୋ ଜପନ୍ ଅଵହିତଃ ପୁମାନ୍ । ଅଚିରାତ୍ ଶ୍ରେଯ ଆପ୍ନୋତି ଵାସୁଦେଵପରାଯଣଃ

ଏବେ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ସଦା ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଭଜି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରେ।

ଶ୍ରେଯସାମିହ ସର୍ଵେଷାଂ ଜ୍ଞାନଂ ନିଃଶ୍ରେଯସଂ ପରମ୍ । ସୁଖଂ ତରତି ଦୁଷ୍ପାରଂ ଜ୍ଞାନନୌର୍ଵ୍ଯସନାର୍ଣଵମ୍

ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ। ଏହି ଜ୍ଞାନର ନୌକାରେ ବସି, ମଣିଷ ସହଜରେ ଦୁର୍ଲଭ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ।

ଯ ଇମଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁକ୍ତୋ ମଦ୍ଗୀତଂ ଭଗଵତ୍ସ୍ତଵମ୍ । ଅଧୀଯାନୋ ଦୁରାରାଧ୍ଯଂ ହରିଂ ଆରାଧଯତ୍ଯସୌ

ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମୋର ଗୀତିତ ଭଗବାନଙ୍କର ଷ୍ଟୁତିକୁ ପଢ଼େ, ସେ ଦୁର୍ଲଭ ହରିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ।

ଵିନ୍ଦତେ ପୁରୁଷୋଽମୁଷ୍ମାଦ୍ ଯଦ୍ଯଦ୍ ଇଚ୍ଛତ୍ଯସତ୍ଵରମ୍ । ମଦ୍ଗୀତଗୀତାତ୍ସୁପ୍ରୀତାତ୍ ଶ୍ରେଯସାମେକଵଲ୍ଲଭାତ୍

ଏହି ଗୀତରୁ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଲାଭ କରେ; ଏହି ମୋର ଗୀତିତ ଗୀତ, ଯାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳର ପ୍ରିୟ।

ଇଦଂ ଯଃ କଲ୍ଯ ଉତ୍ଥାଯ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ । ଶୃଣୁଯାତ୍ ଶ୍ରାଵଯେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ କର୍ମବନ୍ଧନୈଃ

ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ କର୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଗୀତଂ ମଯେଦଂ ନରଦେଵନନ୍ଦନାଃ ପରସ୍ଯ ପୁଂସଃ ପରମାତ୍ମନଃ ସ୍ତଵମ୍ । ଜପନ୍ତ ଏକାଗ୍ରଧିଯସ୍ତପୋ ମହତ୍ ଚରଧ୍ଵମନ୍ତେ ତତ ଆପ୍ସ୍ଯଥେପ୍ସିତମ୍

ହେ ମାନବଦେବପୁତ୍ରମାନେ, ଏହି ଗୀତ, ଏହି ପରମପୁରୁଷ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଷ୍ଟୁତି, ମୁଁ ଗାଇଛି। ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଜପ କର, ଏହାକୁ ତପସ୍ୟା ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଏବଂ ଶେଷରେ ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇବ।

କୋପାନ୍ ମୁସଲଧାରାଵର୍ଷଂ ଵର୍ଷତୀନ୍ଦ୍ରେ ଵ୍ରଜୌକସାଂ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ଗୋଵର୍ଧନଧାରଣମ୍ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତଦାଽଽତ୍ମନଃ ପୂଜାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିହତାଂ ନୃପ । ଗୋପେଭ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣନାଥେଭ୍ଯୋ ନନ୍ଦାଦିଭ୍ଯଶ୍ଚୁକୋପ ହ

ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ, ବଜ୍ର ଭଳି ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲେ, ଭୃଜବାସୀମାନେ ଓ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ସେଠାରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଲା।

ଗଣଂ ସାଂଵର୍ତକଂ ନାମ ମେଘାନାଂ ଚାନ୍ତକାରିଣାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯତ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାକ୍ଯଂ ଚାହେଶମାନ୍ଯୁତ

କ୍ରୋଧିତ ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଂବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ବିନାଶକାରୀ ମେଘମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ, ଏବଂ ଆଦେଶ ଦେଇ କଠୋର କଥା କହିଲେ।

ଅହୋ ଶ୍ରୀମଦମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଗୋପାନାଂ କାନନୌକସାମ୍ । କୃଷ୍ଣଂ ମର୍ତ୍ଯମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯେ ଚକ୍ରୁର୍ଦେଵହେଲନମ୍

ହାଁ! ଗୋପମାନେ, ଅରଣ୍ୟର ବାସିନ୍ଦାମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ଭାବି, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତି ଅବମାନ କରିଛନ୍ତି—ଏହି ଅହଂକାର ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ କଥା ଅଦ୍ଭୁତ।

ଯଥାଦୃଢୈଃ କର୍ମମଯୈଃ କ୍ରତୁଭିର୍ନାମନୌନିଭୈଃ । ଵିଦ୍ଯାଂ ଆନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀଂ ହିତ୍ଵା ତିତୀର୍ଷନ୍ତି ଭଵାର୍ଣଵମ୍

ଯେପରି, କେତେକ ଲୋକ ଜ୍ଞାନକୁ ଛାଡ଼ି, ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ନାମର କ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରି, ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେପରି।

ଵାଚାଲଂ ବାଲିଶଂ ସ୍ତବ୍ଧଂ ଅଜ୍ଞଂ ପଣ୍ଡିତମାନିନମ୍ । କୃଷ୍ଣଂ ମର୍ତ୍ଯମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଗୋପା ମେ ଚକ୍ରୁରପ୍ରିଯମ୍

ଗୋପମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ—ଯିଏ ବହୁ କଥା କହେ, ଶିଶୁସଦୃଶ, ଅହଂକାରୀ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିଜକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭାବେ—ଆଶ୍ରୟ କରି, ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି।

ଏଷାଂ ଶ୍ରିଯାଵଲିପ୍ତାନାଂ କୃଷ୍ଣେନାଧ୍ମାପିତାତ୍ମନାମ୍ । ଧୁନୁତ ଶ୍ରୀମଦସ୍ତମ୍ଭଂ ପଶୂନ୍ ନଯତ ସଙ୍‌କ୍ଷଯମ୍

ଏମାନେ ନିଜ ଧନ-ଅଭିମାନରେ ଅନ୍ଧ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅହଂକାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କର ଧନର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କର, ଏବଂ ଏମାନଙ୍କର ପଶୁମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କର।

ଅହଂ ଚୈରାଵତଂ ନାଗଂ ଆରୁହ୍ଯାନୁଵ୍ରଜେ ଵ୍ରଜମ୍ । ମରୁଦ୍ଗଣୈର୍ମହାଵେଗୈଃ ନନ୍ଦଗୋଷ୍ଠଜିଘାଂସଯା

ମୁଁ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ବାୟୁଦେବମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ, ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋଉଠ ନଶ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ରଜକୁ ଯିବି।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତ୍ଥଂ ମଘଵତାଽଽଜ୍ଞପ୍ତା ମେଘା ନିର୍ମୁକ୍ତବନ୍ଧନାଃ । ନନ୍ଦଗୋକୁଲମାସାରୈଃ ପୀଡଯାମାସୁରୋଜସା

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ମଘବାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ବନ୍ଧନ ଛାଡ଼ି ମେଘମାନେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋଉଠକୁ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷାରେ ଦୁଃଖିତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଵିଦ୍ଯୋତମାନା ଵିଦ୍ଯୁଦ୍‌ଭିଃ ସ୍ତନନ୍ତଃ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁଭିଃ । ତୀଵ୍ରୈର୍ମରୁଦ୍ଗଣୈର୍ନୁନ୍ନା ଵଵୃଷୁର୍ଜଲଶର୍କରାଃ

ବିଦ୍ୟୁତର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲେ, ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନରେ ହୁଁକାର ଦେଉଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ପବନରେ ଚଳିତ ହୋଇ, ମେଘମାନେ ଜଳ ଓ ଶିଳାବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ।

ସ୍ଥୂଣାସ୍ଥୂଲା ଵର୍ଷଧାରା ମୁଞ୍ଚତ୍ସ୍ଵଭ୍ରେଷ୍ଵ-ଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ । ଜଲୌଘୈଃ ପ୍ଲାଵ୍ଯମାନା ଭୂଃ ନାଦୃଶ୍ଯତ ନତୋନ୍ନତମ୍

ମୋଟା ଓ ପତଳା ବର୍ଷାଧାରା ଅବିରତ ଭାବେ ଖାଇଁରେ ପଡ଼ୁଥିଲା; ଜଳର ତେଜ ପ୍ରବାହରେ ପୃଥିବୀ ଏତେ ଡୁବିଗଲା ଯେ, ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।