ଏହି ଭାବରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅପାର ଓ ଅଗମ୍ୟ, ସେ ଗୋପାଳ ଶିଶୁ ଭାବେ ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ କ୍ରୀଡା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ । ସେ ପୂର୍ବବତ୍ ଗୋବଳି ଓ ମିତ୍ରମାନେ ଖୋଜୁଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ହାତରେ ଭୋଜନର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନିଜ ଯାନରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଶିର ନମାଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଚରଣ ଧୁଳିକୁ ତାଙ୍କର ଚାରି ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ । ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଭିଜିଯାଇ, ତିନି ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ଅଭିଷେକ କଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ବାରମ୍ବାର ଉଠି ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପୁଣି ପୁଣି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ପଡ଼ୁଥିଲେ । ସେ ବସି ଅଗ୍ରଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିମାକୁ ପୁନର୍ବାର ସ୍ମରଣ କରି ମନ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଲଗି ରହିଲେ । ଏପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଧୀରେ ଉଠି ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମୁଛି, ଗ୍ରୀବା ନମାଇ, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଖି ଜୋଡ଼ ହାତରେ ନମସ୍କାର କଲେ । ତାଙ୍କର ଦେହ କମ୍ପିଥିଲା, କଣ୍ଠ ଅଟକିଯାଇଥିଲା, ଅଶ୍ରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ନମ୍ରତା ସହିତ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ଭାବେ ଗଳ୍ପ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା । ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ, ତା’ପରେ କିଛି ମାସ କଟିଗଲା କିନ୍ତୁ ସେ ଫେରିଲେ ନାହିଁ । ଏହା ଦେଖି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଦେଲା । ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, କାଳର ଭୟାନକ ଗତି ଚାଲିଛି, ପ୍ରକୃତିର ସ୍ଥିତି ବିପରୀତ ହେଉଛି, ଲୋକମାନେ କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ମିଥ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ସମ୍ପର୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମ ଏବଂ ପିତା, ମାତା, ସ୍ନେହୀ, ଭାଇ, ଦମ୍ପତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଓ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖି, ରାଜା ଦେଖିଲେ ଯେ ଲୋଭ ଓ ଅଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ କହିଲେ— "ଅର୍ଜୁନ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସାତ ମାସ ହେବାକୁ ଚାଲିଛି, ତୁମ ଛୋଟ ଭାଇ ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଫେରି ନାହାନ୍ତି, କାହିଁକି ତାହା ମୁଁ ଜାଣେନି । ଦିବ୍ୟ ଋଷି ଯେ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ, ସେଇ ସମୟ ଆସିଛି କି? ପ୍ରଭୁ ଏହି ଭୂମିରେ ତାଙ୍କର ଲୀଳା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି କି? ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଧନ, ରାଜ୍ୟ, ଭାର୍ୟା, ପରିବାର, ପ୍ରଜା, ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଥିଲୁ । ଏହି ଦେଖ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ, ଭୂମି ଓ ଦେହରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଆମକୁ ଭୟ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ଭରିଦେଉଛି ।" "ମୋର ଉରୁ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ବାହୁ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିଯାଉଛି, ହୃଦୟ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି; ନିଶ୍ଚିତ ଏକ ଅପଶକୁନ ଆସୁଛି । ଅଗ୍ନିମୁଖୀ ଶୀୟାଳ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ହୁଏଉଥିବା ସମୟରେ ହୁଏଉଛି, ଏବଂ ଏହି କୁକୁର ଭୟଭୀତ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ମୋତେ ଦେଖି କୁହୁଁ କରୁଛି ।" "ପଶୁମାନେ ଡାହାଣ ଓ ବାମପଟେ ଘୂରୁଛନ୍ତି, ମୋର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅଶ୍ରୁଧାରା ଝରାଉଛନ୍ତି । ଏହି ପଖୀ, ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁର ସୂଚନା ଦେଉଛି, ଓଳ, ଚିଲିକା ଓ ରାତିର କାନ୍ଦନିର ଶବ୍ଦ ମୋର ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରୁଛି ।" "ଦିଗବଳୟରେ ଧୂଆଁ ଭରିଯାଇଛି, ପର୍ବତ ସହିତ ଦିଗନ୍ତ ତରଳିଯାଉଛି, ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘ ଓ ଇଲିଉଠି ସହ ମହା ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଯାଉଛି । ବାୟୁ ତୀବ୍ର ଭାବେ ବହୁଛି, ଧୂଳି ଓ ଅନ୍ଧକାର ଛଡ଼ାଉଛି; ବଦଳ ରକ୍ତ ବର୍ଷା କରୁଛି ।" "ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ମ୍ଲାନ, ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶରେ ଟକ୍କର ମାରୁଛନ୍ତି, ଦିଗନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳୁଛି ଓ ଅଜଣା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି । ନଦୀ, ଝରଣା ଓ ହୃଦୟ ଅସ୍ଥିର, ଅଗ୍ନି ଘୃତ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଦହିନାହିଁ ।" "ବଛା ମାଆର ଦୁଧ ଖାଉନାହିଁ, ଗାଁ ଦୁଧ ଦେଉନାହିଁ; ଗାଁ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେହେରା ନେଇ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ବଳଦମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ନୁହଁନ୍ତି । ଦେବତାମାନେ ଅଶ୍ରୁପାତ, ଘାମ ଓ କମ୍ପ କରୁଛନ୍ତି; ଗ୍ରାମ, ଉଦ୍ୟାନ, ପୋଖରୀ, ଆଶ୍ରମମାନେ ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଓ ଆନନ୍ଦ ହରାଇଦେଇଛି ।" "ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ମହା ଅପଶକୁନ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଏଇ ପୃଥିବୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ହରାଇଛି ।" ଏପରି ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ବନରେ ଝଣ୍ଡା ଥିବା ଭାଇ (ଅର୍ଜୁନ) ଯଦୁପୁରୀରୁ ଫେରିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପାଦ ପରେ ଗିରିପଡ଼ିଥିଲେ, ପୂର୍ବବତ୍ ନୁହଁ, ମୁଁ ମୁହଁ ନମାଇ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖ ଓ ବିକୃତ ଚେହେରାରେ ଦେଖି, ରାଜା ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରମାନେ ଥିବାବେଳେ, ନାରଦଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ଅନର୍ତ୍ତନଗରରେ ଆମର ଆତ୍ମୀୟମାନେ—ମଧୁ, ଭୋଜ, ଦଶାର୍ହ, ଆହୁକ, ସାତ୍ୱତ, ଅନ୍ଧକ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ—ସମସ୍ତେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ଶୂର, ଆମ ମାମାଁ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଏବଂ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି ଓ ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭାଇମାନେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ସାତ ଭଉଣୀ, ତାଙ୍କର ପତିମାନେ, ଅନ୍ୟ ମାମାଁ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ପୁଅବୋହୁମାନେ, ଦେବକୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି? ରାଜା ଆହୁକ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ଓ ଛୋଟ ଭାଇ, ହୃଦିକା ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅକୃର, ଜୟନ୍ତ, ଗଦା, ଶରଣ ସମସ୍ତେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ଶତୃଜିତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ରାମ, ସାତ୍ୱତମଣ୍ଡଳର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି? ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାରଥୀ, କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଦୀନ ଭାବରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତ, ସେ ଭଲ କି? ସୁଷେଣ, ଚାରୁଦେଶ, ସାମ୍ବ (ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ), ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୃଷ୍ଣିମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି? ଶୌରିଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ—ଶ୍ରୁତଦେବ, ଉଦ୍ଧବ, ସୁନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ, ଶିରିଷାନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ସାତ୍ୱତମାନେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି?