ସମୟ ଗତି କରିବା ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ବଢିବା ଲାଗିଲା; ମିତ୍ରତା ମଧ୍ୟ ଅପରାଧ ଏବଂ ଭୋକଳାପରି ହେଇଗଲା, ଏବଂ ପିତା, ମା, ମିତ୍ର, ଭାଇ, ଦମ୍ପତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋଭ ଏବଂ ଅଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, “ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ଵାରକାକୁ ଗଲେ, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଦେଖିବା ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ। ଏବେ ସାତ ମାସ ହେବାକୁ ଚାଲିଛି, ତୁମ ଭାଇ ଭୀମସେନ ଫେରି ଆସିନାହିଁ; କାହିଁକି, ମୁଁ ଜାଣିନି। କି ଦ୍ୱିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶିତ ସମୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଭୂଲୋକୀୟ ଲୀଳା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି? ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଧନ, ରାଜ୍ୟ, ଜନାନୀ, ଜୀବନ, ପରିବାର, ପ୍ରଜା, ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜିତ, ଏବଂ ଏକାଧିକ ଲୋକ ଲାଭ କରିଥିଲୁ। ଦେଖ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡିକ—ଦିବ୍ୟ, ଭୂମି, ଶରୀରରେ—ଆମେ ଭୟ ଏବଂ ଅସ୍ତିରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛୁ। ମୋ ଜଙ୍ଘା, ଚକ୍ଷୁ, ହାତ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ମୋ ହୃଦୟ ଅସ୍ତିର; ନିଶ୍ଚୟ କିଛି ଅଶୁଭ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି। ଅଗ୍ନିମୁଖୀ ଶାଳ ଉଠୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ହୁଁହୁଁ କରୁଛି; କୁକୁର ମୋ ପାଖରେ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ଚିଁହିଁ ଦେଉଛି। ପଶୁମାନେ ମୋ ପାଖରେ ବାମ ଏବଂ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଘୁଞ୍ଚିଉଛନ୍ତି, ମୋ ଘୋଡାମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିବା ଦୂତ ଏବଂ ପେଚା ମୋ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରୁଛି, ରାତିରେ ଉଲ୍ଲୁ ଚିଁହିଁ ଦେଉଛି—ଏହା ଅନିଦ୍ରା ଏବଂ ଶୂନ୍ୟତାର ସୂଚନା। ଦିଗବାସୀ ଧୂଆଁରେ ଭରିଯାଇଛି, ଦିଗ୍ବନ୍ଦୁ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଡୋଲିଉଛି, ଭୟଙ୍କର ଏକାଠା ତଡ଼ିତ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଗୁଡ଼ିଁ ହେଉଛି। ପବନ ବେଶି ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବହୁଛି, ଧୂଳି ଏବଂ ଅନ୍ଧାର ଖେଳୁଛି; ମେଘ ଏଠାଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ରକ୍ତ ବର୍ଷା କରୁଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ଅନ୍ଧାର ହେଉଛି, ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଲଡ଼ିଉଛି, ଆକାଶ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳିଉଛି ଏବଂ ଅଜଣା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭିତରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ନଦୀ ଏବଂ ଝରଣାମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ମନ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର; ଘି ଦେଇ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳି ନାହିଁ। ଏହି ସମୟ କଣ ଆଣିବ? ଛେଉଁ ଦୁଧ ପିଉନାହିଁ, ଗାଁ ଦୁଧ ଦେଉନାହିଁ; ଗାଁମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ମଣ୍ଡାର ମଧ୍ୟ ଖୁସି ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ପସିନା ପଡ଼ୁଛନ୍ତି, କମ୍ପିତ ହେଉଛନ୍ତି; ସହର, ଗ୍ରାମ, ବନ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ହରାଇଯାଇଛି। ଏହି ଅପଶକୁନ କଣ ଦେଖାଉଛି?