ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁଭବ କରି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ବହୁ ଧନ ଆଣିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ସଂଗ୍ରହ କରି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ହରିଙ୍କୁ ଭୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଇ, କିଛି ମାସ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଦେଖାଇ ରହିଲେ। ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯାଦବମାନେ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇଲେ। ହରିଙ୍କ ଏହି ଶିଶୁକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ, ବ୍ରଜର ଝିଅମାନେ ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଥିଲେ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କଥା କହିଥିଲେ। ଏହା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜ ଲୀଳା ପାଇଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଅଘା ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଛୁଆଁରେ ପାପ ଧୋଇ ଯାଇଥିଲା, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମା ସହିତ ସମତା ଆସିଥିଲା – ଏହା ଅପରାଧୀମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏକବାର ମାନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ତେବେ ଯେଉଁଠି ମୋହ ଛାଡି ନିରନ୍ତର ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମାର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ପାଇବେ! ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଏପରି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ପବିତ୍ର ନାରୀତ୍ୱରେ ଆବଗ୍ନ୍ୟ କରି, ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହରିଙ୍କ ଶିଶୁକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୁବକମାନେ କଣ୍ଠସ୍ଥ କରି କିପରି କହିଲେ, ଯେଉଁଠି ଦୁଇଟି ସମୟ ଭିନ୍ନ? ହେ ମହାୟୋଗୀ, ହେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ କହନ୍ତୁ; ନିଶ୍ଚୟ, ଏହା ହରିଙ୍କ ମାୟାର କାର୍ଯ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ନାହିଁ। ଆମେ ବିଶ୍ୱରେ ସବୁଠାରୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ହେ ଶିକ୍ଷକ, ଯଦ୍ୟପି ନାମରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରୁ ନିତ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧୁର କଥାର ନେକ୍ତର ପିଉଛୁ। ଶ୍ରୀ ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ହେବା ପରେ, ବଦରାୟଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ସେ ସ୍ମୃତି ଉପରେ ଚେତନା ଆଣି, ଦୀରେ ଦୀରେ ଭାଗବତର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜଉତ୍ତମ, ଆପଣ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୀଳା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଛି। ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ପତିତ, ଥରେଇଯାଇଛି, ଦୁଃଖିତ, କ୍ଷତ, କିମ୍ବା ଅସହାୟ, ହରିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଗୁଣ ଶ୍ରବଣ କରିବାରେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜଣାଯାଏ; ସେ ମଣିଷଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଶୁଧ କରନ୍ତି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳିୟା ବାୟୁ ଅନ୍ଧାର ଓ ମେଘକୁ ଦୂର କରେ। ଯେ କଥା ଶ୍ରୀମନ୍-ନାରାୟଣଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ କଥା କହେନାହିଁ, ତାହା ଶୂନ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ; ଏକମାତ୍ର ତାହା ନିଜରେ ଶିବ, ଶୁଭ, ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଏ। ଏକମାତ୍ର ଏହି କଥା ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଚିତ୍ତକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ, ନିତ୍ୟ ନୂତନ ଓ ତରୁଣ; ଏହି କଥା ମଣିଷଙ୍କ ଦୁଃଖର ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କରେ—ଯେପରି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତି ଗାଯାଏ। ଯେ କଥା, କେତେ ଶୋଭାବନ୍ତ, ହରିଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରେନାହିଁ, ତାହା କାଉଁ ନିଆଁ ଉପରେ ନିଆଁ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତ ଉପସ୍ଥିତ, ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଭକ୍ତମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଯେ ଉଚ୍ଚାରଣ, ମାନ୍ୟ ଅନ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଅଟୁଟ ଲୋକରେ, ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ତାହା ମଣିଷଙ୍କ ପାପକୁ ଧୋଇ ଦେଉଥିବା; ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପଠନ୍ତି। ଅପେକ୍ଷାବାହି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନଥିଲେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏନାହିଁ; ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିନଥିଲେ, ଦୀର୍ଘକାଳିକ ଶୁଭ ଦେଇପାରିବେନାହିଁ। ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କୌଳ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ତପ, ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀମତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସ୍ମରଣ ଆଣିଦିଏ, ଭୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ହରିଙ୍କ ଗୁଣ ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରି। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ସ୍ମରଣ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ୱ କରେ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଥିବା; ଏହା ଚିତ୍ତକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେଉଥିବା, ଜ୍ଞାନ, ବିବେକ ଓ ବିରାଗ ପ୍ରଦାନ କରେ। ସତ୍ୟ, ଆପଣମାନେ ଦ୍ୱିଜଉତ୍ତମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯେଉଁଠି ନିରନ୍ତର ନାରାୟଣ, ଦେବାଦିଦେବ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ନିଜ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିର କରି ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ସତ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରିଛି, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଉପବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ, ମହାଋଷି ଓ ଦୂରଦର୍ଶୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମିଳନରେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏପରି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ କଥା କହିଛି, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ସମସ୍ତ ଅପଶ୍ରୟକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ଯେଉଁଠି ଅଚଳ ଚିତ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦିନକୁ ଦିନ କଥାକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ; ସଂଯମ ଓ ଉପବାସ ସହିତ ଏହି କଥା ପଠିଲେ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ସଂଯମୀ ଉପବାସ କରି, ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା, କିମ୍ବା ଦ୍ୱାରକାରେ ଏହି ସଂଗ୍ରହ ପଠେ, ସେ ଭୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଗୁଣ ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନରେ, ଦେବ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ, ରାଜାମାନେ ଏହି କଥା ଗାନ କରିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବାରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଯଦି ଋକ୍, ଯଜୁର, ସାମ ବେଦ ପଠେ, ସେ ମଧୁ, ଘୃତ, ଓ ଦୁଧର ଫଳ ପାଏ।