ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ଭଗବାନ—ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ—ସେମାନେ ଗୋପାଳକ ଝିଅମାନଙ୍କ ପରି ଗୋବାଳ ହୋଇ ଗାଁର କ୍ରିୟାକଳାପରେ ଲିନ ହେଇ ଥିଲେ, ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ଗୋବାଳ ଛୁଆମାନଙ୍କ ସହ ଗୋବାଳ ଚରାଇ ଓ ନିଜ ମଧୁର ଭୋଜନ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଝିଅ ନିଜ ନିଜ ଗୋବାଳ ଦଳକୁ ନଦୀପାରକୁ ନେଇଗଲେ, ଗୋବାଳମାନେ ପାଣି ପିଇଲେ, ଏବଂ ପରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ପିଲେ। ସେଠାରେ, ଏହି ଝିଅମାନେ ଏକ ବିଶାଳ ଜୀବକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାରିତ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠି ଥିଲେ ବକାସୁର, ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଯିଏ ବକପକ୍ଷୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ହଠାତ୍ ଆସି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚଞ୍ଚୁ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଧରି ନିଅଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବକାସୁରଙ୍କ ମୁଁହ ଭିତରେ ଦେଖି, ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋପାଳ ଝିଅମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ—ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଗୋପାଳପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନି ସମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବକାସୁରଙ୍କ ମୁଁହର ମୂଳକୁ ଦହନ କରିଦେଲେ। ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଦନାରେ ବକାସୁର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁହରୁ ବାହାର କରିଦେଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଆବେଶିତ ହୋଇ ପୁଣି ଚଞ୍ଚୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଝପଟିଲେ। ଏହି ମହାଦାନବ ଝପଟିଆସୁଥିବାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ—ଧର୍ମପାଳକ ଓ କଂସଙ୍କ ପ୍ରିୟମିତ୍ର—ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ଦ୍ୱାରା ବକାସୁରଙ୍କ ଚଞ୍ଚୁକୁ ଧରିଲେ ଏବଂ ଗୋପାଳ ଝିଅମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସହଜରେ ଏକ ଦେବତାପୁରୁଷ ପରି ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ଝିଅମାନେ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ବକାସୁରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନନ୍ଦନ ପୁଷ୍ପ ଓ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କଲେ, ଡ଼ଙ୍ଗା, ଶଂଖ ଓ ସ୍ତୁତି ଶବ୍ଦରେ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଗୋପାଳ ଝିଅମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ବକାସୁରଙ୍କ ମୁଁହରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ପରେ, ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଝିଅମାନେ ମନେ କଲେ ଯେପରି ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ପୁଣି ପ୍ରାଣ ଫେରିଆସିଛି। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ହ୍ରଦୟରେ ଶାନ୍ତି ନେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଗୋବାଳମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରି, ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ଗାଇ ଗାଇ ସମ୍ବେଦନାରେ ଭରିଆଉଥିବା ହୃଦୟରେ ଭୃଜକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ଗୋପମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗଭୀର ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରେମର ତୃଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ—ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା ଯେପରି ସେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ପୁଣି ଫେରିଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଅନ୍ତଃକରଣରେ କହିଲେ, “ହାଏ, ଏହି ଶିଶୁ କେତେ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଦେଖିଛି! ଶାୟଦ ଆମେ କୌଣସି ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଅପରାଧ କରିଥିଲୁ, ତାହାର ପରିଣାମ ଏହି ଭୟ।” କିନ୍ତୁ, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ବି ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ସେମାନେ ମାରିବା ପାଇଁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଳିରେ ପୋଡ଼ିଯିବା ପତଙ୍ଗ ପରି ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏନାହିଁ; ଯେପରି ମୁନି ଗର୍ଗ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ଘଟିଛି। ଏହିପରି, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋପମାନେ କୃଷ୍ଣ-ବଳରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ର କଥାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ସାମସାରିକ ଦୁଃଖକୁ ଭୁଲି ଦିନ କାଟୁଥିଲେ। ଏପରି ଶିଶୁବେଳାର ଖେଳ—ଲୁଚାଚୁରି, ତାଟି ତିଆରି, ବାନର ପରି ଦୌଡ଼ାଦୌଡ଼ି ଓ ଅନେକ ଦୀନ ଦୀନ ଖେଳରେ—ସେମାନେ ବ୍ରଜରେ ତାଙ୍କର ଶିଶୁବେଳା କାଟିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶୌନକ ମହାର୍ଷି ପଚାରିଲେ: “ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଶିର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲେ। ଆମେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ, ମହାପୁରୁଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ଗତି ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଯଦି ଆପଣ ଉଚିତ ଭାବିବେ, ଦୟାକରି ଏହି କଥା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଆମେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ୍ତ।” ସୂତ ମହାର୍ଷି କହିଲେ: “ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାରାଜ, ଜଣେ ପିତା ପରି ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣସେବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମନାରୁ ଅଲିପ୍ତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅନେକ ଧନ, ଯଜ୍ଞ, ରାଜ୍ୟ, ରାନୀ, ଭାଇ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଉପରେ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ଓ ଦିଗ୍ବିଜୟ ଖ୍ୟାତି ଥିଲା। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକର କ’ଣ ମୂଲ୍ୟ? ଏହା ଏମିତି, ଜଣେ ଭୁଖା ରାଜାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ସେହିପରି। ଏହି ଭୃଗୁବଂଶଜ, ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ, ଏହି ବୀର ଶିଶୁ ଅସ୍ତ୍ରର ତାପରେ ଜଳିଯିବା ସମୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ନିର୍ମଳ ଦେହ, ଅଙ୍ଗୁଳି ପରି ଛୋଟ, ସୁନା ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅଚ୍ୟୁତ। ସେ ଚାରି ଲମ୍ବା ହାତ, ତୀବ୍ର ଶୋଭା ବିକିରଣ କରୁଥିବା ସୁନା କଣ ଶୋଭା, ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ଦୃଷ୍ଟି, ଗଦା ଧାରଣ କରି, ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଦୌଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ଗଦା ଘୁରାଉଥିଲେ—ଏକ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି। ସେ ନିଜ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରର ତୀବ୍ର ତାପକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଗୋପାଳଙ୍କ ମାଳିକ ଧୂମକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଶିଶୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—‘ଏ କିଏ?’ ଏପରି ଭାବେ, ଦୁର୍ଗତିକୁ ଦୂର କରି, ସେ ଅପାର ଭଗବାନ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଦଶମାସ ଶେଷରେ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କ ଚକ୍ଷୁସାମ୍ନାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତା’ପରେ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣ ଉଦିତ ହେବା ଓ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଶୁଭ ଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡୁବଂଶର ଏହି ଧାରକ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ସମ ଶକ୍ତିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—ଧୌମ୍ୟ, କୃପ ଆଦି—ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ଦେଖି ଜନ୍ମକୁଣ୍ଡଳି ଦେଖେଇଲେ ଏବଂ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ।