ଧୃବ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେ ବଢି ଉଠିଛନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଇଛନ୍ତି; ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମୋଦନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାଜା ଧୃବଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ନାଥ କରିଦେଲେ। ନିଜର ବୟସ୍କ ହେବାକୁ ବୁଝି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନାଥ ନିର୍ମୋହ ହେଇ, ଆତ୍ମାର ପଥ ଚିନ୍ତା କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଶୌନକ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ଉପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଭିଲାଷ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା, ତେବେ ସେ କଣ କଲେ? କିପରି ଆଗକୁ ବଢିଲେ?" ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ହରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ରଷ୍ଟା, କୁରୁବଂଶକୁ, ଯାହା ନିଜ ଉତ୍ସର ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ବସିବାରେ ସ୍ଥିର କରି, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।" ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଲା; ସେ ତାଙ୍କର ଅପରାଜିତ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ପୃଥିବୀର ଶାସନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମେଘମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର୍ଷା କରିଥିଲେ, ଭୂମି ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା, ଗାଁଗୁଡିକୁ ଗାଁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଦୁଧ ଦେଇ ଭିଜାଇ ଦେଉଥିଲେ। ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ, ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଔଷଧିମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ଦେଉଥିଲେ। ରାଜା ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶାସନରେ କୌଣସି ରୋଗ, ବ୍ୟାଧି, ବିପଦ, ଦୁଃଖ ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଜନମ ନେଇନଥିଲା। ହରି ଅନେକ ମାସ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ରହି, ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ଓ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ବିଦାୟ ନେଇ, ଅନୁମତି ମିଳିଲା ପରେ, ସେ ସମ୍ବେଦନା ଓ ଆଶିର୍ବାଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଚରିଉପରେ ଚଢିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, କୁନ୍ତୀ, ବିରାଟର କନ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, କୃପା, ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବୃକୋଦର, ଧୌମ୍ୟ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଆଦି ନାରୀମାନେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବାର ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସତ୍ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ସଂଗତିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଦିନ ନିଜେ ତାହାକୁ ଛାଡିପାରିନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏକଥା ଶୁଣିଲେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମା ଏତେ ମଧୁର ଯେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିବା ଅସମ୍ଭବ। ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ମନକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା, ଏକସାଥି ଶୋଇବା, ବସିବା, ଖାଇବା ପରେ ଏହି ବିଚ୍ଛେଦ ଅତିବ ଦୁଃଖଦାୟକ ହେଲା। ସମସ୍ତେ ହୃଦୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଅନ୍ତରଗତ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖି, ଏଠା-ଉଠା ଚାଲିଥିଲେ। କୁରୁବଂଶର ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟ ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଆଶାରେ ନିଜ ଆଖିର ଲୁହ ଦମି ରଖିଥିଲେ, ଭାବିଲେ—"ଘର ଛାଡିବା ସମୟରେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟିନାହିଁ।" ମୃଦଙ୍ଗ, ଶଂଖ, ଭେରୀ, ବୀଣା, ପଣବ, ଗୋମୁଖ, ଧୁନ୍ଧୁରି, ଆନକ, ଘଣ୍ଟା ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଶବ୍ଦ ଚାରିପାଶେ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା। କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ରାଜପାଳିସର ଚୂଡ଼ାକୁ ଚଢ଼ି, ଫୁଲ ଭର୍ଷା କରି, ଆଖିରେ ଲଜ୍ଜା ଓ ସ୍ନେହର ହସ ଭରି ଦେଉଥିଲେ। ଗୁଡାକେଶା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅତିପ୍ରିୟ ମିତ୍ର, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଓ ମଣିମୟ ହାତଲା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତ ଛତା ଧରିଥିଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଓ ସାତ୍ୟକି ଅତି ଚମତ୍କାର ଚାମର ଦ୍ୱାରା ମଧୁପତିଙ୍କୁ ପଂକ୍ତି କରୁଥିଲେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାସ୍ତାରେ ଫୁଲ ଭର୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଚମକିଉଥିଲେ। ଏଠା-ଉଠା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଗୁଣାତୀତ, ତଥା ଗୁଣମୟ ମୂଳ ଅସ୍ତିତ୍ୱ। କୁରୁରାଜଧାନୀର ନାରୀମାନେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିମଗ୍ନ ଥିଲା, ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଯାଁଠି ଥିଲା ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା। "ଏହି ପୁରୁଷ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ୱରୂପ, ଗୁଣ ଆଗରୁ ଏକାକି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ଓ ନାଥ, ସ୍ୱଶକ୍ତି ନିଦ୍ରା ରାତିରେ ବିଲୟ ସମୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଥିଲା।" ପୁନଃ ସ୍ୱଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ନିଜ ଜୀବନ ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁସରଣ କରି, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ; ନାମ ଓ ରୂପ ଦେଇବାକୁ ଚାହିଲେ; ସେ, ଶାସ୍ତ୍ରର ସ୍ରଷ୍ଟା, ଏହାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଆସ୍ଥାନ, ଯାହାକୁ ଋଷିମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମନ କରି, ପବିତ୍ର ଭକ୍ତିରେ ମନ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହି ପୁରୁଷ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିପାରିବେ। ତାଙ୍କର ମିତ୍ରତା ଗୀତରେ ଗାଉଛି, ତାଙ୍କର ଉପାଖ୍ୟାନ ଵେଦ ଓ ଗୁପ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଜ୍ଞାତାମାନେ କହିଥିଲେ; ସେ ଏକାକି ନାଥ, ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଲୀଳାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ବିନାଶ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ତିନିରେ ଅସକ୍ତ ରହିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକ ମନ ରାଜାମାନେ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସାତ୍ୱତମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଧନ, ସତ୍ୟ, କରୁଣା ଓ ବ୍ରତ ଧରି ଏହି ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଯଦୁବଂଶ ଏତେ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ, ମଧୁବନ ଏତେ ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଓ ବିହାର କରିଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ନିତ୍ୟ ମୁସ୍କାନ ଓ ଚାହାଣି ଦେଖିପାରିଥିଲେ। ଏହି ନାରୀମାନେ ବ୍ରତ, ସ୍ନାନ, ନିବେଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ନାଥକୁ ପୂଜିଥିଲେ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି ବିବାହ କରିଥିଲେ। ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଭରା କଥା ରସ ପିଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରେ ନିମଗ୍ନ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ସ୍ଵୟମ୍ବରରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିରତାର ମୂଲ୍ୟରେ ପାଇଥିଲେ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେବା ପରେ, ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ଆଦି ରାଜାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଭୌମକୁ ହତ କରି ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ସେ ନାରୀମାନେ ହଜାରରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆନିଦେଲେ।