ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରିଛି, ଯାହାକି ମୁଁ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କ ମୁଖାରବିନ୍ଦରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ସେଇ ସମୟରେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମୁନିମାନେ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହିପରି ମହାପୁରୁଷ ଭଗବାନଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମହିମା ବିଷୟରେ କହିଲି, ଯାହାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କଳିମଳକୁ ଦୂର କରେ। ଯେ କେହି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଏହି କଥାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା, ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଏହି କଥା ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ; ଉପବାସ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ପଢ଼ିଲେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା କିମ୍ବା ଦ୍ୱାରକାରେ ଉପବାସ ଓ ସଂଯମ ସହିତ ଏହି ପୁରାଣ ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଠାରେ ଜନମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଶ୍ରବଣ, ପୂଜା ଓ ଗାନ କରାଯିବାରେ ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ ଓ ରାଜାମାନେ ଭକ୍ତଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁ, ଘୃତ ଓ ଦୁଧର ଧାରା ସମାନ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ପୁରାଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନ ପାଆନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୁଦ୍ର ପରି ଏକ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି ହୁଅନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ଧନର ମାଲିକ ହୁଅନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ପାପମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟଠାରେ ଭଗବାନ ହରିଙ୍କ କଥା ଏମିତି ନିରନ୍ତର ଗାଯିଯାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରୂପକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ହେ ଅଜନ୍ମା, ଅନନ୍ତ, ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟ ଘଟାଏ, ଯାହାଙ୍କର ମହିମା ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ଆଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରିନାହାନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ନିତ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯାହାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତି ଏହି ସ୍ଥିର ଓ ଚଳିତ ଜଗତକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ଯାହାଙ୍କର ଧାମ କେବଳ ଧନ୍ୟମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ଓ ନିର୍ମଳ ମନରେ, ଅଜୟ ଭଗବାନଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ, କୃପାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ—ସତ୍ୟର ଦୀପ, ପାପନାଶକ—ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ସୂତଜୀ କହିଲେ: ବିଦୁର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କାଳୀନ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଶିଖି, ନିଜ ଜ୍ଞାନ ତୃପ୍ତି କରି, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲେ। ବିଦୁର ଯେତେଦିନ କୌଷାରବ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ, ସେତେଦିନ ସେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଆଗମନ ଦେଖି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ସୂତ, କୃପ, ପୃଥା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ଶୁଭଦ୍ରା, ଉତ୍ତରା, କୃପୀ ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରୀମତୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ନାରୀସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠିଗଲେ, ମନେ ହେଲା ଜଣେ ପ୍ରିୟଜନ ଆଉଥିଲେ ଜୀବନ ଫେରିଆସିଛି। ସମସ୍ତେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଗଲାପରି ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ। ବିଦୁରଙ୍କୁ ଦେଖି ବିୟୋଗର ଆନ୍ଦୋଳନରୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରେମର ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆସନ ଦେଲେ ଓ ଆତ୍ଥିଥ୍ୟ କଲେ। ବିଦୁର ଭୋଜନ, ବିଶ୍ରାମ ଓ ସୁବିଧା ଉପରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଆପଣ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ବଞ୍ଚିଥିଲୁ ଓ ବହୁତ ବିପଦରୁ ଆପଣ ଓ ଆମର ମାତା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିପରି ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ? ଏହି ପୃଥିବୀର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି କି? "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭକ୍ତମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥ; ସେମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଗଦାଧର ଭଗବାନଙ୍କୁ ବହନ କରି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଆମର କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ ବନ୍ଧୁ-ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି କି? ଯାଦବମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱନଗରେ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି କି?" ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ବିଦୁର ତାଙ୍କ ଅନୁଭବ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ପରେ ଏକ ଭାବେ କହିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଯାଦୁବଂଶ ନାଶ ଘଟିଥିବା ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା କଥା ଚାପି ରଖିଲେ। ଅସହ୍ୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ ଘଟଣା ଦେଖି ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଓ ଦୟାବାନ ଥିବାରୁ ସେ କହିଲେ ନାହିଁ। କିଛିଦିନ ସେଠାରେ ଦେବତା ପରି ସମ୍ମାନିତ ଓ ସୁଖୀ ହୋଇ ରହିଲେ, ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଆର୍ୟମା ଅପରାଧୀମାନେ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିଲେ, ଯେଉଁବେଳେ ଯମରାଜ ଶାପବଶତଃ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂଦ୍ର ରୂପେ ରହିଥିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତାଙ୍କ ନାତିକୁ ରାଜବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଦେଖି, ଭାଇମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଲୋକପାଳ ସମାନ, ସେମାନେ ଅତି ସମୃଦ୍ଧିରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଘରେ ଆସକ୍ତ ଓ ଅବିଚାରୀ ଲୋକମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହି, ସମୟ ଅଜାଣି ଚାଲିଯାଏ। ବିଦୁର ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଅ; ଦେଖ, ବିପଦ ଆସିଯାଇଛି।" "ଏଠାରେ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, କୌଣସି ସମୟରେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଦିଗରୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାଳ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇଯାଏ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟତମ ମଧ୍ୟ ଅପରାହ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଅଚାନକ ଅଲଗା ହୋଇଯାନ୍ତି; ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଯାହାର କଥା କରିବେ? "ପିତା, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ—ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଯୁବାବସ୍ଥା ଚାଲିଯାଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ଆପଣ ପର ଘରେ ରହୁଛନ୍ତି।