ଧ୍ରୁବ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମହିଳାମାନେ ସ୍ନେହ ଭରି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ଶିଶୁମନ୍ଦିର ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣିବା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରିଲେ। ସେଇ ଅତି ଭବ୍ୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଯାହା ବଡ଼ ବଡ଼ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ, ତାହାରେ ଧ୍ରୁବ ପିତାଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହ ଓ ଚେତନାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ବାସ କଲେ। ସେଠାରେ ଦୁଧର ଝାଗ ପରି ଧଳା ଶଯ୍ୟା, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଅମୂଲ୍ୟ ଆସନ ଓ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସୁନାରେ ତିଆରି ଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାସାଦର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦେବାଲୟ ଓ ମହାପ୍ରବାଳ ମଣିରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦୀପ ଜ୍ଵାଳି ରହିଥିଲା। ସେଠି ପରି ହର୍ଷଦାୟକ ବାଗିଚା ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଲହରି ଦେଉଥିଲେ, ଦମ୍ପତି ପକ୍ଷୀମାନେ ଏବଂ ମଦମତ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ ଗାଇଁ ଉଠୁଥିଲେ। ନୀଳମଣିର ସିଢ଼ି ଥିବା ପୋଖରୀ, ଯେଉଁଠି ପଦ୍ମ, କମଳା ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲ ଫୁଲିଥିଲା, ହଂସ, କୁଞ୍ଚ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଏଠି ଘୁରୁଥିଲେ। ରାଜା ଉତ୍ତାନପାଦ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଏହି ଅସାଧାରଣ ମହିମା ଦେଖି ଓ ଶୁଣି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଲୋକମାନେ ପ୍ରେମରେ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଦେଖି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ମତି ଦେଇଥିବାରୁ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି କରିଦେଲେ। ନିଜ ବୟସ୍କ ହେବାକୁ ଅନୁଭବ କରି, ରାଜା ନିଜ ଆତ୍ମାର ମାର୍ଗ ଚିନ୍ତା କରି, ଅନାସକ୍ତ ଭାବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏଠାରେ ଶୌନକ ମୁନି ପଚାରିଲେ: "ହେ ଧର୍ମଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ଅଭିଲାଷା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ନିହତ ହେବା ପରେ, ଭାଇମାନେ ସହିତ ନିଜ ଭୋଜନ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲାପରେ, ସେ କ'ଣ କଲେ? କେମିତି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ?" ତେବେ ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହରି, ଜଗତ୍ ସ୍ରଷ୍ଟା, କୁରୁବଂଶ ଅଗ୍ନିରେ ନାଶ ପାଇଥିବା ରାଜ୍ୟକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଲେ, ଏବଂ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।" ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହୋଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅଜୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ। ମେଘମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ପୃଥିବୀ ଚାହିଦାମୁତାବକ ଫଳ ଦେଉଥିଲା, ଗାଈମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଗାଁକୁ ଦୁଧରେ ଭିଜାଇ ଦେଉଥିଲେ। ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ବନସ୍ପତି, ଔଷଧିମାନେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ କୌଣସି ରୋଗ, ବ୍ୟାଧି, ବିପଦ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲା। ହରି କିଛି ମାସ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ରହି, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବା ଓ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପରେ, ବିଦାୟ ନେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଆରୋହଣ କଲେ; କେତେକେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ: ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, କୁନ୍ତୀ, ବିରାଟ କନ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, କୃପ, ଓ ଜୁମ୍ଲା (ନକୁଳ-ସହଦେବ)। ବୃକୋଦର, ଧୌମ୍ୟ, ଓ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ କନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ବିଦାୟର ଦୁଃଖ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସଦ୍ଗତି ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗ ଛାଡ଼ିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ, ଏକଥର ତାଙ୍କର ମଧୁର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣିଲେ, ସେ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ। ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ମନ ଆସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ, କଥା, ଶୋଇବା, ବସିବା, ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ବିଚ୍ଛେଦ କିପରି ସହିପାରିବେ? ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲା, ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା, ଏଠାଉଠି ଘୁରୁଥିଲେ। କୁରୁବଂଶର ମହିଳାମାନେ ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଶାକୁ ଆଖିର ଜଳ ବନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ, ଭାବିଲେ—"ସେ ଘର ଛାଡ଼ିଯିବାବେଳେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟିନାହୁଁ।" ମୃଦଙ୍ଗ, ଶଂଖ, ଭେରୀ, ବୀଣା, ପଣବ, ଗୋମୁଖ, ଧୁନ୍ଧୁରି, ଆନକ, ଘଣ୍ଟା, ଡୁଣ୍ଡୁଭି ଓ ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନିତ ହେଲା। କୁରୁମହିଳାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ୍ତାରେ ରାଜମହଳ ଛାଦରେ ଚଡ଼ି, ପ୍ରେମ ଓ ଲଜ୍ଜାର ହସି ଆଖିରେ ତାଙ୍କୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ଗୁଡାକେଶ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଆତ୍ମଜ, ମୁକୁତ ଓ ମଣି ଲଗା ସୁଧାଧଳା ଛତା ଧରିଥିଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଓ ସାତ୍ୟକି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଚାମର ନେଇ, ମଧୁପତିଙ୍କୁ ପଙ୍କା କରୁଥିଲେ, ରାସ୍ତାରେ ତାଙ୍କୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା। ଏଠାଉଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିଲେ—କିଛି ଯଥାଯଥ, କିଛି ଅଯଥାଯଥ—ସେ ଗୁଣାତୀତ, ତଥାପି ଗୁଣମୟ। କୌରବ ରାଜଧାନୀର ମହିଳାମାନେ, ତାଙ୍କ ମନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରେ ଲୀନ, ଆପସରେ ମନୋହର କଥା ହେଉଥିଲେ, ଯାହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—"ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ସେଇ ପୁରାତନ ପରମେଶ୍ୱର, ଯିଏ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଗୁଣର ଅଗ୍ରେ ଏକାକି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଓ ଏହାର ନାଥ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।" ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପାଦନ କରି, ନାମ ଓ ରୂପ ଦେଇ, ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ଧାମକୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଜୟୀ ଋଷିମାନେ ଭକ୍ତିରେ ପବିତ୍ର ହୃଦୟରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଅବସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କ ସଖ୍ୟତା, ଯାହା ବେଦ ଓ ଗୁପ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗାଯାଯାଏ, ସେ ଏକମାତ୍ର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଲୀଳାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛିରେ ଆସକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମରେ ରାଜାମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସାତ୍ୱତ ଗୋତ୍ରରୁ ସେ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ, କୃପା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। "ଆହା! କେତେ ଧନ୍ୟ ହେଉଛି ଯଦୁବଂଶ, ମଧୁବନ! ଏଠି ଏହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଶ୍ରୀନାଥ, ଜନ୍ମ ଓ ବିହାରରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି। କୁଶସ୍ଥଳୀ ସ୍ବର୍ଗର ମହିମାକୁ ମାଟିଦେଇଛି, ଏଠି ଜନମାନେ ତାଙ୍କର ହସିଥିବା ମୁହଁ ଦେଖି ଧନ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।