ବ୍ରଜର ଛୁଆମାନେ ତାଙ୍କର ଯୌବନ ଦିନରେ ଯେତେବେଳେ ହରିଙ୍କର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଶୁଲୀଳା ଓ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା କାହାଣୀ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଏହାକୁ କଥାହେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଲୀଳା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମାନବ ଆକାର ଧାରଣ କରି ଲୀଳା କରିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଅଘାସୁର ଅପରାଧରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହରିଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ତାଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସେ ଦୁର୍ଲଭ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଗଲେ। ଏଠି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମାତ୍ର ମନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଛବିକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିର ପଥ ପାଇଥାଏ, ତେବେ ଯିଏ ମୋହ ଛାଡ଼ି ନିରନ୍ତର ନିଜ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେ କେତେ ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ! ଏପରି ଚମତ୍କାର ଲୀଳାକଥା ଶୁଣି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମନ ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଆବେଶିତ ହୋଇ, ମହାମୁନି ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହରିଙ୍କ ଏହି ଶିଶୁଲୀଳା ଯେଉଁଠାରେ ଘଟିଥିଲା, ସେଥିରେ ଯୌବନରେ କିପରି ଛୁଆମାନେ ଗାଇଥିଲେ? ଏହା ତ ଭିନ୍ନ ସମୟର କଥା। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ହରିଙ୍କ ମାୟାର କାର୍ଯ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ନାହିଁ। ଆମେ ତ କେବଳ ନାମମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅମୃତ କଥା ଶୁଣି ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ଧନ୍ୟ।" ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ପଡିବା ପରେ, ବଦରାୟଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକଦେବ, ଅନନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଲୀନ ଥିବା, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ ନିଜ ଚେତନା ଫେରାଇ, ଭାଗବତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବାପରି, ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା ଓ ଅବତାର କଥା କହିଲି।" "ଯେଉଁଠି ଅସୁର, ବିପଦ୍, ଦୁଃଖରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଯଦି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ 'ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' କହିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣିଲେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ; ଯେପରି ରବି ଓ ବୟୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ମେଘକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।" "ଯେଉଁ କଥାରେ ଭଗବାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠି ଶୁନ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ; କେବଳ ଭଗବାନଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ହେଉଥିବା କଥା ହିଁ ଶୁଭ, ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ। ଏହିପରି କଥା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ଚିରନୂତନ ଏବଂ ମନର ମହା ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ଏହି କଥା ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖର ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଏ।" "ହରିଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ନ ଥିବା ଶବ୍ଦ ଯେତେ ଶୃଙ୍ଗାରିକ ହେଉ, ସେ crow ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ପରି, ଯେଉଁଠି ହଂସ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଅଛି, ସେଠି ଖରାପ ନୁହେଁ, ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତମାନେ ଥାନ୍ତି। ଅତେବ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଛନ୍ଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୁଣ ଅଛି, ସେଠି ଲୋକଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି, ପଢନ୍ତି।" "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଛାଡ଼ି କୌଣସି ନିର୍ମୋହ କର୍ମ ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ନାହିଁ; ତେବେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନ ହେଉଥିବା କର୍ମ କେମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଦେବ? କୌଣସି କର୍ମ, ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା ବା ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ପଦାବଜ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସ୍ମୃତି ଦେଲେ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ—ଏହା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବେ ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ।" "କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦାବଜ୍ର ସ୍ମରଣ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂର କରେ, ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଭଗବାନ୍କୁ ପ୍ରମୁଖ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଦେଉଥାଏ।" "ତୁମେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ ଏହି ଦେହରେ ଅତି ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି ପୂଜା କରୁଛ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛି, ଯାହାକି ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଉପବାସ କରୁଥିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।" "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି ଭଗବାନଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଓ ମହିମା ଦେଖାଇଦେଲି, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ସମସ୍ତ ଅପଶକୁ ଦୂର କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥାକୁ ଅଚଳ ମନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରତିଦିନ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାପ ଶୁଧ ହୁଏ। ଏହାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀରେ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ; ଉପବାସ ଓ ସମ୍ୟମ ରେ ଏହା ପଢ଼ିଲେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା, ଦ୍ୱାରକାରେ ଉପବାସ ଓ ସମ୍ୟମ ସହିତ ଏହି କଥା ପଢ଼ିଲେ ଭୟ ନାଷ୍ଟ ହୁଏ।" "ଯାହାଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଓ ଶ୍ରବଣରେ ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ, ରାଜାମାନେ ମନୋବଞ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଋକ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ଭଳି ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁ, ଘୃତ, ଦୁଧର ସ୍ରୋତ ପରି ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଏହି ପୁରାଣ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ଭଗବାନ କଥିତ ପରମ ଧାମ ପାଆନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଢ଼ିଲେ ଜ୍ଞାନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାଜ୍ୟ, ବୈଶ୍ୟ ଧନର ଅଧିକାର ଓ ଶୂଦ୍ର ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ।" "ଅନ୍ୟଠାରେ ହରିଙ୍କର କଥା ନିତ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ ଲୀଳା ପଦେ ପଦେ କଥାହୁଏ। ମୁଁ ଅଜନ୍ମା, ଅନନ୍ତ, ସତ୍ୟ ସ୍ବରୂପ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କ ମହିମା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ସବୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ, ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏଙ୍କର ଧାମ କେବଳ ଧନ୍ୟମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୋର ନମସ୍କାର। ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଅଜୟ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ଚମତ୍କାର ଲୀଳାଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, କୃପାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ ଦୀପକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।" ଏପରେ ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—"ବିଦୁର, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବାକାଳିନେ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଠାରୁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ତୃପ୍ତି ହୋଇ, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲେ।