ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ, ସେ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ସଫା କରିଦିଅନ୍ତି; ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳିଯୁକ୍ତ ପବନ ଅନ୍ଧାର ଓ ମେଘକୁ ଅପସାରଣ କରେ, ସେପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିଦିଏ। ଯେଉଁ କଥାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ମିଥ୍ୟା ଓ ନିର୍ବାର୍ଥକ କଥା ଅନ୍ୟକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ଯେଉଁଠାରେ ହୁଏ, ସେଠି ସତ୍ୟ, ଶୁଭ, ପବିତ୍ରତା ଅଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମହିମା ଯେଉଁଠାରେ ଗାଇଯାଏ, ସେଠି ସେ ଚିରନୂତନ, ଆନନ୍ଦମୟ, ମନ ଉପରେ ଅବିରତ ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ଏହି ମହିମା ମଣିଷଙ୍କର ଦୁଃଖର ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଏ। ଯେଉଁ କଥା ଯେତେ ଶୋଭାମୟ ହେଉ, ଯଦି ତାହାରେ ହରିଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଅନୁଚ୍ଚାରିତ, ସେଠା ଅଜଗା ଦଳିଆର ନିବାସସ୍ଥଳୀ ପରି, ହଂସମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଅଛି, ସେଠି ପବିତ୍ର ଭକ୍ତମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁ କଥାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୁଣ ଅଛି, ଯଦିଓ ଛନ୍ଦରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ତଥାପି ସେ କଥା ଲୋକର ପାପକୁ ଧୋଇଦିଏ; ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି, ପଢନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେଁ ଅଚ୍ୟୁତ, ଯଦି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ବିନା ଅଛି, ସେ କେବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏନାହିଁ; ତେଣୁ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହେଲେ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇପାରେନାହିଁ। ଯେଉଁ ଶ୍ରମ, କୁଳ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ ଆଦି ମାନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ହରିଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶ୍ରବଣ ଓ ସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ଅଖଣ୍ଡ ପଦସ୍ମୃତି ଦେଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ। କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦସ୍ମରଣ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ୱନ କରି ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ହୃଦୟକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସହିତ ଦୃଢ଼ ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବଡ଼ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ନିଶ୍ଚଳ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଓ ନିୟନ୍ତା। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ମୃତିକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି, ଯାହା ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ପରୀକ୍ଷିତ ମହାରାଜ ଉପବାସ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷି ଓ ମୁନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମକୁ କହିଲି, ଯାହା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଅଚଳ ମନ ଓ ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି କଥାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଏହି କଥାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ; ନିୟମ ଓ ଉପବାସ ସହିତ ପଢ଼ିଲେ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ନିୟମିତ ଉପବାସ ରେହି ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା କିମ୍ବା ଦ୍ୱାରକାରେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମହିମା ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ ଓ ରାଜାମାନେ ଶ୍ରୋତା କିମ୍ବା ଗାୟକଙ୍କ ଅଭିଷ୍ଟ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁ, ଘୃତ ଓ ଦୁଧର ଧାରା ପରି ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଅନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୁଦ୍ରପରି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପାଆନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ସମ୍ପଦର ଅଧିପତି ହୁଅନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟଠାରେ, ହରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ କଳି ଦୋଷକୁ ଦାହ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେଉଁଠି ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ, ସମସ୍ତ ଆକାରର ଧାରଣକାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକ ଏହି କଥାମାଳାରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ମୁଁ ତୁମେଁଠାରେ ଅଘଟ, ଅନନ୍ତ, ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁକୁ ନମସ୍କାର କରେଁ, ଯିଏଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ ହୁଏ; ଯାହାର ମହିମା ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ—ହେଁ ଅଚ୍ୟୁତ! ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କ ନବୀନ ଶକ୍ତିରେ ଚଳନ ଓ ଅଚଳ ସୃଷ୍ଟି ଗଠିତ, ଯାହାଙ୍କ ଧାମ ସେଇ ଧନ୍ୟମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ନମସ୍କାର କରେଁ, ଯିଏ ନିଜ ସ୍ଵାନନ୍ଦରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପରାଜିତ ଚିତ୍ତକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, ଓ ଦୟାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ—ସତ୍ୟର ଦୀପ—ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହିପରି, ସୂତ ଆଗକୁ କହିଲେ: ବିଦୁର, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କାଳୀନେ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କଠାରୁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲେ। ବିଦୁର କୌଷାରବ ଋଷିଙ୍କଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଫେରିଆସିବା ଦେଖି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ସୂତ, କୃପ, ପୃଥା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ସୁଭଦ୍ରା, ଉତ୍ତରା, କୃପୀ ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପତ୍ନୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ମହିଳା ଆତ୍ମୀୟମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠିପଡ଼ିଲେ—ମନେ ହେଲା ଯେପରି ଜୀବନ ଦେହକୁ ପୁନଃ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି, ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ନମସ୍କାର କଲେ। ବିରାହର ଦୀର୍ଘ ଅପେକ୍ଷାରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଦର ପୂର୍ବକ ଆସନ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କଲେ।