ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବରେ, ବିଜୟର ନାୟକ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ରଥ ଉପରେ ଆସି, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି, ବାଣଟିକୁ ଧନୁଷରେ ଲଗାଇ, ମାତ୍ର କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଜ୍ଜ ହେଲେ। ଏହି ବାଣ ଦ୍ୱାରା, ରାଜନ୍, ଚିରଅଜୟ ତିନିଟି ନଗରକୁ ହରା ଜଳାଇଦେଲେ। ଆକାଶରେ ଦେବଦୁନିଆ ଢୋଳ ରବି, ଶତଶଃ ଦିବ୍ୟ ଯାନ ଆକାଶକୁ ଭରିଦେଲା। ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃଗଣ ଓ ସିଦ୍ଧଗଣ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରି, ବିଜୟ ଘୋଷଣା କଲେ; ଅପ୍ସରାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ତିନିଟି ନଗରକୁ ଦହିଦେଇ, ନଗନାଶକ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ନିଜ ନିବାସକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ଏହିପରି ଲୀଳାମୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁହିଁ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ମାନବ ଚରିତ୍ରକୁ ଅନୁକରଣ କରନ୍ତି, ମୁନିମାନେ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି; ଏହା ଅଧିକ କଣ କହିବି, ଏମାନେ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ସୂତ ଜୀ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ ଆନାର୍ତ୍ତ ଓ ନିଜ ଶ୍ରୀମୟ ଦେଶ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କ ଗଞ୍ଜନାଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେଲେ। ସେ ଗଞ୍ଜନାଧ୍ୱନି, ଯାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରକ୍ତିମ ତଳଓଠରେ ଲଗିଥିଲା, କମଳ ଦଳ ସମ ହସ୍ତରେ ଧରି ଫୁଙ୍ଗାଇବା ସହିତ, ହାଁସର ଡାକ ପରି ଶୁଣାଗଲା। ସେଇ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ବାହାରିଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ନିଜେ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଅନୁଭବ କରି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଦୀପ ଭଳି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ, ସେମାନେ କଣ୍ଠ ଭରି, ଜଣେ ଶିଶୁ ଯେପରି ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ କହେ, ସେପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଯାହାଙ୍କର କମଳ ପାଦ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଇନ୍ଦ୍ର ତଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ, ଯେଉଁଠାରେ କାଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବୀ ନୁହେଁ। "ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂରକ୍ଷକ; ଆପଣ ଆମର ମାତା, ବନ୍ଧୁ, ସ୍ୱାମୀ ଓ ପିତା; ଆପଣ ଆମର ଗୁରୁ, ଉତ୍ତମ ଦେବତା—ଆପଣଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛୁ। "ଆହା, ଆମେ କିମ୍ବା ଏହି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦୁର୍ଲଭ, ଆମେ ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରେମମୟ ହାସ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିପାରୁଛୁ, ଆପଣଙ୍କ ଶୁଭ ଶରୀର ଦେଖିପାରୁଛୁ। "ହେ କମଳନୟନ, ଯେତେବେଳେ ଆପଣ କୁରୁ ବା ମଧୁ ବଂଶୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ କୋଟିଯୁଗ ସମାନ ଲାଗେ, ଆମ ନୟନ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିହୀନ ତେଣୁ ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଯାଏ।" ଲୋକେ ଏପରି କହିଥିବା ବେଳେ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୃପାଦୃଷ୍ଟି ପାତ କରି, ଶୁଣିବା ସହିତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ମଧୁ, ଭୋଜ, ଦାଶାର୍ହ, କୁକୁର, ଅନ୍ଧକ, ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ନଗର ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲା, ଯେପରି ସର୍ପମାନେ ଭୋଗବତୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଋତୁରେ, ଶୁଭ ଗଛ, ଲତା, ଆଶ୍ରମ, ବାଗିଚା, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ପଦ୍ମସରସ୍ବିନ୍ଦୁରେ ଘିରି, ନଗର ଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ଦ୍ୱାର, ଦେଉଳ ଓ ରାସ୍ତାରେ ଶୁଭ ତୋରଣ ତିଆରି, ରଙ୍ଗିନ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜା ଲଗାଯାଇ, ଭିତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ରହିଲା ନାହିଁ। ମହାମାର୍ଗ, ବଜାର, ଚକ ଓ ଗଲି ଶୁଭ୍ର କରାଯାଇ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଛିଟାଯାଇ, ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ଧାନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘର ଦ୍ୱାରେ ଦହି, ଧାନ, ଫଳ ଓ ଆଉ ଚିନିଅଖିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଲଗାଯିଥିଲା। ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରର ଆଗମନ ଶୁଣି, ଉଦାରମନା ବସୁଦେବ, ଅକୃର, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ବଳରାମ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଛାଡ଼ି, ଉଠିପଡ଼ିଲେ। ମହାଗଜକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଙ୍ଗଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା, ଶଂଖ ଓ ତୃତୀୟ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିବା, ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଗାୟନ ହେଉଥିବା, ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଚର୍ମାନ୍ତି ରଥ ନେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଶତଶଃ ମୁଖ୍ୟ ହାତୀ, ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ ନେଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ନୃତ୍ୟଗାନ କରୁଥିବା ନୃତ୍ୟକାର, ଅଭିନେତା, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ଗାୟକମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ ଓ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଉଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ, ନିଜ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ନାଗରିକମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ରୀତିଅନୁଯାୟୀ ସ୍ମରଣ କରି, ସମ୍ମାନ କଲେ। କେଉଁଠି ନମସ୍କାର, କେଉଁଠି ଆଲିଙ୍ଗନ, କେଉଁଠି ହାତ ଧରି, କେଉଁଠି ହସିଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଦୂର ଥିବାମାନେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଵର ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ ନିଜେ, ବୟସ୍କ, ପୁରୋହିତ, ଭାର୍ୟା ଓ ବୃଦ୍ଧ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ଗାୟକମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦ୍ୱାରକାର ରାଜପଥରେ ଯିବା ବେଳେ, ଶ୍ରୀମୟ ନାଗରୀକ ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଶିଖର ଗୃହରେ ଉଠି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ନିତ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ନୟନ କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇନଥିଲେ, କାରଣ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀର ନିବାସ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଉତ୍ସ। ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ହେଉଛି ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ମୁହଁ ନୟନମାନେ ପାଇଁ ଆମୃତପାତ୍ର, ବାହୁ ଜଗତର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ଏବଂ କମଳପାଦ ନୀତିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ। ଧଳା ଛତ୍ର ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ମାର୍ଗରେ ତାଜା ଫୁଲ ବର୍ଷା, ପୀତବସ୍ତ୍ର ଓ ଦଳମାଳା ପିନ୍ଧି, ପ୍ରଭୁ ମେଘ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୁକ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମାନମୟ ମାନମାନେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦେବକୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସାତ ମାତାଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସେମାନେ ମମତାରେ ଭିଜିଥିବା ଛାତିରେ ପୁତ୍ରକୁ ମୋଡ଼ି, ଆନନ୍ଦ ଅତିରିକ୍ତରେ ନୟନ ଜଳରେ ସେଉଁଠି ନିହସିଲେ।