( ଵସଂତତିଲକା ) ବର୍ହପ୍ରସୂନ ନଵଧାତୁଵିଚିତ୍ରିତାଙ୍ଗଃ ପ୍ରୋଦ୍ଦାମଵେଣୁଦଲଶୃଙ୍ଗରଵୋତ୍ସଵାଢ୍ଯଃ । ଵତ୍ସାନ୍ ଗୃଣନ୍ନନୁଗଗୀତ ପଵିତ୍ରକୀର୍ତିଃ ଗୋପୀଦୃଗୁତ୍ସଵଦୃଶିଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ଗୋଷ୍ଠମ୍
ମୟୂରପଙ୍ଖା, ଫୁଲ ଓ ନୂତନ ଖଣିଜ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ଶରୀର, ବାଂଶୀ ଓ ଶୃଙ୍ଗର ଉତ୍ସବରେ ମଗ୍ନ, ବଛାମାନେକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା, ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି ଗାଉଥିବା, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିବା, ସେ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ଗାଁକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଦ୍ଯାନେନ ମହାଵ୍ଯାଲୋ ଯଶୋଦାନନ୍ଦସୂନୁନା । ହତୋଽଵିତା ଵଯଂ ଚାସ୍ମାଦ୍ ଇତି ବାଲା ଵ୍ରଜେ ଜଗୁଃ
ଆଜି ଯଶୋଦା ଓ ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ସାପ ମରିଗଲା ଏବଂ ଆମେ ତାହାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଲୁ—ଏହିପରି ବାଳକମାନେ ଗାଁରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପରୋଦ୍ଭଵେ କୃଷ୍ଣେ ଇଯାନ୍ପ୍ରେମା କଥଂ ଭଵେତ୍ । ଯୋଽଭୂତପୂର୍ଵସ୍ତୋକେଷୁ ସ୍ଵୋଦ୍ଭଵେଷ୍ଵପି କଥ୍ଯତାମ୍
ରାଜା ପଚାରିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏପରି ବଡ଼ ପ୍ରେମ କିପରି ହେଲା? ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଏପରି ଅନୁଭବ କରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଏପରି ପ୍ରେମ କରିଲେ କିପରି? ଦୟାକରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ । ସର୍ଵେଷାମପି ଭୂତାନାଂ ନୃପ ସ୍ଵାତ୍ମୈଵ ଵଲ୍ଲଭଃ । ଇତରେଽପତ୍ଯଵିତ୍ତାଦ୍ଯାଃ ତଦ୍ଵଲ୍ଲଭତଯୈଵ ହି
ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଆତ୍ମା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ; ପୁଅ, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆତ୍ମା ପାଇଁ ପ୍ରିୟ।
ତଦ୍ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯଥା ସ୍ନେହଃ ସ୍ଵସ୍ଵକାତ୍ମନି ଦେହିନାମ୍ । ନ ତଥା ମମତାଲମ୍ବି ପୁତ୍ରଵିତ୍ତଗୃହାଦିଷୁ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯେପରି ଦେହୀମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ସେପରି ପୁଅ, ଧନ, ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ପ୍ରତି ଏତେ ସ୍ନେହ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ମାତ୍ର ମମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ଦେହାତ୍ମଵାଦିନାଂ ପୁଂସାଂ ଅପି ରାଜନ୍ଯସତ୍ତମ । ଯଥା ଦେହଃ ପ୍ରିଯତମଃ ତଥା ନ ହ୍ଯନୁ ଯେ ଚ ତମ୍
ଦେହକୁ ଆତ୍ମା ଭାବିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜା, ଦେହ ଯେତେ ପ୍ରିୟ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦେହକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରିୟ।
ଦେହୋଽପି ମମତାଭାକ୍ ଚେତ୍ ତର୍ହ୍ଯସୌ ନାତ୍ମଵତ୍ ପ୍ରିଯଃ । ଯଜ୍ଜୀର୍ଯତ୍ଯପି ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ ଜୀଵିତାଶା ବଲୀଯସୀ
ଯଦି ଦେହକୁ 'ମୋର' ଭାବିବାଯାଏ, ତେବେ ତାହା ଆତ୍ମା ପରି ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏହି ଦେହ ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆଶା ସବୁବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରହିଥାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରିଯତମଃ ସ୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵେଷାମପି ଦେହିନାମ୍ । ତଦର୍ଥମେଵ ସକଲଂ ଜଗଦ୍ ଏତତ୍ ଚରାଚରମ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ହେଉଛି ନିଜ ଆତ୍ମା; ଏହି ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଅଛି।
କୃଷ୍ଣମେନମଵେହି ତ୍ଵଂ ଆତ୍ମାନଂ ଅଖିଲାତ୍ମନାମ୍ । ଜଗଦ୍ଧିତାଯ ସୋଽପ୍ଯତ୍ର ଦେହୀଵାଭାତି ମାଯଯା
ତୁମେ ଜାଣ, କୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଆତ୍ମା; ସେ ଏହି ସଂସାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ମାୟାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵସ୍ତୁତୋ ଜାନତାମତ୍ର କୃଷ୍ଣଂ ସ୍ଥାସ୍ନୁ ଚରିଷ୍ଣୁ ଚ । ଭଗଵଦ୍ ରୂପମଖିଲଂ ନାନ୍ଯଦ୍ ଵସ୍ତ୍ଵିହ କିଞ୍ଚନ
ଯେଉଁମାନେ ତଥ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ସବୁ କିଛି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭଗବତ୍ ସ୍ୱରୂପ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ସର୍ଵେଷାମପି ଵସ୍ତୂନାଂ ଭାଵାର୍ଥୋ ଭଵତି ସ୍ଥିତଃ । ତସ୍ଯାପି ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ କିଂ ଅତଦ୍ଵସ୍ତୁ ରୂପ୍ଯତାମ୍
ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ମୂଳ ଅର୍ଥ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଅଛି; ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ସତ୍ୟ ଭାବିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
( ମିଶ୍ର ) ସମାଶ୍ରିତା ଯେ ପଦପଲ୍ଲଵପ୍ଲଵଂ ମହତ୍ପଦଂ ପୁଣ୍ଯଯଶୋ ମୁରାରେଃ । ଭଵାମ୍ବୁଧିର୍ଵତ୍ସପଦଂ ପରଂ ପଦଂ ପଦଂ ପଦଂ ଯଦ୍ ଵିପଦାଂ ନ ତେଷାମ୍
ଯେମାନେ ମୁରାରିଙ୍କର ପବିତ୍ର ଯଶସ୍ୱୀ ପଦପଦ୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂସାରର ସମୁଦ୍ର ଗୋଁଖୁରର ଚିହ୍ନ ପରି ଛୋଟ ହୋଇଯାଏ; ସେହି ପରମ ପଦକୁ ସେମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଆସେ ନାହିଁ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ ପୃଷ୍ଟୋଽହମିହ ତ୍ଵଯା । ଯତ୍ କୌମାରେ ହରିକୃତଂ ପୌଗଣ୍ଡେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ, ତାହା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶୈଶବ ଓ ବାଳ୍ୟକାଳର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଯାହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେସବୁ ତୁମକୁ ଜଣାଇଲି।
( ମିଶ୍ର ) ଏତତ୍ସୁହୃଦ୍ଭିଶ୍ଚରିତଂ ମୁରାରେଃ ଅଘାର୍ଦନଂ ଶାଦ୍ଵଲଜେମନଂ ଚ । ଵ୍ଯକ୍ତେତରଦ୍ ରୂପମଜୋର୍ଵଭିଷ୍ଟଵଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ ଗୃଣନ୍ନେତି ନରୋଽଖିଲାର୍ଥାନ୍
ମୁରାରିଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର—ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା, ଚରାଗାହରେ ଖେଳିବା, ତାଙ୍କର ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ ରୂପ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଆଶା ପୂରଣ କରିବା—ଏସବୁ ଶୁଣି ଓ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁଥାଏ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଏଵଂ ଵିହାରୈଃ କୌମାରୈଃ କୌମାରଂ ଜହତୁର୍ଵ୍ରଜେ । ନିଲାଯନୈଃ ସେତୁବନ୍ଧୈଃ ମର୍କଟୋତ୍ପ୍ଲଵନାଦିଭିଃ
ଏପରି ଶୈଶବ ଖେଳ, ଲୁଚିବା, ସେତୁ ବନେଇବା, ବାନର ପରି ଝାପ ଦେଇବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବ୍ରଜରେ ତାଙ୍କର ବାଳ୍ୟକାଳ କାଟିଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ । ଏଵଂ କୃଷ୍ଣସଖଃ କୃଷ୍ଣୋ ଭ୍ରାତ୍ର ରାଜ୍ଞାଽଽଵିକଲ୍ପିତଃ । ନାନାଶଂକାସ୍ପଦଂ ରୂପଂ କୃଷ୍ଣଵିଶ୍ଲେଷକର୍ଷିତଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଖା ଅର୍ଜୁନ, ତାଙ୍କର ରାଜା ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଳ ହୋଇ, ଅନେକ ଶଙ୍କାରେ ମନ ଭରିଥିଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ, ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଗଲେ।
ଶୋକେନ ଶୁଷ୍ଯଦ୍ଵଦନହୃତ୍ସରୋଜୋ ହତପ୍ରଭଃ । ଵିଭୁଂ ତମେଵାନୁଧ୍ଯାଯନ୍ନାଶକ୍ରୋତ୍ପ୍ରତିଭାଷିତୂମ
ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ହୃଦୟ ମନ୍ଦାର ମଳିନ ହୋଇଗଲା, ତାଙ୍କର ତେଜ ହରାଇଗଲା; ସେ ମାନେ କେବଳ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ସଂସ୍ତଭ୍ଯ ଶୁଚଃ ପାଣିନାଽଽମୃଜ୍ଯ ନେତ୍ରଯୋଃ । ପରୋକ୍ଷେଣ ସମୁନ୍ନଦ୍ଧପ୍ରଣଯୌତ୍କଣ୍ଠ୍ଯକାତରଃ
ବହୁତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଦୁଃଖକୁ ଦମନ କରି, ହାତରେ ଆଖି ପୁଛି, ଭଗବାନଙ୍କ ଦୂରତାରେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଇଥିଲେ।
ସଖ୍ଯ ମୈତ୍ରୀଂ ସୌହୃଦଂ ଚ ସାରଥ୍ଯାଦିଷୁ ସଂସ୍ମରନ । ନୃପମଗ୍ରଜମିତ୍ଯାହ ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ସେ ତାଙ୍କର ସଖ୍ୟତା, ମିତ୍ରତା, ଓ ହୃଦୟସ୍ପୃଶୀ ସମ୍ପର୍କ, ଚାରିଅଟିଅର ଭୂମିକା ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ମରଣ କରି, ରାଜା ଭାଇଙ୍କୁ କନ୍ଦୁଥିବା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ।
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ । ଵଞ୍ଚିତୋଽହଂ ମହାରାଜ ହରିଣା ବନ୍ଧୁରୁପିଣା । ଯେନ ମେଽପହୃତଂ ତେଜୋ ଦେଵଵିସ୍ମାପନଂ ମହତ
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ମହାରାଜ, ମୁଁ ମୋ ବନ୍ଧୁ ରୂପୀ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଠକାଯାଇଛି; ଯିଏ ମୋର ସେଇ ଶକ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମାନୁଥିଲେ, ତାହା ନେଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ କ୍ଷଣଵିଯୋଗେନ ଲୋକୋ ହ୍ଯପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ । ଉକ୍ଥେନ ରହିତୋ ହ୍ଯେଷ ମୃତକଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଯଥା
ତାଙ୍କର ବିୟୋଗରେ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂସାର ଅପ୍ରିୟ ଲାଗେ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବିନା ମୁଁ ମୃତ ଭଳି ହୋଇଯାଏ, ଏପରି କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ସଂଶ୍ରଯାଦ୍ ଦ୍ରୁପଦଗେହମୁପାଗତାନାଂ ରାଜ୍ଞା ସ୍ଵଯଂଵରମୁଖେ ସ୍ମରଦୁର୍ମଦାନାମ୍ । ତେଜୋ ହୃତଂ ଖଲୁ ମଯାଭିହତଶ୍ଚ ମତ୍ସ୍ଯଃ ସଜ୍ଜୀକୃତେନ ଧନୁଷ୍ଯାଧିଗତା ଚ କୃଷ୍ଣା
ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ମୁଁ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ଘରେ ସ୍ୱୟଂବରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲି; ସେଠାରେ ଅହଂକାରୀ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ହରାଇଲି, ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଲି ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ପାଇଲି।
ଯତ୍ସଂନିଧାଵହମୁ ଖାଣ୍ଡଵମଗ୍ନଯେଽଦାମିନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ସାମରଗଣଂ ତରସା ଵିଜିତ୍ଯ । ଲବ୍ଧା ସଭା ମଯକୃତାଦ୍ଭୁତଶିଲ୍ପମାଯା ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋଽହରନ୍ନୃପତଯୋ ବଲିମଧ୍ଵରେ ତେ
ତାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ଖାଣ୍ଡବବନକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଲି, ଏବଂ ଶକ୍ତିବଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେକୁ ହରାଇଲି; ମୟାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ସଭା ମୁଁ ପାଇଲି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗର ରାଜାମାନେ ତୁମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବଳି ଆଣିଥିଲେ।
ଯତ୍ତେଜସା ନୃପଶିରୋଽଙ୍ଘ୍ରିମହନ୍ମଖାର୍ଥେ ଆର୍ଯୋଽନୁଜସ୍ତଵ ଗଜାଯୁତସତ୍ଵଵୀର୍ଯଃ । ତେନାହୃତାଃ ପ୍ରମଥନାଥମଖାଯ ଭୂପା ଯନ୍ମୋଚିତାସ୍ତଦନଯନ୍ ବଲିମଧ୍ଵରେ ତେ
ତୁମ ଶକ୍ତିରେ, ରାଜା, ତୁମ ଭାଇ ଭୀମ, ଯାହାର ବଳ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ସମାନ, ସେ ମହାଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେକୁ ଜିତିଲେ; ସେମାନେ ବଳି ଦେଇ ତୁମ ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ପତ୍ନ୍ଯାସ୍ତଵଧିମଖକ୍ଲୃପ୍ତମହାଭିଷେକଶ୍ଲାଘିଷ୍ଠନ୍ଚାରୁକାବରଂ କିତଵୈଃ ସଭାଯାମ । ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଵିକୀର୍ଯ ପଦଯୋଃ ପତିତାଶ୍ରୁମୁଖ୍ଯା ଯସ୍ତତ୍ସ୍ତ୍ରିଯୋଽକୃତ ହତେଶଵିମୁକ୍ତକେଶାଃ
ତୁମ ମହାଯଜ୍ଞରେ, ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶୋଭିତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜୁଆରୁ ତାଙ୍କୁ ସଭାରେ ଅପମାନିତ କରାଗଲା; ତାଙ୍କର ଲୁହ ତୁମ ପାଦରେ ପଡ଼ିଲା, ରକ୍ଷାକାରୀମାନେ ହାରିଗଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ଖୋଲିଗଲା—ସେମାନେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।
ଯୋ ନୋ ଜୁଗୋପ ଵନମେତ୍ଯ ଦୁରନ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରାଦ ଦୁର୍ଵାସସୋଽରିଵିହତାଦଯୁତାଗ୍ରଭୁଗ ଯଃ । ଶାକାନ୍ନଶିଶଃଟମୁପଯୁଜ୍ଯ ଯତାସ୍ତ୍ରିଲୋକୀଂ ତୃପ୍ତାମମଂସ୍ତ ସଲିଲେ ଵିନିମଂଗ୍ନସଂଘଃ
ଯିଏ ଅମାନେ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବିପଦରେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ଅମେ କେବଳ ଶାକ ଖାଇ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଶେଷ କରିଦେଲୁ, ସେଠି ଅମାନେ ଜଳରେ ବିପଦରେ ଘିରିଯିବା ସମୟରେ ଯିଏ ରକ୍ଷା କଲେ, ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଯତ୍ତେଜସାଥ ଭଗଵାନ ଯୁଧି ଶୁଲପାଣି ର୍ଵିସ୍ମାପିତଃ ସଗିରିଜୋଽସ୍ତ୍ରମଦାନ୍ନିଜଂ ମେ । ଅନ୍ଯେଽପି ଚାହମମୁନୈଵ କଲେଵରେଣ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହେନ୍ଦ୍ରଭଵନେ ମହଦାସନାର୍ଧମ
ତୁମର ଶକ୍ତିରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମୋତେ ଦେଇଦେଲେ। ଏହି ଦେହରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାଲରେ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଅସନ ଲାଗି ପାଇଲି।
ତତ୍ରୈଵ ମେ ଵିହରତୋ ଭୁଜଦଣ୍ଡଯୁଗ୍ମଂ ଗାଣ୍ଡୀଵଲକ୍ଷଣମରାତିଵଧାଯ ଦେଵାଃ । ସେନ୍ଦ୍ରା ଶ୍ରିତା ଯଦନୁଭାଵିତମାଜମୀଢ ତେନାହମଦ୍ଯ ମୁଷିତଃ ପୁରୁଷେଣ ଭୂମ୍ର
ସେଠି, ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ମୋ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଯାହା ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଥିଲା, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମୋ ନିକଟକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ମନେ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯାଇଯିବାରୁ, ମୁଁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭଳି ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଯଦ୍ଵାନ୍ଧଵଃ କୁରୁବଲାବ୍ଧିମନନ୍ତପାର ମେକୋ ରଥେନ ତତରେଽହମତାର୍ଯସତ୍ତ୍ଵମ । ପ୍ରତ୍ଯାହୃତଂ ବହୁ ଧନଂ ଚ ମଯୋ ପରେଷାଂ ତେଜାସ୍ପଦଂ ମଣୀମଯଂ ଚ ହୃତଂ ଶିରୋଭ୍ଯଃ
ତୁମ ଦୟାରେ, ହେ ବନ୍ଧୁ, ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ରଥରେ ବସି, ସମୁଦ୍ର ସମାନ ବିଶାଳ କୌରବ ସେନାକୁ ଅଟୁଟ ଶୂରବଳ ଦେଖାଇ ଅଟକାଇ ପାରିଲି। ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ବହୁ ଧନ ଓ ମଣି ଆଣିଲି ଏବଂ ତାଙ୍କ ମଣିମୟ ମୁଣ୍ଡମାଳା ମଧ୍ୟ ନେଇଲି।
ଯୋ ଭୀଷ୍ମକର୍ଣଗୁରୁଶଲ୍ଯମୂଷ୍ଵଦଭ୍ର ରଜନ୍ଯଵର୍ଯରଥମଣ୍ଡଲମନ୍ଡିତାସୁ । ଅଗ୍ରେଚରୋ ମମ ଵିଭୋ ରଥଯୂଥପାନା ମାଯୁର୍ମନାଂସି ଚ ଦୃଶା ସହ ଓଜ ଆର୍ଚ୍ଛତ
ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଆଗରେ ଚାଲିଥିଲେ, ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣ, ଶଲ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥମାଳାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶତ୍ରୁ ନାୟକମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ମନକୁ ଅଧୀନ କରିଦେଇଥିଲେ।