ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଇଦଂ ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ତଵାଧିମୂଲଂ ଵସୁନ୍ଧରେ ଯେନ ଵିକର୍ଶିତାସି । କାଲେନ ଵା ତେ ବଲିନାଂ ବଲୀଯସା ସୁରାର୍ଚିତଂ କିଂ ହୃତମମ୍ବ ସୌଭଗମ୍

ମୋତେ କୁହ, ଓ ଧରିତ୍ରୀ, କଣ ତୁମ ଦୁଃଖର ମୂଳ କାରଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏମିତି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଉଛ? ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଇ ଭାଗ୍ୟ କି ସମୟର ଅତିଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇଛି?

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଭଵାନ୍ ହି ଵେଦ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯନ୍ମାଂ ଧର୍ମାନୁପୃଚ୍ଛସି । ଚତୁର୍ଭିର୍ଵର୍ତସେ ଯେନ ପାଦୈର୍ଲୋକସୁଖାଵହୈଃ

ଧରଣୀ କହିଲେ: ଧର୍ମ, ତୁମେ ଯେଉଁ ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ସେ ସବୁ ତୁମେ ନିଜେ ଜାଣିଛ। ତୁମେ ଚାରିଟିଏ ପଦରେ ଦୁନିଆକୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ନୀତି ଅନୁସରଣ କରୁଛ।

ସତ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଦଯା କ୍ଷାନ୍ତିସ୍ତ୍ଯାଗଃ ସନ୍ତୋଷ ଆର୍ଜଵମ୍ । ଶମୋ ଦମସ୍ତପଃ ସାମ୍ଯଂ ତିତିକ୍ଷୋପରତିଃ ଶ୍ରୁତମ୍

ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, କ୍ଷମା, ତ୍ୟାଗ, ସନ୍ତୋଷ, ସରଳତା, ଶାନ୍ତି, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ତପସ୍ୟା, ସମତା, ସହିଷ୍ଣୁତା, ଅନାସକ୍ତି ଓ ଶିକ୍ଷା—

ଜ୍ଞାନଂ ଵିରକ୍ତିରୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଶୌର୍ଯଂ ତେଜୋ ବଲଂ ସ୍ମୃତିଃ । ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯଂ କୌଶଲଂ କାନ୍ତିର୍ଧୈର୍ଯଂ ମାର୍ଦଵମେଵ ଚ

ଜ୍ଞାନ, ବିରକ୍ତି, ଏଶ୍ୱର୍ୟ, ପ୍ରତାପ, ତେଜ, ଶକ୍ତି, ସ୍ମୃତି, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଦକ୍ଷତା, ରୂପ, ଧୈର୍ୟ, ମୃଦୁତା—

ପ୍ରାଗଲ୍ଭ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ରଯଃ ଶୀଲଂ ସହ ଓଜୋ ବଲଂ ଭଗଃ । ଗାମ୍ଭୀର୍ଯଂ ସ୍ଥୈର୍ଯମାସ୍ତିକ୍ଯଂ କୀର୍ତିର୍ମାନୋଽନହଙ୍କୃତିଃ

ସ୍ପଷ୍ଟତା, ନମ୍ରତା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ସହିଷ୍ଣୁତା, ପ୍ରଭାବ, ଶକ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି, ଗଭୀରତା, ଦୃଢତା, ଆସ୍ଥା, କୀର୍ତ୍ତି, ସମ୍ମାନ ଓ ଅହଂକାର ନଥିବା—

ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ଭଗଵନ୍ନିତ୍ଯା ଯତ୍ର ମହାଗୁଣାଃ । ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯା ମହତ୍ତ୍ଵମିଚ୍ଛଦ୍ଭିର୍ନ ଵିଯନ୍ତି ସ୍ମ କର୍ହିଚିତ୍

ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ମହାଗୁଣ ସଦା ତୁମରେ ବସିଥାଏ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ଯେଉଁମାନେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, କାରଣ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ କେବେ ତୁମରୁ କମିଯାଏ ନାହିଁ।

ତେନାହଂ ଗୁଣପାତ୍ରେଣ ଶ୍ରୀନିଵାସେନ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଶୋଚାମି ରହିତଂ ଲୋକଂ ପାପ୍ମନା କଲିନେକ୍ଷିତମ୍

ଏହିପରି, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସେହି ଲୋକ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇ ଏବଂ କଳିର ପାପ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ମୁଁ ଦୁଃଖିତ।

ଆତ୍ମାନଂ ଚାନୁଶୋଚାମି ଭଵନ୍ତଂ ଚାମରୋତ୍ତମମ୍ । ଦେଵାନ୍ ପିତୄନୃଷୀନ୍ ସାଧୂନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଵର୍ଣାଂସ୍ତଥାଶ୍ରମାନ୍

ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ, ଦେବତା, ପିତୃ, ଋଷି, ସମସ୍ତ ସାଧୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରୁଛି।

ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ବହୁତିଥଂ ଯଦପାଙ୍ଗମୋକ୍ଷ କାମାସ୍ତପଃ ସମଚରନ୍ ଭଗଵତ୍ପ୍ରପନ୍ନାଃ । ସା ଶ୍ରୀଃ ସ୍ଵଵାସମରଵିନ୍ଦଵନଂ ଵିହାଯ ଯତ୍ପାଦସୌଭଗମଲଂ ଭଜତେଽନୁରକ୍ତା

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ଏକ ଚାହାଣି ପାଇଁ ଅନେକ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ତଥାପି ସେଇ ଶ୍ରୀଦେବୀ ନିଜ ଅରବିନ୍ଦବନ ଛାଡ଼ି ଭଗବାନଙ୍କ ପଦଧୂଳିକୁ ପ୍ରେମରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯାହା ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ।

* ତସ୍ଯାହମବ୍ଜକୁଲିଶାଙ୍କୁଶକେତୁକେତୈଃ ଶ୍ରୀମତ୍ପଦୈର୍ଭଗଵତଃ ସମଲଙ୍କୃତାଙ୍ଗୀ । ତ୍ରୀନତ୍ଯରୋଚ ଉପଲଭ୍ଯ ତତୋ ଵିଭୂତିଂ ଲୋକାନ୍ ସ ମାଂ ଵ୍ଯସୃଜଦୁତ୍ସ୍ମଯତୀଂ ତଦନ୍ତେ

ମୁଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଶ୍ରୀଚରଣ ଅରବିନ୍ଦ, ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ପତାକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଏହି ମହିମା ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କୃପା ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଶେଷରେ ସେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗିଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବମାନ କଲେ।

* ଯୋ ଵୈ ମମାତିଭରମାସୁରଵଂଶରାଜ୍ଞାମ୍ ଅକ୍ଷୌହିଣୀଶତମପାନୁଦଦାତ୍ମତନ୍ତ୍ରଃ । ତ୍ଵାଂ ଦୁଃସ୍ଥମୂନପଦମାତ୍ମନି ପୌରୁଷେଣ ସମ୍ପାଦଯନ୍ ଯଦୁଷୁ ରମ୍ଯମବିଭ୍ରଦଙ୍ଗମ୍

ସେ ଭଗବାନ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ମାଟିର ଅସହ୍ୟ ଭାର—ଅସୁର ରାଜାମାନଙ୍କ ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା—କୁ ଦୂର କରିଥିଲେ, ତୁମେ ଅସ୍ଥିର ଓ କ୍ଷୀଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏବଂ ଯଦୁବଂଶକୁ ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।

* କା ଵା ସହେତ ଵିରହଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମସ୍ଯ ପ୍ରେମାଵଲୋକରୁଚିରସ୍ମିତଵଲ୍ଗୁଜଲ୍ପୈଃ । ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ସମାନମହରନ୍ମଧୁମାନିନୀନାଂ ରୋମୋତ୍ସଵୋ ମମ ଯଦଙ୍ଘ୍ରିଵିଟଙ୍କିତାଯାଃ

ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କର ପ୍ରେମମୟ ଦୃଷ୍ଟି, ଦୀପ୍ତିମାନ ହସ, ମଧୁର କଥା ଦ୍ୱାରା ମଧୁମାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର କରିଦିଏ, ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ପଦଧୂଳି ମୋ ଦେହକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ—ଏମିତି ଭଗବାନଙ୍କ ବିୟୋଗ କିଏ ସହିପାରିବ?

* ତଯୋରେଵଂ କଥଯତୋଃ ପୃଥିଵୀଧର୍ମଯୋସ୍ତଦା । ପରୀକ୍ଷିନ୍ନାମ ରାଜର୍ଷିଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରାଚୀଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍

ଏଭଳି ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଓ ଧର୍ମ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ୍ ନାମକ ରାଜାଋଷି ପୂର୍ବଦିଗର ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭଗଵତେ ପୁରୁଷାଯ ମହାତ୍ମନେ । ଭୂତାଵାସାଯ ଭୂତାଯ ପରାଯ ପରମାତ୍ମନେ

ମୋର ପ୍ରଣାମ ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ ଭଗବାନ, ହେ ପରମପୁରୁଷ, ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ, ପରମାତ୍ମା।

ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନନିଧଯେ ବ୍ରହ୍ମଣେଽନନ୍ତଶକ୍ତଯେ । ଅଗୁଣାଯାଵିକାରାଯ ନମସ୍ତେଽପ୍ରାକୃତାଯ ଚ

ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାମ, ଗୁଣ ରହିତ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଏହି ସାଧାରଣ ଜଗତର ନୁହେଁ—ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

କାଲାଯ କାଲନାଭାଯ କାଲାଵଯଵସାକ୍ଷିଣେ । ଵିଶ୍ଵାଯ ତଦୁପଦ୍ରଷ୍ଟ୍ରେ ତତ୍କର୍ତ୍ରେ ଵିଶ୍ଵହେତଵେ

ସମୟ, ସମୟର ମୂଳ, ସମୟର ବିଭାଗର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ବିଶ୍ୱର କାରଣ—ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ଭୂତମାତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯପ୍ରାଣ ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଶଯାତ୍ମନେ । ତ୍ରିଗୁଣେନାଭିମାନେନ ଗୂଢସ୍ଵାତ୍ମାନୁଭୂତଯେ

ପଞ୍ଚଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚିତ୍ତର ଆତ୍ମା, ତିନି ଗୁଣର ଅଭିମାନରେ ଗୁପ୍ତ ଥିବା ଏବଂ ଅନ୍ତରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ନମୋଽନନ୍ତାଯ ସୂକ୍ଷ୍ମାଯ କୂଟସ୍ଥାଯ ଵିପଶ୍ଚିତେ । ନାନାଵାଦାନୁରୋଧାଯ ଵାଚ୍ଯଵାଚକ ଶକ୍ତଯେ

ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅଚଳ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ମତକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା, କଥିତ ଓ ଅକଥିତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ନମଃ ପ୍ରମାଣମୂଲାଯ କଵଯେ ଶାସ୍ତ୍ରଯୋନଯେ । ପ୍ରଵୃତ୍ତାଯ ନିଵୃତ୍ତାଯ ନିଗମାଯ ନମୋ ନମଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣର ମୂଳ, କବି, ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ, କର୍ମ ଓ ବିରତିର ପଥ, ନିଗମ ନିଜେ—ପୁନଃପୁନଃ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ନମଃ କୃଷ୍ଣାଯ ରାମାଯ ଵସୁଦେଵସୁତାଯ ଚ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯାନିରୁଦ୍ଧାଯ ସାତ୍ଵତାଂ ପତଯେ ନମଃ

କୃଷ୍ଣ, ରାମ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ନାଥ—ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମୋ ଗୁଣପ୍ରଦୀପାଯ ଗୁଣାତ୍ମଚ୍ଛାଦନାଯ ଚ । ଗୁଣଵୃତ୍ତ୍ଯୁପଲକ୍ଷ୍ଯାଯ ଗୁଣଦ୍ରଷ୍ଟେ ସ୍ଵସଂଵିଦେ

ଗୁଣର ଦୀପ, ଗୁଣରେ ନିଜକୁ ଢାକି ରଖୁଥିବା, ଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଉଥିବା, ଗୁଣକୁ ଦେଖୁଥିବା, ଅନ୍ତର ଜ୍ଞାନ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଅଵ୍ଯାକୃତଵିହାରାଯ ସର୍ଵଵ୍ଯାକୃତସିଦ୍ଧଯେ । ହୃଷୀକେଶ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ମୁନଯେ ମୌନଶୀଲିନେ

ଅବ୍ୟାକୃତରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ବ୍ୟାକୃତକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ହୃଷୀକେଶ, ମୁନି, ମୌନୀ—ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ପରାଵରଗତିଜ୍ଞାଯ ସର୍ଵାଧ୍ଯକ୍ଷାଯ ତେ ନମଃ । ଅଵିଶ୍ଵାଯ ଚ ଵିଶ୍ଵାଯ ତଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟେଽସ୍ଯ ଚ ହେତଵେ

ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନର ଗତିକୁ ଜାଣୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିରୀକ୍ଷକ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ଦୁହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ କାରଣ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

( ମିଶ୍ର ) ତ୍ଵଂ ହ୍ଯସ୍ଯ ଜନ୍ମସ୍ଥିତିସଂଯମାନ୍ ପ୍ରଭୋ ଗୁଣୈରନୀହୋଽକୃତ କାଲଶକ୍ତିଧୃକ୍ । ତତ୍ତତ୍ ସ୍ଵଭାଵାନ୍ ପ୍ରତିବୋଧଯନ୍ ସତଃ ସମୀକ୍ଷଯାମୋଘଵିହାର ଈହସେ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଗୁଣରେ ଅସଙ୍ଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଜନ୍ମ, ଅବସ୍ଥା ଓ ନାଶର ନିୟନ୍ତା, ସମୟଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଅଚ୍ୟୁତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳା କରନ୍ତି।

( ଇଂଦ୍ରଵଂଶା ) ତସ୍ଯୈଵ ତେଽମୂସ୍ତନଵସ୍ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଶାନ୍ତା ଅଶାନ୍ତା ଉତ ମୂଢଯୋନଯଃ । ଶାନ୍ତାଃ ପ୍ରିଯାସ୍ତେ ହ୍ଯଧୁନାଵିତୁଂ ସତାଂ ସ୍ଥାତୁଶ୍ଚ ତେ ଧର୍ମପରୀପ୍ସଯେହତଃ

ତୁମର ଏହି ଶରୀରଗୁଡ଼ିକ ତିନି ଲୋକରେ କେତେକ ଶାନ୍ତ, କେତେକ ଅଶାନ୍ତ, ଆଉ କେତେକ ମୂଢ଼ ଜନ୍ମର। ଏହି ଶାନ୍ତ ଶରୀରଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏବେ ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅପରାଧଃ ସକୃଦ୍ ଭର୍ତ୍ରା ସୋଢଵ୍ଯଃ ସ୍ଵପ୍ରଜାକୃତଃ । କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ଶାନ୍ତାତ୍ମମ୍ ମୂଢସ୍ଯ ତ୍ଵାମଜାନତଃ

ନିଜ ପ୍ରଜା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଏକ ଅପରାଧକୁ ରାଜା ସହିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ଶାନ୍ତ ମନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ତୁମ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କରିଥିବା ମୂଢ଼କୁ କ୍ଷମା କର।

ଅନୁଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଭଗଵନ୍ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜତି ପନ୍ନଗଃ । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ନଃ ସାଧୁଶୋଚ୍ଯାନାଂ ପତିଃ ପ୍ରାଣଃ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର, କାରଣ ସର୍ପ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଆମ ପତି, ଯିଏ ଆମ ଜୀବନ, ସେ ଆମ ଦୁଃଖିନୀ ଓ କ୍ଷମାଯୋଗ୍ୟ ଜଣାନୀଙ୍କୁ ପୁନି ମିଳୁନ।

ଵିଧେହି ତେ କିଙ୍‌କରୀଣାଂ ଅନୁଷ୍ଠେଯଂ ତଵାଜ୍ଞଯା । ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାନୁତିଷ୍ଠନ୍ ଵୈ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵତୋ ଭଯାତ୍

ଆମେ ତୁମର ଦାସୀମାନେ, ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତୁମ ଆଦେଶ ପାଳନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ । ଇତ୍ଥଂ ସ ନାଗପତ୍ନୀଭିଃ ଭଗଵାନ୍ ସମଭିଷ୍ଟୁତଃ । ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ଭଗ୍ନଶିରସଂ ଵିସସର୍ଜାଙ୍‌ଘ୍ରିକୁଟ୍ଟନୈଃ

ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ସର୍ପୀଣୀମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଅଚେତନ ଓ ଭଙ୍ଗ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସର୍ପକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରିବାରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।