ତେ ସାଧୁକୃତସର୍ଵାର୍ଥା ଜ୍ଞାତ୍ଵଽଽତ୍ଯନ୍ତିକମାତମନଃ । ମନସା ଧାରଯାମାସୁର୍ଵୈକୁଠଚରଣାମ୍ବୁଜମ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ପୂରଣ କରି, ଆତ୍ମାର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଜାଣି, ମନକୁ ଶ୍ରୀବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଲଗାଇଦେଲେ।
ତଦ୍ଧନୋଦ୍ରିକ୍ଯଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଶୁଦ୍ଧଧିଷଣାଃ ପରେ । ତସ୍ମିନ ନାରାଯଣପଦେ ଏକାନ୍ତମତଯୋ ଗତିମ
ସେମାନେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ବୁଦ୍ଧି ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଏକମାତ୍ର ନାରାୟଣଙ୍କ ପରମ ଧାମରେ ଲଗାଇଦେଲେ ।
ଅଵାପୁର୍ଦୁରଵାପାଂ ତେ ଅସଦ୍ଭିର୍ଵିଷଯାତ୍ମଭିଃ । ଵିହୁତକଲ୍ମଷାସ୍ଥାନେ ଵିରଜେନାତ୍ମନୈଵ ହି
ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଦଶାକୁ ସେମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖ ଓ ଅପବିତ୍ରତାରେ ଲଗିଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହା କେବଳ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ ।
ଵିଦୁରୋଽପି ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରଭାସେ ଦେହମାତ୍ମଵାନ । କୃଷ୍ଣାଵେଶେନ ତଚ୍ଚିତ୍ତଃ ପିତୃଭିଃ ସ୍ଵକ୍ଷଯଂ ଯଯୌ
ବିଦୁର ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭାସ ତୀରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡ଼ି, ମନକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଲଗାଇ, ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ଏକତା ଅନୁଭବ କରି, ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ଚ ତଦାଽଽଜ୍ଞାଯ ପତୀନାମନପେକ୍ଷତାମ । ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ହ୍ଯୋକାନ୍ତମତିରାପ ତମ
ସେ ସମୟରେ ଦ୍ରୌପଦୀ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କର ଅନାସକ୍ତି ବୁଝି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଭଗବାନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଇ, ସେଇ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯୈତଦ ଭଗଵତ୍ପ୍ରିଯାଣାଂ ପାଣ୍ଡୋଃ ସୁତାନାମିତୀ ସମ୍ପ୍ରଯାଣମ । ଶ୍ରୁଣୋତ୍ଯଲଂ ସ୍ଵତ୍ଯଯନଂ ପଵିତ୍ରଂ ଲବ୍ଧ୍ଯା ହରୌ ଭକ୍ତିମୁପୈତି ସିଦ୍ଧିମ
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଦାୟ ଗାଥା ଶୁଣନ୍ତି, ଏହା ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭଦାୟକ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ ।
ସୂତ ଉଵାଚ ତତଃ ପରୀକ୍ଷିଦ୍ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯଶିକ୍ଷଯା ମହୀଂ ମହାଭାଗଵତଃ ଶଶାସ ହ । ଯଥା ହି ସୂତ୍ଯାମଭିଜାତକୋଵିଦାଃ ସମାଦିଶନ୍ ଵିପ୍ର ମହଦ୍ଗୁଣସ୍ତଥା
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ତାପରେ ପରୀକ୍ଷିତ, ମହାଭାଗବତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଭୂମିର ଶାସନ କଲେ; ଯେପରି ଜଣେ ଜଣ୍ମରେ ଉତ୍ତମ ଶିଶୁଙ୍କୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ନିର୍ଦେଶ କରନ୍ତି, ସେପରି ।
ସ ଉତ୍ତରସ୍ଯ ତନଯାମୁପଯେମ ଇରାଵତୀମ୍ । ଜନମେଜଯାଦୀଂଶ୍ଚତୁରସ୍ତସ୍ଯାମୁତ୍ପାଦଯତ୍ସୁତାନ୍
ସେ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଝିଅ ଇରାବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନମେଜୟ ଆଦି ଚାରିଜଣ ପୁଅ ପାଇଲେ ।
ଆଜହାରାଶ୍ଵମେଧାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାନ୍ । ଶାରଦ୍ଵତଂ ଗୁରୁଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵା ଯତ୍ରାକ୍ଷିଗୋଚରାଃ
ସେ ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ବହୁ ଦାନ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଥିଲେ ଶାରଦ୍ୱତ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ ।
ନିଜଗ୍ରାହୌଜସା ଵୀରଃ କଲିଂ ଦିଗ୍ଵିଜଯେ କ୍ଵଚିତ୍ । ନୃପଲିଙ୍ଗଧରଂ ଶୂଦ୍ରଂ ଘ୍ନନ୍ତଂ ଗୋମିଥୁନଂ ପଦା
ଏକଥର, ଦିଗ୍ବିଜୟ କାଳରେ, ସେ ଶୂରବୀର ରାଜା କଳିଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ଯିଏ ରାଜା ଭେଷ ଧରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଅସଲରେ ଶୂଦ୍ର ଥିଲେ, ଗାଈ ଓ ବଳଦକୁ ପାଦରେ ମାଡ଼ୁଥିଲେ ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ କସ୍ଯ ହେତୋର୍ନିଜଗ୍ରାହ କଲିଂ ଦିଗ୍ଵିଜଯେ ନୃପଃ । ନୃଦେଵଚିହ୍ନଧୃକ୍ଶୂଦ୍ର କୋଽସୌ ଗାଂ ଯଃ ପଦାହନତ୍ । ତତ୍କଥ୍ଯତାଂ ମହାଭାଗ ଯଦି କୃଷ୍ଣକଥାଶ୍ରଯମ୍
ଶୌନକ ପଚାରିଲେ: କିଏ ହେତୁରେ ରାଜା ଦିଗ୍ବିଜୟ ସମୟରେ କଳିଙ୍କୁ ଧରିଥିଲେ? ଏହି ଶୂଦ୍ର କିଏ, ଯିଏ ରାଜା ଚିହ୍ନ ଧରି, ଗାଈକୁ ପାଦରେ ମାଡ଼ିଥିଲେ? ହେ ମହାଭାଗ, ଯଦି ଏହା କୃଷ୍ଣ କଥା ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ ।
ଅଥଵାସ୍ଯ ପଦାମ୍ଭୋଜ ମକରନ୍ଦଲିହାଂ ସତାମ୍ । କିମନ୍ଯୈରସଦାଲାପୈରାଯୁଷୋ ଯଦସଦ୍ଵ୍ଯଯଃ
କିମ୍ବା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ମଧୁର ରସ ଆସ୍ୱାଦନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ କଥାର କଣ ଦରକାର, ଯାହା ଜୀବନକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରେ?
କ୍ଷୁଦ୍ରାଯୁଷାଂ ନୃଣାମଙ୍ଗ ମର୍ତ୍ଯାନାମୃତମିଚ୍ଛତାମ୍ । ଇହୋପହୂତୋ ଭଗଵାନ୍ମୃତ୍ଯୁଃ ଶାମିତ୍ରକର୍ମଣି
ହେ ସୁମୃଦୁ, ଏହି ଅଳ୍ପ ଆୟୁଷ୍ୟ ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଗବାନ ମୃତ୍ୟୁ ରୂପେ ଏଠାରେ ଶାମିକ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ନ କଶ୍ଚିନ୍ମ୍ରିଯତେ ତାଵଦ୍ଯାଵଦାସ୍ତ ଇହାନ୍ତକଃ । ଏତଦର୍ଥଂ ହି ଭଗଵାନାହୂତଃ ପରମର୍ଷିଭିଃ । ଅହୋ ନୃଲୋକେ ପୀଯେତ ହରିଲୀଲାମୃତଂ ଵଚଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅବସ୍ଥିତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ମରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି କାରଣରେ ମହାଋଷିମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ । ହାଁ, ଏହି ମଣିଷ ଲୋକରେ ହରିଙ୍କ ଲୀଳାମୃତ କଥା ପିଇଯାଉ ।
ମନ୍ଦସ୍ଯ ମନ୍ଦପ୍ରଜ୍ଞସ୍ଯ ଵଯୋ ମନ୍ଦାଯୁଷଶ୍ଚ ଵୈ । ନିଦ୍ରଯା ହ୍ରିଯତେ ନକ୍ତଂ ଦିଵା ଚ ଵ୍ଯର୍ଥକର୍ମଭିଃ
ଏହି ଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ଅଳସ, ମନ୍ଦ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅଳ୍ପ ଆୟୁଷ୍ୟ; ସେମାନଙ୍କ ରାତି ନିଦ୍ରାରେ ଓ ଦିନ ବ୍ୟର୍ଥ କାମରେ କଟିଯାଏ ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଯଦା ପରୀକ୍ଷିତ୍କୁରୁଜାଙ୍ଗଲେଽଵସତ୍କଲିଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ନିଜଚକ୍ରଵର୍ତିତେ । ନିଶମ୍ଯ ଵାର୍ତାମନତିପ୍ରିଯାଂ ତତଃ ଶରାସନଂ ସଂଯୁଗଶୌଣ୍ଡିରାଦଦେ
ସୂତ କହିଲେ: ପରୀକ୍ଷିତ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳରେ ବସିଥିବାବେଳେ, କଳି ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ବୋଲି ଅପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ସେ ଶୂରବୀର ଧନୁଷ ଧରିଲେ ।
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତଂ ଶ୍ଯାମତୁରଙ୍ଗଯୋଜିତଂ ରଥଂ ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜମାଶ୍ରିତଃ ପୁରାତ୍ । ଵୃତୋ ରଥାଶ୍ଵଦ୍ଵିପପତ୍ତିଯୁକ୍ତଯା ସ୍ଵସେନଯା ଦିଗ୍ଵିଜଯାଯ ନିର୍ଗତଃ
ସେ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିତ ଭଲଭଳି ସଜାଯାଇଥିବା, ସିଂହ ଧ୍ୱଜା ଲାଗିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ପଦାତି ସହିତ ସେନା ନେଇ, ଦିଗ୍ବିଜୟ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵଂ କେତୁମାଲଂ ଚ ଭାରତଂ ଚୋତ୍ତରାନ୍ କୁରୂନ୍ । କିମ୍ପୁରୁଷାଦୀନି ଵର୍ଷାଣି ଵିଜିତ୍ଯ ଜଗୃହେ ବଲିମ୍
ସେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, କେତୁମାଳ, ଭାରତ, ଉତ୍ତର କୁରୁ, କିମ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ଜିତି, ସେଠାରୁ ଶୁଳ୍କ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
ନଗରାଂଶ୍ଚ ଵନାଂଶ୍ଚୈଵ ନଦୀଶ୍ଚ ଵିମଲୋଦକାଃ । ପୁରୁଷାନ୍ ଦେଵକଲ୍ପାଂଶ୍ଚ ନାରୀଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେ ନଗର, ଜଙ୍ଗଲ, ପବିତ୍ର ଜଳ ଥିବା ନଦୀ, ଦେବତା ସମାନ ପୁରୁଷ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରୂପ ନାରୀମାନେକୁ ଅଧୀନ କଲେ ।
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵାନ୍ ସୁଭଗାନ୍ ସ ଦଦର୍ଶ ଧନଞ୍ଜଯଃ । ସଦନାନି ଚ ଶୁଭ୍ରାଣି ନାରୀଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ନିଭାଃ
ଧନଞ୍ଜୟ ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସେ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ। ସେଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ଓ ଦେବଙ୍ଗନାମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ନାରୀମାନେ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ତତ୍ରୋପଶୃଣ୍ଵାନଃ ସ୍ଵପୂର୍ଵେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ପ୍ରଗୀଯମାଣଂ ଚ ଯଶଃ କୃଷ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯସୂଚକମ୍
ସେଠାରେ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ମହାନ ମନ୍ୟମାନେଙ୍କର ଯଶ ଶୁଣିଲେ—ଏହି ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲା।
ଆତ୍ମାନଂ ଚ ପରିତ୍ରାତମଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନୋଽସ୍ତ୍ରତେଜସଃ । ସ୍ନେହଂ ଚ ଵୃଷ୍ଣିପାର୍ଥାନାଂ ତେଷାଂ ଭକ୍ତିଂ ଚ କେଶଵେ
ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନିବାଣରୁ ସେ କିପରି ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ନିଷ୍ଠା ଓ ସ୍ନେହ ଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ କେଶବଙ୍କୁ କିପରି ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ।
ତେଭ୍ଯଃ ପରମସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରୀତ୍ଯୁଜ୍ଜୃମ୍ଭିତଲୋଚନଃ । ମହାଧନାନି ଵାସାଂସି ଦଦୌ ହାରାନ୍ମହାମନାଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାନ ମନ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଚମକିଉଠିଲା। ସେ ବହୁ ଧନ, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ହାର ଦାନ କଲେ।
ସାରଥ୍ଯପାରଷଦସେଵନସଖ୍ଯଦୌତ୍ଯ ଵୀରାସନାନୁଗମନସ୍ତଵନପ୍ରଣାମାନ୍ । ସ୍ନିଗ୍ଧେଷୁ ପାଣ୍ଡୁଷୁ ଜଗତ୍ପ୍ରଣତିଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଭକ୍ତିଂ କରୋତି ନୃପତିଶ୍ଚରଣାରଵିନ୍ଦେ
ଏହି ରାଜା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସେବା କରନ୍ତି—ସାରଥି, ସହଚର, ସେବକ, ବନ୍ଧୁ, ଦୂତ, ବୀରାସନର ସାଥୀ, ଅନୁସରଣକାରୀ, ସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି।
* ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଵୃତ୍ତିମନ୍ଵହମ୍ । ନାତିଦୂରେ କିଲାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଯଦାସୀତ୍ତନ୍ନିବୋଧ ମେ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କର ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ନୁହେଁ ଘଟିଲା—ସେଥିରେ ମୋ ଉପରେ ମନ ଦେ।
ଧର୍ମଃ ପଦୈକେନ ଚରନ୍ ଵିଚ୍ଛାଯାମୁପଲଭ୍ଯ ଗାମ୍ । ପୃଚ୍ଛତି ସ୍ମାଶ୍ରୁଵଦନାଂ ଵିଵତ୍ସାମିଵ ମାତରମ୍
ଧର୍ମ, ଏକ ପାଏଁ ଚାଲିଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ତାଙ୍କର ଛାୟା କମିଯାଇଥିବା ଭୂମିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଛୁଆଁଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଗାଈ ପରି କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ତାକୁ ପଚାରିଲେ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ କଚ୍ଚିଦ୍ଭଦ୍ରେଽନାମଯମାତ୍ମନସ୍ତେ ଵିଚ୍ଛାଯାସି ମ୍ଲାଯତେଷନ୍ମୁଖେନ । ଆଲକ୍ଷଯେ ଭଵତୀମନ୍ତରାଧିଂ ଦୂରେ ବନ୍ଧୁଂ ଶୋଚସି କଞ୍ଚନାମ୍ବ
ଧର୍ମ କହିଲେ: ମଧୁରା, ତୁମ ପରିସ୍ଥିତି ଭଲ ତୋ? କାହିଁକି ତୁମେ ଏତେ ମ୍ଲାନ ଓ ଶୋକାକୁଳ ଦେଖାଯାଉଛ? ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମ ମନରେ କିଛି ଦୁଃଖ ଅଛି—ମା, ତୁମେ କି ଦୂରରେ ଥିବା କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ପାଇଁ ଶୋକ କରୁଛ?
ପାଦୈର୍ନ୍ଯୂନଂ ଶୋଚସି ମୈକପାଦମାତ୍ମାନଂ ଵା ଵୃଷଲୈର୍ଭୋକ୍ଷ୍ଯମାଣମ୍ । ଆହୋ ସୁରାଦୀନ୍ ହୃତଯଜ୍ଞଭାଗାନ୍ ପ୍ରଜା ଉତ ସ୍ଵିନ୍ମଘଵତ୍ଯଵର୍ଷତି
ତୁମେ କି ତୁମ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚରଣ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତୁମକୁ ଭୋଗ କରିବେ ବୋଲି ନିଜ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ଦେବତାମାନେ ଯାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଭାଗ ହରାଗଲା, ସେମାନେ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା ଦେଉନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରଜାମାନେ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ?
ଅରକ୍ଷ୍ଯମାଣାଃ ସ୍ତ୍ରିଯ ଉର୍ଵି ବାଲାନ୍ ଶୋଚସ୍ଯଥୋ ପୁରୁଷାଦୈରିଵାର୍ତାନ୍ । ଵାଚଂ ଦେଵୀଂ ବ୍ରହ୍ମକୁଲେ କୁକର୍ମଣ୍ଯବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯେ ରାଜକୁଲେ କୁଲାଗ୍ର୍ଯାନ୍
ମା, ତୁମେ କି ଏହି ଭୂମିରେ ଅରକ୍ଷିତ ଥିବା ନାରୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ? କିମ୍ବା ଦେବୀଙ୍କର ପବିତ୍ର ବାଣୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୂଷିତ ହେଉଛି, ଏହା ପାଇଁ? କିମ୍ବା ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେ ଉଚ୍ଚ କୁଳକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି, ଏହି ଦୁଃଖ ପାଇଁ?
କିଂ କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୂନ୍ କଲିନୋପସୃଷ୍ଟାନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଵା ତୈରଵରୋପିତାନି । ଇତସ୍ତତୋ ଵାଶନପାନଵାସଃ ସ୍ନାନଵ୍ଯଵାଯୋନ୍ମୁଖଜୀଵଲୋକମ୍
ତୁମେ କି କଳିଯୁଗର ପ୍ରଭାବରେ ଦୁଃଖିତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ସେମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ରାଜ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ? କିମ୍ବା ଏଠୁ ସେଠୁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଭୂଲୁଣ୍ଡି ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଯାହାର ଜୀବିକା ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ପାଇଁ?