ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲାପରେ, ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ଗ୍ରହସ୍ଥିତିରେ, ପାଣ୍ଡୁବଂଶର ଧାରକ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶିଶୁର ଜନ୍ମକୁ ଦେଖି, ଧୌମ୍ୟ, କୃପାଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମକୁଣ୍ଡଳୀ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଶାନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ସୁନା, ଗାଈ, ଜମି, ଗ୍ରାମ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦାନ କଲେ। ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନମ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପୁରୁବଂଶ ଶିରୋମଣି, ଏହି ତୁମ ବଂଶର ମହାନ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। ଅବିରୋଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ଶା ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ୱେତ କେଶର ସମ୍ବନ୍ଧ ଶେଷ ହେବାବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଶୁଭ ହିତାର୍ଥେ ପଠାଇଛନ୍ତି। ସେ ବିଶ୍ୱରେ ‘ବିଷ୍ଣୁରାତ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାଭକ୍ତ, ମହାନ ଆତ୍ମା।” ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଶିଶୁ କି ଆମ ବଂଶର ପୂର୍ବ ପରମ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଧର୍ମପଥ ଅନୁସରିଥିଲେ, ସେହିପରି ଚରିତ୍ର ଅନୁସରିବେ କି?” ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ପୃଥାପୁତ୍ର, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ପରି ଜନସମ୍ପ୍ରଭାବୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ହେବେ। ଶିବି ରାଜା ପରି ଦାନଶୀଳ ଓ ଶରଣାଗତ ହେବେ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତପୁତ୍ର ପରି ବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତାର କରିବେ। ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଦୁଇ ଅର୍ଜୁନ ସମାନ, ଅଗ୍ନି ପରି ଅଜୟ, ସାଗର ପରି ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ସିଂହ ପରି ପ୍ରବଳ, ହିମାଳୟ ପରି ଦୃଢ଼, ପୃଥିବୀ ପରି ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଓ ମାତାପିତାଙ୍କ ପରି ସହନଶୀଳ। ପିତାମହ ପରି ନିର୍ପେକ୍ଷ, ଶିବ ପରି କୃପାଳୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶରଣ, ଯେପରି ଭଗବାନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପାଇଁ। ସେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣର ଧାମ, ରନ୍ତିଦେବ ପରି ଦାନଶୀଳ, ଯୟାତି ପରି ଧାର୍ମିକ। ବଳି ପରି ଦୃଢ଼, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପରି କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ସେବା କରିବେ। ସେ ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରଜନକ ଓ ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ଦଣ୍ଡକର୍ତ୍ତା, ଧର୍ମ ପାଇଁ କଳିକୁ ପୃଥିବୀରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ। ତକ୍ଷକ ନାମକ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ହରିଙ୍କ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ। ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ବ୍ୟାସପୁତ୍ର ଶୁକଦେବଙ୍କ ପାଖରୁ ଶ୍ରବଣ କରି, ଗଙ୍ଗାତୀରେ ଦେହ ପତିତ କରି, ଭୟ ଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯିବେ।” “ଏଭଳି କଥା ରାଜାଙ୍କୁ କହି, ସମସ୍ତ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ଶିଶୁ ‘ପରୀକ୍ଷିତ୍’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କାରଣ ସେ ଆଗରୁ ଯାହା ଦେଖିଥିଲେ, ତାହା ଭାବି ଏହି ଲୋକରେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବେ। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦିନେଦିନେ ବଢ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଦ୍ୱାରା ଦିନେଦିନେ ପ୍ରେମର କାଷ୍ଠ ପରି ପୋଷିତ ହେଲେ।” ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ଅପରାଧ ପାପ କ୍ଷୟ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଧନ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ କର ଓ ଦଣ୍ଡ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଭାବିଲେ। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଭବ କରି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଭାଇମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ବହୁତ ଧନ ଆଣିଦେଲେ। ଏହି ଧନ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ଭୟ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରାଇ, କିଛି ମାସ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ନିମନ୍ତେ ରହିଲେ। ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ-ବାନ୍ଧବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ହରିଙ୍କ ଏହି ଶିଶୁକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର, ବ୍ରଜର ଶିଶୁମାନେ ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କହୁଥିଲେ। ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱର ଲୀଳା ପାଇଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଅଘାସୁର ମଧ୍ୟ ପାପ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇ ଅପୂର୍ବ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ। ଯିଏ କେବଳ ଏକଥର ମନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭାବ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ମହାଭକ୍ତିର ପଥ ପାଇଥିଲେ; ତେବେ ଯିଏ ଦେହାଭିମାନ ବିନା ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମାନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେ କେତେ ଉଚ୍ଚ ପଦ ପାଇବେ! ଏପରି ହରିଙ୍କ ଚମତ୍କାର କାହାଣୀ ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁନି ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଏହି ପବିତ୍ର କାହାଣୀରେ ଲୀନ ଥିଲା। “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶିଶୁକାଳରେ ହରିଙ୍କ କର୍ମ କେମିତି ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଶିଶୁମାନେ କହିଲେ? ଏହି ଅବିସ୍ମୟ ଲୀଳା କିପରି? ଏହି ସବୁ ହରିଙ୍କ ମାୟା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ଆମେ ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାମମାତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମଠାରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଥା ନିତ୍ୟ ଶୁଣିପାରୁଛୁ।” ଏପରେ ସୂତ ଗୋସାଇଁ କହିଲେ: “ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲାପରେ, ବଦରାୟଣପୁତ୍ର ଶୁକଦେବ, ଯାହାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହୃଦୟରେ ଲୀନ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତ ଭକ୍ତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଧୀରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। “ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଁଲ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଛି। ଯିଏ ଅପଦ, ଦୁଃଖିତ, ଆକ୍ରାନ୍ତ କିମ୍ବା ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ‘ହରି’ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା, ସେ ହୃଦୟରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନେଇ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି—ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳୀୟ ବାୟୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ମେଘକୁ ହଟାଏ। ଯେଉଁ କଥାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତାହା ଅସାର, ଅଶୁଭ, ଅପବିତ୍ର। କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣକଥା ହେଉଛି ତଥ୍ୟ, ଶୁଭ, ପବିତ୍ର। କେବଳ ସେଇ ଗାଥା ମଧୁର, ଆନନ୍ଦମୟ, ସଦା ନୂତନ ଓ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ; ଏହି ମନର ମହା ଉତ୍ସବ; ଏହି ମାନବ ଦୁଃଖସାଗରକୁ ସୁକାଇଦିଏ—ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଗାଯାଯାଏ।