ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟତମ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଘରକୁ ଫେରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଖବର ସୁନି, ଉଦାରମନା ଵସୁଦେବ, ଅକୃର, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବଳରାମ ଖୁସିରେ ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ନିଜ ଶୟନ, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଛାଡି ଦୌଡ଼ିଏ ଚାଲିଗଲେ। ସମ୍ମାନର ଚିହ୍ନ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ମହାଗଜକୁ ଆଗରେ ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଙ୍ଗଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଶଂଖ ଓ ତୁରୀର ଶବ୍ଦ ଉପରେ ଉପରେ ଗାଁଜି ଉଠିଲା। ସମସ୍ତେ ଚାରିପଟେ ଚାରିଏ ଗାଡ଼ି ଚଢ଼ି, ମନେ ଭକ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନ ନେଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଶତଶଃ ଅଗ୍ରଣୀ ହାତୀମାନେ, ମୁକୁତ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦୱାରକାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲେ। ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା, ନଟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ଗାୟକମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ ଓ ଗାଥା ଗାଇ ଚାଲିଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ବନ୍ଧୁବର୍ଗ ଓ ନାଗରିକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ମାନ୍ୟ କଲେ। କେହି ଦୂରରୁ ଆସିଥିବାମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ନମ୍ର ସମ୍ବେଦନା, କୋଳ, ହସି, ହାତ ଧରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ତାପରେ, ବଡ଼ମାନେ, ପୂଜାରୀ, ପତ୍ନୀମାନେ ଓ ବୃଦ୍ଧାତ୍ମୀୟ ମାନେ ସହିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରି, ଗାୟକମାନେ ସହ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦ୍ୱାରକାର ରାଜପଥ ଦେଖି, ସେଠିର ଉଚ୍ଚ କୁଞ୍ଜ ଗୃହର ମହିଳାମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଉପଲକ୍ଷେ ଉତ୍ସବ ମନାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଚାଲିଲେ। ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ତୃପ୍ତି ହେଉନଥିଲା, କାରଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀର ନିବାସ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମୂଳ। ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀରେ ଶ୍ରୀର ବାସ, ମୁହଁ ହେଉଛି ଦୃଷ୍ଟିମାନେ ଅମୃତପାନ କରିବା ପାତ୍ର, ଭୁଜାମାନେ ଜଗତର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ହେଉଛି ସାଧୁମାନଙ୍କର ଶରଣ। ଧଳା ଛତ୍ର ଓ ଚାମରାଦି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ମାର୍ଗରେ ତାଜା ଫୁଲ ବର୍ଷା, ପୀତବସ୍ତ୍ର ଓ ବନମାଳା ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମেঘ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଅପୂର୍ବ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଶୋଭା ନେଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମାଆ ଦେଵକୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସତ୍ ସତ୍ ମାତୃଗଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ସେମାନେ ମାତୃସ୍ନେହରେ ଭିଜିଥିବା ସ୍ନେହବିନ୍ଦୁ ଚକ୍ଷୁରୁ ଝରି, ପୁଅକୁ କୋଳେ ଉଠାଇ ଆନନ୍ଦରେ ହସି ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ଅପୂର୍ବ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ୧୬,୦୦୦ ରାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶିଷ୍ଟ ମହଳ ଥିଲା। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଦୀର୍ଘ ବିଚ୍ଛେଦ ପରେ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତୁରନ୍ତ ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ଛାଡି ଉଠି ପଡ଼ିଲେ; ଆନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ଉତ୍ସବ ଭଳି ହେଲା, କିନ୍ତୁ ନିଜ ଲଜ୍ଜା ଓ ବ୍ରତରେ ମୁଖ ଓ ଚକ୍ଷୁ ନମାଇ ରହିଲେ। ଭିତରେ ଅବିରତ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଲଜ୍ଜା ରେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ପତିକୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ କୋଳେ ଧରି, ଚକ୍ଷୁରୁ ଅସ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ଏପରି ଅନନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ମହିଳାମାନେ ଜେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ନିକଟରେ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସଦା ନୂତନ ଲାଗୁଥିଲା; ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ କଦାଚିତ୍ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠି ଅନ୍ୟ କେଉଁ ନାରୀ ତାହାରୁ ବିୟୋଗ ହେବେ କିପରି? ଏଭଳି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଭୂଭାର ହେବା ଦେଖି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ଭାର କମେଇ, ନିଜେ ନିର୍ୟୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅଲଗା ରହିଲେ। ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ନିଜ ଚେଷ୍ଟାରେ ତଳେ ଏହି ଲୋକରେ ଅବତରଣ କରି, ମାନବ ଭଳି ଲୀଳା କଲେ। ତାଙ୍କର ଶୋଭା, ନୟନ ବାଣ, ଲଜ୍ଜା ହାସ୍ୟ ଓ ଚାହୁଁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି, କାମଦେବ ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ହାରି, ଧନୁଷ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ମହିଳାମାନେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଚଞ୍ଚଳ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଲୋକମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କୁ ଜଗତ ଚର୍ଯ୍ୟାରେ ଲିନ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଅସଙ୍ଗ ଓ ଅଲିପ୍ତ। ଯେପରି ଭଗବାନ ନିଜେ ପ୍ରକୃତିରେ ରହି ମଧ୍ୟ ତାହାର ଗୁଣରେ ବନ୍ଧି ନାହାନ୍ତି, ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଜନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଅପ୍ରଭାବିତ। ଅନେକ ନାରୀ ତାଙ୍କର ସତ୍ତା ବୁଝିପାରିନଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗୃହସ୍ୱାମୀ ଭାବି, ନିଜ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ, ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ଭାବନ୍ତି। ଏପରି ଏକ ଦିନ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ଦୁଇଜଣେ ଶିଶୁ ବଳଦ୍ଧ, ଜଣେ ଜଣେ ରଟି କରି, ପଶୁମାନେ ସହ ପ୍ରାଣୀ ଭଳି ଦୂନ୍ଦୁଭି ଧ୍ୱନି କରି ଖେଳୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ସହପାଠୀମାନେ ସହିତ ଯମୁନା ତୀରେ ଛାଗଳିଆ ଚରାଇବାକୁ ଗଲେ, ସେଠି ଏକ ଦାନବ ଛାଗଳିଆ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମେଘ ମିଶି ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିଲା। ହରି ଏହାକୁ ଦେଖି, ଅନାଗ୍ରହର ଅଭିନୟ କରି, ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ତାପରେ ଅଚ୍ୟୁତ ତାହାର ପଛ ଗୋଡ଼ ଧରି, ଘୂର୍ଣ୍ଣା କରି, ଏକ ବଡ଼ କପିଥ୍ଥ ଗଛ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଦାନବ ଶରୀର ଫଳ ଝଡ଼ିବା ସହ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହା ଦେଖି, ଗୋପବାଳକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ "ବାହ! ବାହ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ମୁକୁତ ଓ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ସାଧାରଣ ଗୋପବାଳକ ଭଳି ଚରାଇ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ମନ୍ଦିରେ ବସି ଖାଇଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛୁଆଁ ନିଜ ଛାଗଳିଆ ଦଳକୁ ନେଇ ଜଳକୂଳକୁ ଗଲେ, ଛାଗଳିଆମାନେ ପାଣି ପିଇଲାପରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ପିଇଲେ। ସେଠି ଏମିତି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପର୍ବତ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପଡ଼ିଥିଲା।