ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ସୋଽଯଂ ଦୀପୋଽର୍ଚିଷାଂ ଯଦ୍ଵତ୍ସ୍ରୋତସାଂ ତଦିଦଂ ଜଲମ୍। ସୋଽଯଂ ପୁମାନିତି ନୃଣାଂ ମୃଷା ଗୀର୍ଧୀର୍ମୃଷାଯୁଷାମ୍

ଏହି ଦୀପକୁ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା, ଏହି ଜଳକୁ ଧାରା, ଏହି ଲୋକକୁ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଏହି ଭାଷା ଭ୍ରମ ଓ ଅସତ୍ୟ, ଯେପରି ଦୀର୍ଘ ଜୀବନର ଧାରଣା।

ମା ସ୍ଵସ୍ଯ କର୍ମବୀଜେନ ଜାଯତେ ସୋଽପ୍ଯଯଂ ପୁମାନ୍। ମ୍ରିଯତେ ଵାମରୋ ଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ଯଥାଗ୍ନିର୍ଦାରୁସଂଯୁତଃ

ଏହି ପୁରୁଷ ନିଜ କର୍ମର ବୀଜରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଭ୍ରମ, ଯେପରି କାଠରେ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଯାଏ ଓ ନଶିଯାଏ।

ନିଷେକଗର୍ଭଜନ୍ମାନି ବାଲ୍ଯକୌମାରଯୌଵନମ୍। ଵଯୋମଧ୍ଯଂ ଜରା ମୃତ୍ଯୁରିତ୍ଯଵସ୍ଥାସ୍ତନୋର୍ନଵ

ଗର୍ଭଧାରଣ, ଗର୍ଭବିକାଶ, ଜନ୍ମ, ଶିଶୁବୟସ୍, ବାଳ୍ୟ, ଯୁବକାଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୟସ୍, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ—ଏହି ନଉଟି ଅବସ୍ଥା ଦେହର।

ଏତା ମନୋରଥମଯୀର୍ହାନ୍ଯସ୍ଯୋଚ୍ଚାଵଚାସ୍ତନୂଃ। ଗୁଣସଙ୍ଗାଦୁପାଦତ୍ତେ କ୍ଵଚିତ୍କଶ୍ଚିଜ୍ଜହାତି ଚ

ଏହି ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଦେହମାନେ ମନରଥ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, ଗୁଣ ସଂଯୋଗରୁ ଏମାନେ ମିଳେ କିମ୍ବା କେବେ କେବେ ଛାଡିଦିଅନ୍ତି।

ଆତ୍ମନଃ ପିତୃପୁତ୍ରାଭ୍ଯାମନୁମେଯୌ ଭଵାପ୍ଯଯୌ। ନ ଭଵାପ୍ଯଯଵସ୍ତୂନାମଭିଜ୍ଞୋ ଦ୍ଵଯଲକ୍ଷଣଃ

ନିଜର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାଶକୁ ବାପା ଓ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଉତ୍ପତ୍ତି-ନାଶ ହେଉଥିବା ପଦାର୍ଥର ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣେ, ସେ ଏହି ଦୁଇରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ।

ତରୋର୍ବୀଜଵିପାକାଭ୍ଯାଂ ଯୋ ଵିଦ୍ଵାଞ୍ଜନ୍ମସଂଯମୌ। ତରୋର୍ଵିଲକ୍ଷଣୋ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟା ତନୋଃ ପୃଥକ୍

ଯେପରି ଗଛର ବୀଜ ଓ ଫଳ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାର ଜନ୍ମ ଓ ନାଶ ବୁଝିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଗଛରୁ ଅଲଗା, ସେପରି ଦେହରୁ ଦୃଷ୍ଟା ଅଲଗା।

ପ୍ରକୃତେରେଵମାତ୍ମାନମଵିଵିଚ୍ଯାବୁଧଃ ପୁମାନ୍। ତତ୍ତ୍ଵେନ ସ୍ପର୍ଶସମ୍ମୂଢଃ ସଂସାରଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ

ଏଭଳି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଆତ୍ମା ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଭିନ୍ନ କରିପାରେ ନାହିଁ, ସେ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ସଂସାରରେ ପଡ଼ିଯାଏ।

ସତ୍ତ୍ଵସଙ୍ଗାଦୃଷୀନ୍ଦେଵାନ୍ରଜସାସୁରମାନୁଷାନ୍। ତମସା ଭୂତତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵଂ ଭ୍ରାମିତୋ ଯାତି କର୍ମଭିଃ

ସତ୍ତ୍ୱର ସଙ୍ଗରେ ଦେବତା ଲାଭ ହୁଏ, ରଜସ୍ରେ ଅସୁର ଓ ମଣିଷ ହୁଏ, ତମସ୍ରେ ଭୂତ ଓ ପଶୁ ହୁଏ। କର୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ।

ନୃତ୍ଯତୋ ଗାଯତଃ ପଶ୍ଯନ୍ଯଥୈଵାନୁକରୋତି ତାନ୍। ଏଵଂ ବୁଦ୍ଧିଗୁଣାନ୍ପଶ୍ଯନ୍ନନୀହୋଽପ୍ଯନୁକାର୍ଯତେ

ଅନ୍ୟମାନେ ନାଚୁଥିବା ଓ ଗାଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ମଣିଷ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରେ। ଏଭଳି, ମନର ଗୁଣ ଦେଖି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।

ଯଥାମ୍ଭସା ପ୍ରଚଲତା ତରଵୋଽପି ଚଲା ଇଵ। ଚକ୍ଷୁଷା ଭ୍ରାମ୍ଯମାଣେନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଭ୍ରମତୀଵ ଭୂଃ

ପାଣି ବହୁଥିବାବେଳେ ଗଛମାନେ ଚଳିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଆଉ ଚକ୍ଷୁ ଘୁରୁଥିଲେ ପୃଥିବୀ ଘୁରୁଥିବା ପରି ଲାଗେ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଦୃଷ୍ଟି ଭ୍ରମ ହୁଏ।

ଯଥା ମନୋରଥଧିଯୋ ଵିଷଯାନୁଭଵୋ ମୃଷା। ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଦାଶାର୍ହ ତଥା ସଂସାର ଆତ୍ମନଃ

ମନର କଳ୍ପନାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ଅନୁଭୂତି ଯେପରି ମିଥ୍ୟା, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଯେପରି ଅସତ୍ୟ, ଏଭଳି ଆତ୍ମା ପାଇଁ ସଂସାର ମଧ୍ୟ ଅସାର।

ଅର୍ଥେ ହ୍ଯଵିଦ୍ଯମାନେଽପି ସଂସୃତିର୍ନ ନିଵର୍ତତେ। ଧ୍ଯାଯତୋ ଵିଷଯାନସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନେଽନର୍ଥାଗମୋ ଯଥା

ବସ୍ତୁ ଥିଲେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାର ଚକ୍ର ରୁକେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେଠି ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଯେପରି ଜାଗ୍ରତରେ ହୁଏ।

ତସ୍ମାଦୁଦ୍ଧଵ ମା ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଵିଷଯାନସଦିନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ। ଆତ୍ମାଗ୍ରହଣନିର୍ଭାତଂ ପଶ୍ଯ ଵୈକଲ୍ପିକଂ ଭ୍ରମମ୍

ତେଣୁ, ଉଦ୍ଧବ, ଅସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଲିନ ହେଉନି। ଆତ୍ମାକୁ ଧରିବା ଚେଷ୍ଟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭ୍ରମ ଦେଖ, ଏହା କେବଳ ମାୟାର ଭୁଲ।

କ୍ଷିପ୍ତୋଽଵମାନିତୋଽସଦ୍ଭିଃ ପ୍ରଲବ୍ଧୋଽସୂଯିତୋଽଥ ଵା। ତାଡିତଃ ସନ୍ନିରୁଦ୍ଧୋ ଵା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ଵା ପରିହାପିତଃ

ଯଦି କେହି ଚାଲିଦେଇଥାଏ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ଉପହାସ କରନ୍ତି, ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି, ମାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ବାନ୍ଧିଦିଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜୀବିକା ହରାଇଦିଅନ୍ତି—

ନିଷ୍ଠ୍ଯୁତୋ ମୂତ୍ରିତୋ ଵାଜ୍ଞୈର୍ବହୁଧୈଵଂ ପ୍ରକମ୍ପିତଃ। ଶ୍ରେଯସ୍କାମଃ କୃଚ୍ଛ୍ରଗତ ଆତ୍ମନାତ୍ମାନମୁଦ୍ଧରେତ୍

ଅଜ୍ଞମାନେ ଥୁ spit କରନ୍ତି, ପିଶାବ କରନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଉତ୍ପୀଡିତ କରନ୍ତି— ଯିଏ ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ସେ ଯେତେ ଦୁଃଖରେ ରହୁ, ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ। ଯଥୈଵମନୁବୁଧ୍ଯେଯଂ ଵଦ ନୋ ଵଦତାଂ ଵର

ଶ୍ରୀଉଦ୍ଧବ କହିଲେ: ଏହି କଥା କିପରି ବୁଝିପାରିବି, ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମକୁ କୃପାକରି କହ।

ସୁଦୁଃସହମିମଂ ମନ୍ଯ ଆତ୍ମନ୍ଯସଦତିକ୍ରମମ୍। ଵିଦୁଷାମପି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ପ୍ରକୃତିର୍ହି ବଲୀଯସୀ। ଋତେ ତ୍ଵଦ୍ଧର୍ମନିରତାନ୍ଶାନ୍ତାସ୍ତେ ଚରଣାଲଯାନ୍

ଏହି ଅସହ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟକୁ ଆତ୍ମା ଉପରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ବୋଲି ଭାବେ, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, କାରଣ ପ୍ରକୃତି ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତୁମ ଧର୍ମରେ ଲିନ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଚରଣ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକ ବ୍ୟତୀତ।

ବୃହସ୍ପତିର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦେ ଆତ୍ମଵତ୍ତ୍ଵେ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୋଗୁରୁଵିପ୍ରେଷୁ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନାନୁଵର୍ତିଷୁ

ବୃହସ୍ପତି ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଚାରରେ, ଏବଂ ହରି ନିଜ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରେ, ଗୋ, ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ବିଶ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

କୀର୍ତ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଗୀତଯା ପୁମ୍ଭିଃ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ତତ୍ର ତତ୍ର ହ । ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କର୍ଣରନ୍ଧ୍ରେଷୁ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ରାମଃ ସତାମିଵ

ତିନି ଲୋକରେ ପୁରୁଷମାନେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଏଠି ସେଠି ନାନା ସ୍ଥାନରେ ନାରୀମାନଙ୍କର କାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯେପରି ରାମ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ଅନ୍ନଯାଞ୍ଚାମିଷେଣ ଯଜ୍ଞପତ୍ନୀଷୁ ଅନୁଗ୍ରହଃ - ଶ୍ରୀଗୋପ ଊଚୁଃ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ରାମ ରାମ ମହାବାହୋ କୃଷ୍ଣ ଦୁଷ୍ଟନିବର୍ହଣ । ଏଷା ଵୈ ବାଧତେ କ୍ଷୁତ୍ ନଃ ତଚ୍ଛାନ୍ତିଂ କର୍ତୁମର୍ହଥଃ

ଅନ୍ନ ଓ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ପତ୍ନୀମାନେ ଦୟା ପାଆନ୍ତି। ଗୋପମାନେ କହିଲେ: ହେ ରାମ, ହେ ମହାବାହୁ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନାଶ କରୁଥିବା, ଏହି ଭୋକ ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି; ଆପଣମାନେ ଏହାର ଶାନ୍ତି କରିବାକୁ ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତି ଵିଜ୍ଞାପିତୋ ଗୋପୈଃ ଭଗଵାନ୍ ଦେଵକୀସୁତଃ । ଭକ୍ତାଯା ଵିପ୍ରଭାର୍ଯାଯାଃ ପ୍ରସୀଦନ୍ ଇଦମବ୍ରଵୀତ୍

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ଗୋପମାନେ ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ଦେବକୀପୁତ୍ର ଭଗବାନ ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ କୃପା କରି ଏହି କଥା କହିଲେ।

ପ୍ରଯାତ ଦେଵଯଜନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ । ସତ୍ରଂ ଆଙ୍‌ଗିରସଂ ନାମ ହ୍ଯାସତେ ସ୍ଵର୍ଗକାମ୍ଯଯା

ତୁମେ ଯାଅ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ, ସ୍ୱର୍ଗ ଆଶାରେ ଆଙ୍ଗିରସ ନାମକ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି।

ତତ୍ର ଗତ୍ଵୌଦନଂ ଗୋପା ଯାଚତାସ୍ମଦ୍ ଵିସର୍ଜିତାଃ । କୀର୍ତଯନ୍ତୋ ଭଗଵତ ଆର୍ଯସ୍ଯ ମମ ଚାଭିଧାମ୍

ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଗୋପମାନେ, ଆମ ପକ୍ଷରୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଭାତ ଚାହିଅ, ଭଗବାନ, ଆର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୋର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର।

ଇତ୍ଯାଦିଷ୍ଟା ଭଗଵତା ଗତ୍ଵା ଯାଚନ୍ତ ତେ ତଥା । କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟା ଵିପ୍ରାନ୍ ଦଣ୍ଡଵତ୍ ପତିତା ଭୁଵି

ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ଗୋପମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ହାତ ଜୋଡି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଖରେ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ ପଡ଼ିଲେ।

ହେ ଭୂମିଦେଵାଃ ଶ୍ରୃଣୁତ କୃଷ୍ଣସ୍ଯାଦେଶକାରିଣଃ । ପ୍ରାପ୍ତାଞ୍ଜାନୀତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଗୋପାନ୍ ନୋ ରାମଚୋଦିତାନ୍

ହେ ଭୂମିର ଦେବମାନେ, ଆମ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ! ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକ। ଆମେ ଗୋପ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛୁ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମଙ୍ଗଳ ପାଅ।

( ମିଶ୍ର ) ଗାଶ୍ଚାରଯତୌ ଅଵିଦୂର ଓଦନଂ ରାମାଚ୍ଯୁତୌ ଵୋ ଲଷତୋ ବୁଭୁକ୍ଷିତୌ । ତଯୋର୍ଦ୍ଵିଜା ଓଦନମର୍ଥିନୋର୍ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚ ଵୋ ଯଚ୍ଛତ ଧର୍ମଵିତ୍ତମାଃ

ଧର୍ମକୁ ସର୍ବାଧିକ ଜାଣିଥିବା ମହାନୁଭାବମାନେ, ରାମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ଏଠାରୁ ଦୂର ନୁହେଁ, ଗାଈମାନେ ଚରାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଖାଇବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କଠାରୁ ଭାତ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଯଦି ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସ କର, ତେବେ ସେମାନେ ଯେଉଁ ଭାତ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେଠିଏ ଦିଅ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଦୀକ୍ଷାଯାଃ ପଶୁସଂସ୍ଥାଯାଃ ସୌତ୍ରାମଣ୍ଯାଶ୍ଚ ସତ୍ତମାଃ । ଅନ୍ଯତ୍ର ଦୀକ୍ଷିତସ୍ଯାପି ନାନ୍ନମଶ୍ନନ୍ ହି ଦୁଷ୍ଯତି

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପଶୁଯାଜ୍ଞ ବା ସୌତ୍ରାମଣୀ ଯାଜ୍ଞର ଦୀକ୍ଷା ବେଳେ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଦୀକ୍ଷିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ କିଛି ଦୋଷ ନାହିଁ।

ଇତି ତେ ଭଗଵଦ୍ ଯାଚ୍ଞାଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୋଽପି ନ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ । କ୍ଷୁଦ୍ରାଶା ଭୂରିକର୍ମାଣୋ ବାଲିଶା ଵୃଦ୍ଧମାନିନଃ

ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ—ସେମାନେ ଛୋଟ ଆଶା ଧରିଥିଲେ, ବହୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ଶିଶୁସ୍ୱଭାବ ଓ ବୟସର ଗର୍ବ ରଖିଥିଲେ।

ଦେଶଃ କାଲଃ ପୃଥଗ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ମଂତ୍ରତଂତ୍ରର୍ତ୍ଵିଜୋଽଗ୍ନଯଃ । ଦେଵତା ଯଜମାନଶ୍ଚ କ୍ରତୁର୍ଧର୍ମଶ୍ଚ ଯନ୍ମଯଃ

ଏହି ସମସ୍ତ—ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର, ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯାଜ୍ଞିକ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ଯଜମାନ, ଯାଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମ—ସବୁ ତାଙ୍କୁ ନିଆଁ।