ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ—ଯଦି କେହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ, ତେବେ ତାହା କେତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାମ ହେଉ, ସେହି କାମ ରେ କୌଣସି ଶାଶ୍ୱତ ମଙ୍ଗଳ ନାହିଁ। ଏହିପରି ନିଷ୍କାମ କାର୍ଯ୍ୟ ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ବିନା ଅନ୍ଧକାର ଭଳି ଅପ୍ରଭା ହୁଏ। ଯେପରି ଜନ୍ମ, ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ନାମ-ଖ୍ୟାତି ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଉଦ୍ୟମ ହୁଏ, ତାହା ତାହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା କେବଳ ତେବେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ, ଶ୍ରବଣ ଓ ସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ଚରଣସ୍ମୃତି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣସ୍ମୃତି ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରେ, ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ଦିଏ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଦେଇ ଜୀବନକୁ ମୂକ୍ତିର ଦିଗରେ ନେଇଯାଏ। ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜାତିଗଣ ବଡ଼ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଓ ନିୟନ୍ତା। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିଜ ସ୍ଵରୂପ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରିଛି, ଯାହାକି ମୁଁ ଏକଦା ପରୀକ୍ଷିତ ମହାରାଜଙ୍କ ଉପବାସ ସମୟରେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମୁନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି। ଏହିପରି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଓ ମହିମା କଥା ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହିଦେଲି। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି କଥା ନିତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପଢ଼ାଯାଏ ବା ଶୁଣାଯାଏ, ତାହା ମାନବକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଏହି କଥା ଦ୍ୱାଦଶୀ ବା ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ, ଉପବାସ ଓ ସଂଯମ ସହିତ ପଢ଼ିଲେ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା, ଦ୍ୱାରକା ଆଦି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଉପବାସ ରହିଲେ, ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଦ୍ୱାରା ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ମନୁ, ରାଜା ଓ ସିଦ୍ଧଗଣ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗୃହ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ଼ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁ, ଘୃତ, ଦୁଗ୍ଧ ଧାରା ପରି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଦ୍ୱିଜ଼ ଏହି ପୁରାଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁ ଉପଦିଷ୍ଟ ପରମ ଧାମକୁ ଅପେକ୍ଷିତ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଅନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ଧନାଧିପତି ହୁଅନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ତାଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ କଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏପରି ହରିଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଗୁଣଗାନ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକେ ତାଙ୍କର ମହିମା ନିରନ୍ତର ଗାଯାଯାଏ। ମୁଁ ଜନ୍ମହୀନ, ଅନନ୍ତ, ସତ୍ୟ ସ୍ଵରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେଁ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ କରେ; ଯାହାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ସ୍ଵୟଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚରାଚର ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା, ଯାହାଙ୍କ ଧାମ କେବଳ ଧନ୍ୟମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେଁ। ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରେଁ, ଯିଏ ନିଜ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଅଜୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୀଳାରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ, ଦୟାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସତ୍ୟର ଦୀପ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହିପରି ଅମୂଲ୍ୟ କଥା ପରେ, ସୂତଦେବ କହିଲେ—ବିଦୁର, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କଠାରୁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଶିଖି, ତାଙ୍କର ଜିଜ୍ଞାସା ନିମିତ୍ତ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲେ। ସେ, କୌଷାରବ ଋଷିଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ସମୟରେ, ଅନନ୍ୟ ଭାବେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜିଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ଅବସାନ କରିଦେଲେ। ବିଦୁରଙ୍କ ଫେରିବା ଦେଖି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ସୂତ, କୃପ, ପୃଥା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ସୁଭଦ୍ରା, ଉତ୍ତରା, କୃପୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ପତ୍ନୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ନାରୀ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠିକି ଗଲେ, ଯେପରି ଦେହରେ ପୁନଃ ପ୍ରାଣ ଫେରି ଆସିଛି। ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସେମାନେ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ବିରହ ଭାବରେ ଜଳ ଧାରା ପରି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ଝରିଲା। ରାଜା ବିଦୁରଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଇ, ଆଦର ସହିତ ସ୍ଵାଗତ କଲେ। ବିଦୁର ଭୋଜନ ଓ ବିଶ୍ରାମ କରି, ସୁବିଧାଜନକ ଆସନେ ବସିଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିନମ୍ର ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଆମେ ତୁମ ଅଶ୍ରୟରେ ବଞ୍ଚିଥିଲୁ, ବହୁ ଭୟ, ବିଷ, ଅଗ୍ନି ଆଦିରୁ ଆମେ ଓ ମାଆ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଥିଲୁ, ସେ ସମୟକୁ ତୁମେ ସ୍ମରଣ କରୁଛ କି? ତୁମେ କିପରି ଜୀବନ ଯାପନ କଲ? ପୃଥିବୀର ପ୍ରଧାନ ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିଛ କି? ଭକ୍ତମାନେ ନିଜେ ଚଳିତ ତୀର୍ଥ, କାରଣ ସେମାନେ ହୃଦୟରେ ଗଦାଧରଙ୍କୁ ବୋହି ଚାଲନ୍ତି। ଆମ ବନ୍ଧୁ-ବାନ୍ଧବ, କୃଷ୍ଣଭକ୍ତମାନେ, ଆମେ ଦେଖିଛୁ କି? ଯଦୁମାନେ ତାଙ୍କ ସହରରେ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି କି?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଧର୍ମରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଠାରୁ ସୁଣି, ବିଦୁର ସେ ଯାତ୍ରାର ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ କହିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଯଦୁବଂଶ ନାଶ ଘଟିଥିବା ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା କହିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖିବାକୁ ସେ ଅସମର୍ଥ ଏବଂ କରୁଣାମୟ ଥିଲେ। କିଛିଦିନ ସେଠାରେ ଦେବତା ସମାନ ସମ୍ମାନ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ, ପ୍ରବୀଣ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଦେଖିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଆର୍ୟମା ଅପରାଧୀମାନେ ଉପରେ ନିୟମିତ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିଲେ, ଯମ, ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ଶତବର୍ଷ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ରହିଥିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ନାତି ପରମ୍ପରା ଦେଖି, ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦେବସମ ଧନ୍ୟତାରେ ଅନନ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କଲେ। ଏପରି ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଅସଚେତନ ଲୋକମାନେ, ଗୃହ ମୋହ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିବା ସମୟରେ, ସମୟର ଅତିକ୍ରମଣ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବିଦୁର ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ରାଜା, ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ଥାନ କର; ଦେଖ, ବିପଦ ଆସିଯାଇଛି।