ସଂଜୟ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅଶ୍ରୁ ପୁଞ୍ଜି ବନ୍ଧି, ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କରିଲେ। ତାଙ୍କର ମନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପଦ ଉପରେ ଅନୁସ୍ମୃତି ରହିଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସଂଜୟ କହିଲେ, “ହେ ତୁମର ବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ମାନେ ତୁମର ପିତାମାତାଙ୍କର କିମ୍ବା ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣି ନାହିଁ, ହେ ଭୁଜବଳୀ, ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ ମୋତେ ଭ୍ରମିତ କରିଛନ୍ତି।” ଏହି ଦିନେ, ପୁଜ୍ୟ ନାରଦ ମୁନି ତୁମ୍ବୁରୁ ସହ ଆସିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଉଠି, ନାରଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନୁସ୍ୱାର କରି କହିଲେ, “ହେ ପୁଜ୍ୟ, ମୁଁ ଜାଣି ନାହିଁ ମୋର ପିତାମାତା କେଉଁଠି ଗଲେ, ମୋର ମା, ଯିଏ ନିଜ ପୁଅମାନେ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିବାର ଦୁଃଖରେ ଆଶ୍ରମ ନେଇଛି, ସେ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ?” ନାରଦ ମୁନି, ଏକ ନାଉକାର ନାଉକାରୀ ଭଳି ସମୁଦ୍ର ପାର କରିବା ଉପାୟ ଦେଖାଇଥିବା ଭଳି, ଉତ୍ତମ ମୁନି ତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଯେପରି ଗାଁମାନେ ନିଜ ରସିରେ ବନ୍ଧି ଅଖୁଣା ରହିଥାନ୍ତି, ଏପରି ଜୀବମାନେ ନାମ ଏବଂ ଶବ୍ଦରେ ବନ୍ଧି ଥାନ୍ତି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ଯେପରି ଖେଳନାମାନେ ଖେଳୁଥିବା ଜଣେ ଖେଳାଳିର ଇଚ୍ଛା ଉପରେ ଏକାଠି ହେବା ଏବଂ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ନିର୍ଭର କରେ, ଏପରି ଜନମାନେ ମିଳିବା ଏବଂ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ଯାହାକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ କିମ୍ବା ସ୍ଥାୟୀ ଭାବୁଛ, ସେ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ଏକା ନୁହେଁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ମାନେ ମୋହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ମନର ଦୂର୍ବଳତାକୁ ଛାଡ଼, ଏହା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ମୁଁ ନଥିଲେ ଏହି ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ଦୟାଳୁ ଲୋକମାନେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବେ? ଏହି ଶରୀର ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଗଠିତ, କାଳ, କର୍ମ ଏବଂ ଗୁଣର ଅଧୀନ; ଏହି ଶରୀରରେ ଅନ୍ୟମାନେ ରକ୍ଷା କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ଯେପରି ଏକ ଅଜଗର ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇପାରେ ନାହିଁ। ଅସ୍ତିନ୍ତି ହସ୍ତ ନଥିବା ଜୀବମାନେ ହସ୍ତ ଥିବା ଜୀବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାନ୍ତି, ପା ନଥିବା ଚାରିପା ଥିବା ଜୀବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାନ୍ତି; ଦୁର୍ବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀର ଆହାର ହୁଏ—ଜୀବ ଉପରେ ଜୀବ ବଞ୍ଚିଥାଏ। ହେ ରାଜା, ସେ ପରମ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଏକାତ୍ମା, ନିଜେ ନିଜକୁ ଦେଖନ୍ତି; ସେ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଭୁ, ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ପାଳକ, ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳ ରୂପେ ଅବତରିଛନ୍ତି, ଦେବମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ପାଇଁ। ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ଦୂର୍ଦ୍ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀ ସହ, ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ମୁନିମାନେ ର ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ସପ୍ତ ଧାରାରେ ଭାଗିଗଲା, ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନେ ର ସୁଖ ପାଇଁ; ତେଣୁ ସେ ସପ୍ତ ଧାରା ନଦୀ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତି ହେଲା। ଏଠାରେ ନିୟମିତ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ସେ ଜଳ ମାତ୍ର ଉପରେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ମନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଛାଡ଼ି। ଆସନ ଏବଂ ଶ୍ୱାସକୁ ଜୟ କରି, ଛଅ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଉପସଂହାର କରି, ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ରାଗ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନର ଦୂଷିତିକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ମନକୁ ଜ୍ଞାନରେ ଲୟ କରି, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞକୁ ଆତ୍ମାରେ ବିଲୟ କରି, ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମାରେ ବିଲୟ କରି, ମାଟି ପାତ୍ର ଭିତରେ ଥିବା ଆକାଶ ଭଳି ଆକାଶ ସହ ଲୟ କରି, ସେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ମାୟା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗୁଣକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଏକ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଅଚଳ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜଣେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେଙ୍କୁ କୌଣସି ବାଧା ନ ହେଉ। ହେ ରାଜା, ଆଜିଠୁ ପଞ୍ଚ ଦିନ ପରେ, ସେ ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ଏବଂ ଏହା ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେବ। ତାଙ୍କର ପତିର ଶରୀର ଅଗ୍ନିରେ ଦହିବା ସମୟରେ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତ ଜନନୀ ତାଙ୍କର ଦେଉଁଭାଇ ସହ ବାହାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ, ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖିବେ। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଖବର ଶୁଣି, ହେ କୁରୁବଂଶଜ, ବିଦୁର ଦୁଃଖ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଯିବେ। ନାରଦ ଏପରି କହି, ତୁମ୍ବୁରୁ ସହ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ଉପଦେଶକୁ ହୃଦୟରେ ଧରି, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବସୁଦେବ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଭାଗବତ ଲୋକମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରେମ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି—ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି। ଏଠାରେ, ପ୍ରଭୁ ଅଜେୟ ଥିବା ଦେଶରେ, ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ପଶୁମାନେ ପ୍ରକୃତ ଶତ୍ରୁ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମିତ୍ର ଭଳି ରହୁଥିଲେ; ବାଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ ଏକାଠି ରହୁଥିଲେ। ଏଠାରେ, ପରମ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅଗୋଚର, ଗୋପାଳ ଶିଶୁ ଭଳି ଲୀଳା କରୁଥିଲେ—ଗୋଉଛ ଏବଂ ମିତ୍ରମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ହାତରେ ଖାଦ୍ୟ ଧରିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ନିଜ ଯାନରୁ ତୁରନ୍ତ ଉତରି, ଭୂମିରେ ନମି, ନିଜ ଚାରି ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦୁଇ ପଦ ଛୁଇଲେ, ଆନନ୍ଦର ଅଶ୍ରୁରେ ଅଭିଷେକ କରିଲେ। ଏକ ପରେ ଏକ ଉଠି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦରେ ପଡ଼ି, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବସିଲେ। ପରେ ଧୀରେ ଉଠି, ନେତ୍ରର ଅଶ୍ରୁ ପୁଞ୍ଜି, ଗଳା ନମାଇ, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ହାତ ଯୋଡ଼ି, ନମ୍ରତା ଏବଂ ଶାନ୍ତିରେ, କମ୍ପିତ ଏବଂ ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ। ସୂତ କହିଲେ: ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେଖିବା ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଅନେକ ମାସ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ଫେରିଲେ ନାହିଁ; ଏହି ସମୟରେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଗଲା।