( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଦୀକ୍ଷାଯାଃ ପଶୁସଂସ୍ଥାଯାଃ ସୌତ୍ରାମଣ୍ଯାଶ୍ଚ ସତ୍ତମାଃ । ଅନ୍ଯତ୍ର ଦୀକ୍ଷିତସ୍ଯାପି ନାନ୍ନମଶ୍ନନ୍ ହି ଦୁଷ୍ଯତି
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପଶୁଯାଜ୍ଞ ବା ସୌତ୍ରାମଣୀ ଯାଜ୍ଞର ଦୀକ୍ଷା ବେଳେ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଦୀକ୍ଷିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ କିଛି ଦୋଷ ନାହିଁ।
ଇତି ତେ ଭଗଵଦ୍ ଯାଚ୍ଞାଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୋଽପି ନ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ । କ୍ଷୁଦ୍ରାଶା ଭୂରିକର୍ମାଣୋ ବାଲିଶା ଵୃଦ୍ଧମାନିନଃ
ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ—ସେମାନେ ଛୋଟ ଆଶା ଧରିଥିଲେ, ବହୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ଶିଶୁସ୍ୱଭାବ ଓ ବୟସର ଗର୍ବ ରଖିଥିଲେ।
ଦେଶଃ କାଲଃ ପୃଥଗ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ମଂତ୍ରତଂତ୍ରର୍ତ୍ଵିଜୋଽଗ୍ନଯଃ । ଦେଵତା ଯଜମାନଶ୍ଚ କ୍ରତୁର୍ଧର୍ମଶ୍ଚ ଯନ୍ମଯଃ
ଏହି ସମସ୍ତ—ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର, ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯାଜ୍ଞିକ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ଯଜମାନ, ଯାଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମ—ସବୁ ତାଙ୍କୁ ନିଆଁ।
ତଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଭଗଵନ୍ତଂ ଅଧୋକ୍ଷଜମ୍ । ମନୁଷ୍ଯଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଦୁଷ୍ପ୍ରଜ୍ଞା ମର୍ତ୍ଯାତ୍ମାନୋ ନ ମେନିରେ
ସେଇ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ, ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କୁ, ଅବିବେକୀ ଏବଂ ନିଜକୁ ମାନବ ଭାବିଥିବା ଲୋକମାନେ, ମାନବ ଭାବରେ ଦେଖି, ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନ ତେ ଯଦୋମିତି ପ୍ରୋଚୁଃ ନ ନେତି ଚ ପରନ୍ତପ । ଗୋପା ନିରାଶାଃ ପ୍ରତ୍ଯେତ୍ଯ ତଥୋଚୁଃ କୃଷ୍ଣରାମଯୋଃ
ସେମାନେ 'ଯଦୁମାନେକୁ ଦିଅ' ବି କହିଲେ ନାହିଁ, 'ଦିଅନାହିଁ' ବି କହିଲେ ନାହିଁ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ। ଗୋପମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଘଟଣା କହିଲେ।
ତଦୁପାକର୍ଣ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରହସ୍ଯ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ । ଵ୍ଯାଜହାର ପୁନର୍ଗୋପାନ୍ ଦର୍ଶଯଁଲୌକିକୀଂ ଗତିମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଭଗବାନ ହସିଲେ ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ଗୋପମାନଙ୍କୁ ଲୋକସାଧାରଣ ଉପାୟ ଦେଖାଇ କହିଲେ।
ମାଂ ଜ୍ଞାପଯତ ପତ୍ନୀଭ୍ଯଃ ସସଙ୍କର୍ଷଣମାଗତମ୍ । ଦାସ୍ଯନ୍ତି କାମମନ୍ନଂ ଵଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ମଯ୍ଯୁଷିତା ଧିଯା
ମୋ ଏବଂ ସଂକର୍ଷଣ ସହିତ ଆସିଛି ବୋଲି ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଖବର ଦିଅ। ସେମାନେ ମୋତେ ମନରେ ଭଲପାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ଏକାଗ୍ର, ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଦେବେ।
ଗତ୍ଵାଥ ପତ୍ନୀଶାଲାଯାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସୀନାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ । ନତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜସତୀର୍ଗୋପାଃ ପ୍ରଶ୍ରିତା ଇଦମବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ, ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ସେମାନେ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଗୋପମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଆଦର ସହିତ କହିଲେ।
ନମୋ ଵୋ ଵିପ୍ରପତ୍ନୀଭ୍ଯୋ ନିବୋଧତ ଵଚାଂସି ନଃ । ଇତୋଽଵିଦୂରେ ଚରତା କୃଷ୍ଣେନେହେଷିତା ଵଯମ୍
ଆମେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀମାନେ। ଦୟାକରି ଆମ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏଠାରୁ ଅତିକିଛି ଦୂରେ ନୁହେଁ, ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛୁ, ଗାଈମାନେ ଚରାଉଛୁ।
ଗାଶ୍ଚାରଯନ୍ ସ ଗୋପାଲୈଃ ସରାମୋ ଦୂରମାଗତଃ । ବୁଭୁକ୍ଷିତସ୍ଯ ତସ୍ଯାନ୍ନଂ ସାନୁଗସ୍ଯ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ସେ, ଗୋପମାନେ ଓ ରାମ ସହିତ ଗାଈମାନେ ଚରାଇ, ଦୂରରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଭୁଖା ଓ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଚ୍ଯୁତଂ ଉପାଯାତଂ ନିତ୍ଯଂ ତଦ୍ଦର୍ଶନୋତ୍ସୁକାଃ । ତତ୍କଥାକ୍ଷିପ୍ତମନସୋ ବଭୂଵୁର୍ଜାତସମ୍ଭ୍ରମାଃ
ଅଚ୍ୟୁତ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର, ତାଙ୍କ କଥାରେ ମନ ଲାଗିଥିଲା, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଚତୁର୍ଵିଧଂ ବହୁଗୁଣଂ ଅନ୍ନମାଦାଯ ଭାଜନୈଃ । ଅଭିସସ୍ରୁଃ ପ୍ରିଯଂ ସର୍ଵାଃ ସମୁଦ୍ରମିଵ ନିମ୍ନଗାଃ
ଚାରି ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ନେଇ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଅନ୍ତି।
ନିଷିଧ୍ଯମାନାଃ ପତିଭିଃ ଭ୍ରାତୃଭିର୍ବନ୍ଧୁଭିଃ ସୁତୈଃ । ଭଗଵତି ଉତ୍ତମଶ୍ଲୋକେ ଦୀର୍ଘଶ୍ରୁତ ଧୃତାଶଯାଃ
ପତି, ଭାଇ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ପୁଅମାନେ ରୋକିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ କୀର୍ତ୍ତିର ଭଗବାନଙ୍କୁ ମନ ଲଗାଇ, ଦୀର୍ଘଦିନ ଶୁଣିଥିବା ଉପଦେଶରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ଯମୁନୋପଵନେଽଶୋକ ନଵପଲ୍ଲଵମଣ୍ଡିତେ । ଵିଚରନ୍ତଂ ଵୃତଂ ଗୋପୈଃ ସାଗ୍ରଜଂ ଦଦୃଶୁଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଯମୁନା ତଟର ଉଦ୍ୟାନରେ, ତରୁଣ ଅଶୋକ ଶାଖାରେ ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—ଗୋପମାନେ ଓ ଭାଇ ସହିତ, ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଶ୍ଯାମଂ ହିରଣ୍ଯପରିଧିଂ ଵନମାଲ୍ଯବର୍ହ ଧାତୁପ୍ରଵାଲନଟଵେଷମନଵ୍ରତାଂସେ । ଵିନ୍ଯସ୍ତହସ୍ତମିତରେଣ ଧୁନାନମବ୍ଜଂ କର୍ଣୋତ୍ପଲାଲକ କପୋଲମୁଖାବ୍ଜହାସମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—ଘନମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ସୁନା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ବନମାଳା ଓ ମୟୂରପଙ୍ଖ ଶୋଭିତ, ନଟ ଭଳି ଭୂଷିତ, ଏକ କାନ୍ଧରେ ପଦ୍ମ ରଖିଛନ୍ତି, ଏକ ହାତରେ ପଦ୍ମ ଘୁରାଉଛନ୍ତି, କାନରେ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ, ଚୁଲି ଗାଲ ଛୁଇଁଛି, ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟିଛି।
ପ୍ରାଯଃଶ୍ରୁତପ୍ରିଯତମୋଦଯକର୍ଣପୂରୈଃ ଯସ୍ମିନ୍ ନିମଗ୍ନମନସଃ ତଂ ଅଥାକ୍ଷିରଂଧ୍ରୈଃ । ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ସୁଚିରଂ ପରିରଭ୍ଯ ତାପଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଯଥାଭିମତଯୋ ଵିଜହୁର୍ନରେନ୍ଦ୍ର
ଯାହାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଆସ୍ୱାଦ ନେଉଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଶ୍ରବଣକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା, ସେମାନେ ଚକ୍ଷୁରେ ତାଙ୍କୁ ଧରି, ମନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ତାସ୍ତଥା ତ୍ଯକ୍ତସର୍ଵାଶାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଆତ୍ମଦିଦୃକ୍ଷଯା । ଵିଜ୍ଞାଯାଖିଲଦୃଗ୍ଦ୍ରଷ୍ଟା ପ୍ରାହ ପ୍ରହସିତାନନଃ
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ସେମାନେ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିବା ସେ, ଏହା ବୁଝି, ହସିଥିବା ମୁହଁରେ କଥା କହିଲେ।
ସ୍ଵାଗତଂ ଵୋ ମହାଭାଗା ଆସ୍ଯତାଂ କରଵାମ କିମ୍ । ଯନ୍ନୋ ଦିଦୃକ୍ଷଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଉପପନ୍ନମିଦଂ ହି ଵଃ
ସ୍ୱାଗତ ଆପଣମାନେ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳିମାନେ! ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ। ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି? ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚିତ।
ନନ୍ଵଦ୍ଧା ମଯି କୁର୍ଵନ୍ତି କୁଶଲାଃ ସ୍ଵାର୍ଥଦର୍ଶିନଃ । ଅହୈତୁକ୍ଯଵ୍ଯଵହିତାଂ ଭକ୍ତିମାତ୍ମପ୍ରିଯେ ଯଥା
ନିଶ୍ଚୟ, ଯେମାନେ ନିଜ ଭଲ ଚାହାନ୍ତି ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେମାନେ ମୋତେ, ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି ଏବଂ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରାଣବୁଦ୍ଧିମନଃସ୍ଵାତ୍ମ ଦାରାପତ୍ଯଧନାଦଯଃ । ଯତ୍ସମ୍ପର୍କାତ୍ ପ୍ରିଯା ଆସନ୍ ତତଃ କୋ ନ୍ଵପରଃ ପ୍ରିଯଃ
ଜୀବନ, ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ଆତ୍ମା, ଜୀବନସଂଗିନୀ, ସନ୍ତାନ, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ—ମୋ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ପ୍ରିୟ ହୋଇଯାନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହାଠାରୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରିୟ ହେବ?
ତଦ୍ ଯାତ ଦେଵଯଜନଂ ପତଯୋ ଵୋ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ସ୍ଵସତ୍ରଂ ପାରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ଗୃହମେଧିନଃ
ଏବେ ଆପଣମାନେ ଦୟାକରି ଦେବୟଜ୍ଞ ସ୍ଥଳକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ! ଆପଣମାନେ ଯୋଗ ଦେଲେ, ଘରସ୍ଥ ପତିମାନେ ନିଜ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବେ।
ଶ୍ରୀପତ୍ନ୍ଯ ଊଚୁଃ । ( ଵସଂତତିଲକା ) ମୈଵଂ ଵିଭୋଽର୍ହତି ଭଵାନ୍ଗଦିତୁଂ ନୃଶଂସଂ ସତ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵ ନିଗମଂ ତଵ ପାଦମୂଲମ୍ । ପ୍ରାପ୍ତା ଵଯଂ ତୁଲସିଦାମ ପଦାଵସୃଷ୍ଟଂ କେଶୈର୍ନିଵୋଢୁମତିଲଙ୍ଘ୍ଯ ସମସ୍ତବନ୍ଧୂନ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏପରି କଠୋର କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ! ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ତଳରେ ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଛି, ତାହାକୁ ସତ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ-ପରିବାରକୁ ଛାଡ଼ି, ତୁଳସୀ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଧୂଳି ଆମ ଚୁଲିରେ ଧରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ।
ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ନୋ ନ ପତଯଃ ପିତରୌ ସୁତା ଵା ନ ଭ୍ରାତୃବନ୍ଧୁସୁହୃଦଃ କୁତ ଏଵ ଚାନ୍ଯେ । ତସ୍ମାଦ୍ ଭଵତ୍ପ୍ରପଦଯୋଃ ପତିତାତ୍ମନାଂ ନୋ ନାନ୍ଯା ଭଵେଦ୍ ଗତିରରିନ୍ଦମ ତଦ୍ ଵିଧେହି
ଏବେ ଆମ ପତି, ପିତା, ସନ୍ତାନ, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ଆମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ଶତ୍ରୁଂକୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ତଳକୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ—ଦୟାକରି ଏହି କୃପା କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ପତଯୋ ନାଭ୍ଯସୂଯେରନ୍ ପିତୃଭ୍ରାତୃସୁତାଦଯଃ । ଲୋକାଶ୍ଚ ଵୋ ମଯୋପେତା ଦେଵା ଅପ୍ଯନୁମନ୍ଵତେ
ଭଗବାନ କହିଲେ: ତୁମ ପତି, ପିତା, ଭାଇ, ସନ୍ତାନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନି; ଏବେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଛ, ଏହି କାରଣରେ ଲୋକ, ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ନ ପ୍ରୀତଯେଽନୁରାଗାଯ ହ୍ଯଙ୍ଗସଙ୍ଗୋ ନୃଣାମିହ । ତନ୍ମନୋ ମଯି ଯୁଞ୍ଜାନା ଅଚିରାନ୍ ମାମଵାପ୍ସ୍ଯଥ
ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶରୀରିକ ସଂସ୍ପର୍ଶ ପ୍ରେମ କିମ୍ବା ଆସକ୍ତି ପାଇଁ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମନକୁ ମୋ ଉପରେ ଲଗାଇଦେଲେ, ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵିଜପତ୍ନ୍ଯସ୍ତା ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ପୁନର୍ଗତାଃ । ତେ ଚାନସୂଯଵଃ ସ୍ଵାଭିଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସତ୍ରମପାରଯନ୍
ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ପୁଣି ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପତିମାନେ ଏବେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ନିଜ ଘରବାଳୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ତତ୍ରୈକା ଵିଧୃତା ଭର୍ତ୍ରା ଭଗଵନ୍ତଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍ । ହୃଦୋପଗୁହ୍ଯ ଵିଜହୌ ଦେହଂ କର୍ମାନୁବନ୍ଧନମ୍
ସେଠାରେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କର ପତି ରୋକିଥିଲେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ଏବଂ କର୍ମରେ ବନ୍ଧା ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।
ଭଗଵାନପି ଗୋଵିନ୍ଦଃ ତେନୈଵାନ୍ନେନ ଗୋପକାନ୍ । ଚତୁର୍ଵିଧେନାଶଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଚ ବୁଭୁଜେ ପ୍ରଭୁଃ
ଭଗବାନ ଗୋବିନ୍ଦ, ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପ୍ରକାରରେ ଗୋପମାନଙ୍କୁ ଖାଇଲେ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ।
ଏଵଂ ଲୀଲାନରଵପୁଃ ନୃଲୋକମନୁଶୀଲଯନ୍ । ରେମେ ଗୋଗୋପଗୋପୀନାଂ ରମଯନ୍ରୂପଵାକ୍କୃତୈଃ
ଏଭଳି ଲୀଳା ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭଗବାନ ଗୋ, ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରୂପ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ।
ଅଥାନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ଵିପ୍ରାସ୍ତେ ଅନ୍ଵତପ୍ଯନ୍ କୃତାଗସଃ । ଯଦ୍ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଯୋର୍ଯାଚ୍ଞାଂ ଅହନ୍ମ ନୃଵିଡମ୍ବଯୋଃ
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯାହା ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, ତାହା ସ୍ମରଣ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରିଥିବାରେ ଅନୁତାପ କଲେ।