ଏକ ଦିନ, ଶିଶୁ ପାରିକ୍ଷିତ୍ଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରର ଆକ୍ରମଣ ହେବା ସମୟରେ, ଚାରିଟି ଦୀର୍ଘ ହାତ ଥିବା, ତାପ୍ତ ସୁନା ଝୁମକା ପିନ୍ଧିଥିବା, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଗଦା ଧରିଥିବା ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅର୍ଜୁନର ଭଳି ଦେବତା ଶିଶୁଟିଠାରେ ଚାରିପଟେ ଘୂରିଘୂରି ଗଦାକୁ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଘୁରାଇ ଦେଉଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତିକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବୃଷଭର ମାଳିକ ଧୂଆଁକୁ ହଟାଇଦେଇଥାନ୍ତି। ଶିଶୁ ପାରିକ୍ଷିତ୍ ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚମତ୍କାରରେ ଦେଖୁଥିଲେ—‘ଏ କିଏ?’ ଭାବି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ଏହି ଭୟ ଦୂର ହେବା ପରେ, ଅପରିମିତ ଲୋକ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଦଶମାସ ପରେ ସିଧା ଶିଶୁର ଚକ୍ଷୁ ସାମ୍ନାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଗ୍ରହଗୁଡିକ ଉପକୂଳ ହେଲେ, ଓ ପାଣ୍ଡୁ ବଂଶର ଉତ୍ତରଧିକାରୀ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ନେଇ। ରାଜାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଧୌମ୍ୟ, କୃପ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—କୁ ଡାକି ଜନ୍ମ କୁଣ୍ଡଳି ତିଆରି କରାଇଲେ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ। ଅତି ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ଜନ୍ମ ସ୍ଥଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସୁନା, ଗାଁ, ଜମି, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦାନ କଲେ। ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିନୟୀ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପୁରୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ବଂଶରେ ଏହି ଶିଶୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ।” “ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାଗ୍ୟର ଚାଳନାରେ, ଶ୍ୱେତ କେଶ ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ, ଏହି ଶିଶୁ ତୁମ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛି।” “ଏହି ଶିଶୁ ବିଷ୍ଣୁରାତା ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ। ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ଏକ ମହାଭକ୍ତ, ମହାତ୍ମା ହେବେ।” ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଶିଶୁ ଆମ ବଂଶର ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଅନୁସରିବେ କି? ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ତମ, ଜନମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ରାଜା ଋଷିମାନେ ପରି?” ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, “ହେ ପୃଥାପୁତ୍ର, ସେ ଲୋକମାନେର ରକ୍ଷକ ହେବେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେର ମଧ୍ୟରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚଳ ଭକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ରାମ ପରି। ଦାନଶୀଳ ଓ ଆଶ୍ରୟଦାତା ଶିବି ପରି; ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତପୁତ୍ର ପରି ବଂଶର ଖ୍ୟାତି ବଢାଇବେ। ଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇ ଝଣା ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ; ଅଗ୍ନି ପରି ଅଜୟ, ସାଗର ପରି ଅତିକ୍ରମ ଅସମ୍ଭବ। ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେର ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି ଶୌର୍ୟ, ହିମାଳୟ ପରି ଦୃଢ, ପୃଥିବୀ ପରି ଧୈର୍ୟ, ତାଙ୍କ ପିତାମାନେ ପରି ସହିଷ୍ଣୁ। ପିତାମହଙ୍କ ପରି ନ୍ୟାୟ, ଶିବ ପରି କୃପାଶୀଳ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବେ, ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ମହାନତା ଦେଖାଯିବ; ରନ୍ତିଦେବ ପରି ଦାନଶୀଳ, ଯୟାତି ପରି ଧର୍ମିକ। ବଲି ପରି ନିଶ୍ଚଳତା, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପରି କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି; ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିବେ। ରାଜା ଋଷିମାନେର ଉତ୍ପାଦକ ଓ ଧର୍ମ ରକ୍ଷାର୍ଥ କଳିକୁ ଦମନ କରିବେ। ତକ୍ଷକ ନାଗ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ। ଆତ୍ମାର ସ୍ଵରୂପ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ବ୍ୟାସପୁତ୍ର ମୁନିଙ୍କୁ ଶୁଣି, ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟ ନଥିବା ଦଶାରେ ସିଧା ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯିବେ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ପାରିକ୍ଷିତ୍ ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଆଗରୁ ଦେଖିଥିବା ଘଟଣାକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକମାନେକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବେ। ଏହି ରାଜକୁମାର ଚନ୍ଦ୍ରର ପରି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଢ଼ିଲେ, ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେଇ ପ୍ରଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ। ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେପ୍ରତି ଅପରାଧର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ରାଜା ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ—କେବଳ କର ଓ ଦଣ୍ଡ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଭବି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ବହୁ ଧନ ଆଣିଦେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଧନ ଦ୍ୱାରା, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତିନି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ଭୟ ଓ ଭକ୍ତିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଇ, କିଛି ମାସ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ରହିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନେ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯାଦବମାନେ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇଗଲେ। ହରିଙ୍କ ଏହି ଶିଶୁ କାଳର ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ବ୍ରଜର ଶିଶୁମାନେ ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କଥା କହିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏହାରେ ଚମତ୍କାର ନୁହେଁ, କାରଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଜନ୍ତା ଭଗବାନ ନିଜ ଲୀଳା ପାଇଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ଅଘା ପରି ଦୁଷ୍ଟ ଜନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ଜଣେ କେବଳ ଏକବାର ଭଗବାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଥିଲେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତିର ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ; ତେବେ ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋହ ନଥିବା ଦଶାରେ ସଦା ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମାର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେ କେତେ ଉତ୍ତମ ଲାଭ କରିବେ! ସୂତ କହିଲେ: “ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହି ଚମତ୍କାର କୃଷ୍ଣ ଲୀଳା ଶୁଣି, ଫେରି ସୁକଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ପବିତ୍ର କଥାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଇଥିଲା।” ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶିଶୁ କାଳରେ ହରିଙ୍କ କର୍ମ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଶିଶୁମାନେ କିପରି ଗାଇଲେ, ଯେଉଁ ଘଟଣା ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଘଟିଥିଲା?” “ହେ ମହାଯୋଗୀ, ହେ ଗୁରୁ, ଦୟାକରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ; ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ହରିଙ୍କ ମାୟାର କ୍ରିୟା, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।” “ହେ ଗୁରୁ, ଆମେ ବିଶ୍ୱରେ ସର୍ବାଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯଦିଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାମରେ, କାରଣ ଆମେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥାର ଅମୃତ ପାନ କରୁଛୁ।