ଏହିପରି ଘଟିଲା—ରାଜାଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପରିବାରବଳୀ ସହିତ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯଦୁବଂଶୀମାନେଙ୍କୁ ନେଇ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରଭୃତି ଶିଶୁଲୀଳା—ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା କାହାଣୀ—ବ୍ରଜର କିଶୋରମାନେ ତାଙ୍କର ଯୌବନରେ ଦେଖିଥିଲେ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଏହାକୁ କଥାହେବା କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, କାରଣ ଶ୍ରୀହରି ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଲୀଳା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ଅଘାସୁର ପରି ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥିଲେ। ଯିଏ କେବଳ ଏକଥର ମନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭାବନାକୁ ଧାରଣ କରେ, ସେ ବି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗ ପାଇଥାଏ; ତେଣୁ ଯିଏ ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତି ହୋଇ ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମାନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେ କିଏଁ ଅଧିକ ଲାଭ ପାଇବେ ନାହିଁ? ଏପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାହାଣୀ ଶୁଣି, ଧୃତ ଚିତ୍ତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁନି ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସେ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଶିଶୁବେଳାର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଯୌବନରେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା, ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ? ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ସ୍ୱତଃ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ମାୟା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ—"ହେ ଗୁରୁଦେବ, ଆମେ ଦୁନିଆରେ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ, ଯଦିଓ ନାମମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ରାମୃତ ପାନ କରୁଛୁ।" ତେବେ, ସୂତଦେବ କହିଲେ—"ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପଡ଼ିବା ପରେ, ବଦରାୟଣପୁତ୍ର ଶୁକଦେବ, ଯିଏ ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମାରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବାହାରେ ଆଣି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।" ସେ କହିଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେଉଁପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲ, ମୁଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା ଓ ଅବତାରର କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲି। ଯିଏ ପତିତ, ଯିଏ ଦୁଃଖିତ, ଯିଏ ଅସହାୟ, ସେ କେବଳ ଏକଥର 'ହରିକୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ସବୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯେଉଁଠି ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ହୁଏ, ସେଠି ଶ୍ରବଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଦିଏ—ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବନ ଅନ୍ଧକାର ଓ ମେଘକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।" "ଯେଉଁ କଥାରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେଉଁ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବଳ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଯେଉଁଠି କଥାହେଉଛି, ତାହାହିଁ ସତ୍ୟ, ଶୁଭ, ପବିତ୍ର। ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା ଯେଉଁଠି ଗାଯିଯାଏ, ତାହା ସର୍ବଦା ନୂତନ, ମନସି ମହାଉତ୍ସବ ଓ ଦୁଃଖସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଏ। ଯଦି କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ନ କରେ, ସେଉଁ କଥା କାଉଁଠି ପକ୍ଷୀ ନାହାଁନ୍ତି, ହଂସମାନେ ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ପବିତ୍ର ଭକ୍ତମାନେ ରହନ୍ତି। ଯେଉଁ କଥାରେ ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୁଣ ଅଛି, ଯଦିଓ ଛନ୍ଦରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ତଥାପି ତାହା ପାପ ଦୂର କରେ; ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି, ପଢ଼ନ୍ତି।" "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଭକ୍ତି ବିନା କୌଣସି ନିଷ୍କାମ କର୍ମ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏନାହିଁ; ତେଣୁ ଯଦି ଭଗବାନ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନୁହେଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତିମ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇପାରେନାହିଁ। କୁଳ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପ୍ରୟାସ ମହାନ, ସେ ତାହାଁ ସମୟରେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ପଦକମଳର ଅଚ୍ୟୁତ ସ୍ମୃତି ଦେଇଥାଏ, ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଓ ଶ୍ରବଣ ହୁଏ।" "ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦକମଳର ସ୍ମରଣ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନାଶ କରେ, ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ, ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭୂତି, ବିରାକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବଡ଼ ଧନ୍ୟ, ଯିଏ ନିତ୍ୟ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି ପୂଜା କରୁଛ; ସେ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା।" "ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛି, ଯାହା ମୁଁ ପୂର୍ବେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଯେବେ ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଉପବାସରେ ଥିଲେ, ମହାମୁନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏପରି ମହାପୁରୁଷ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର କହିଦେଲି, ତାଙ୍କର ମହିମା ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳକୁ ନାଶ କରେ।" "ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ଅଚଳ ଚିତ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରତିଦିନ ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଏହାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ଦିନେ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଏ; ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ସଂଯମ ସହିତ ପଢ଼ିଲେ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା କିମ୍ବା ଦ୍ୱାରକାରେ ଉପବାସ ଓ ନିୟମସହ ପଢ଼ିଲେ, ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।" "ଯାହାର ଗୁଣଗାନ ଓ ଶ୍ରବଣ କରି ଦେବ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ, ରାଜାମାନେ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଭଗବାନଙ୍କ କଥା। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ମଧୁ, ଘୃତ, ଦୁଧର ଫଳ ପାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଭକ୍ତି ସହ ପୁରାଣ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଭଗବାନ କଥିତ ପରମ ଧାମ ପାନ୍ତି।" "ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାଜ୍ୟ ପାଏ, ବୈଶ୍ୟ ଧନର ଅଧିପତି ହୁଏ, ଶୂଦ୍ର ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଅନ୍ୟଠାରେ କଳି ଦୋଷ ଦଗ୍ଧ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ନାମ ନିରନ୍ତର ଗାଯିଯାଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠି, ଭଗବାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୂପର କଥା ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ।" "ମୁଁ ଅଜନ୍ମା, ଅନନ୍ତ, ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରହଣୀୟ—ସେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସ୍ଥିର ଓ ଚଳ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଧାମ କେବଳ ଧନ୍ୟମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି—ସେ ନିତ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମନ କରୁଛି, ଯିଏ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ନିର୍ଲିପ୍ତ ଥିଲେ, ଅଜିତ ଭଗବାନଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, କୃପାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନ ଦୀପକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।