ଏହି ସମୟରେ ସେହି ସହର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର, ଦ୍ବାରମଣ୍ଡପ ଓ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଗୃହମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖର ଯୁକ୍ତ ମହଲମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇଥିଲା। ରାସ୍ତା, ଚକ, ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ସମସ୍ତେ ସଫା ଓ ଚନ୍ଦନପାଣିରେ ଛିଟାଯାଇଥିଲା; ସେଠାରେ ତାନା ଚିରା, ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଚାଉଳ ଦାନର ଅନେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃୱ ରାଜା ରାସ୍ତାରେ ଯିବା ସମୟରେ, ସହରର ଜନାନୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ—ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ, ଦହି, ପାଣି, କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସ୍ନେହରେ ଓ ଧର୍ମଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶିଶୁମନ୍ତ ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣିବା ସହିତ ଧୃୱ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ରାଜପ୍ରସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ରାଜପ୍ରସାଦ ମହାମୱଲ ରତ୍ନମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଧୃୱ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଓ ଆଦର ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠି ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେପରି ରହନ୍ତି, ସେପରି ରହୁଥିଲେ। ସେଠି ଶୟନାସନ ଧଳା ଦୁଧର ଫେଣ ପରି ଧଳା ଓ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଆସନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ। ଏହି ଅଳଙ୍କୃତ ସ୍ଥାନର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦେଓଳି ଓ ବୃହତ୍ ପନ୍ନାରେ ରତ୍ନମୟ ଦୀପ ଜ୍ଵାଳିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାରର ମଣି ଲଗାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଅପୂର୍ବ ଦେବବୃକ୍ଷ ଯୁକ୍ତ ମନୋହର ବାଗିଚା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦମ୍ପତି ପକ୍ଷୀମାନେ ଏବଂ ମଦମାତ୍ତ ମଧୁମକ୍ଖିମାନେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ନୀଳମଣିର ଘାଟ ଯୁକ୍ତ ପୋଖରୀ ଲୋଟସ, କୁମୁଦ ଓ ଶତଦଳ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା; ସେଠାରେ ହଂସ, ବକ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀମୟ ରାଜ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଯଶ ଦେଖି ଓ ଶୁଣି ରାଜା ଉତ୍ତାନପାଦ ଉତ୍କଟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲେ। ଜନମାନ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀର ମନୋନୀତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଯିବା ଦେଖି, ରାଜା ଧୃୱଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି କରିଦେଲେ। ନିଜ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ବୁଝି, ରାଜା ଉତ୍ତାନପାଦ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ଆତ୍ମାର ମାର୍ଗ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହିପରେ, ନୈଷ୍ଠିକ ଶୌନକ ଋଷି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ଧର୍ମଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ଲୋଭ କରୁଥିବାକୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ନିଜ ଭୋଜନ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା, ତାପରେ ସେ କ’ଣ କଲେ? କିପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ?” ତେବେ, ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ହରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେ ନିଜ ପରିବାରର ଅଗ୍ନିରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା କୁରୁବଂଶକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇ ମନସ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେଲା; ଏବଂ ଅଜୟ, ଅପରାଜିତ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ। ଏହି ଶାସନକାଳରେ ମେଘ ଇଚ୍ଛାମତେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଭୂମି ଚାହିଦାମତେ ଫଳ ଦେଉଥିଲା, ଗାଈମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରାମକୁ ଦୁଧରେ ଭିଜାଇ ଦେଉଥିଲେ। ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ଭିଦ—ସମସ୍ତ ଔଷଧି—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତେ ଫଳ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ରାଜ୍ୟରେ କୌଣସି ରୋଗ, ବିପଦ ବା ଦୁଃଖ ହେଉନାହିଁ—ଦୈବ, ପର, ଅପରାଧ—କିଛି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନେ ଭୋଗ କରୁନାହାନ୍ତି। ହରି, ଅନେକ ମାସ ଧରି ହସ୍ତିନାପୁରରେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗମାନେ ଓ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବା ପାଇଁ ବସି ରହିଲେ। ପରେ ଅନୁମତି ନେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଳିଙ୍ଗନ ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, କିଛିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ରଥାରୁ ଚଢ଼ିଲେ। ସେଠି ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, କୁନ୍ତୀ, ବିରାଟନନ୍ଦିନୀ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ଜୁମ୍ଲା (ନକୁଳ-ସହଦେବ) ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବୃକୋଦର, ଧୌମ୍ୟ ଓ ମତ୍ସ୍ୟନ୍ଦିନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ବିମୂଢ଼ ଓ ବିୟୋଗବେଦନାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଶାରଙ୍ଗଧରଙ୍କ ବିଚ୍ଛେଦ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସତ୍ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟଙ୍ଗତିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧୁର କୀର୍ତ୍ତି ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କଥା ଭାବିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ମନ ଦେଇଥିଲେ, ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ, କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଶୋଇବା, ବସିବା, ଖାଇବା—ଏସବୁ ଅନୁଭବ କରିବା ପରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିପାରିଲେ କିପରି? ସମସ୍ତଙ୍କର ହୃଦୟ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲା, ଅପ୍ରଭାଙ୍ଗ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସ୍ନେହବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧାଯାଇ ଏଠି-ଓଠି ଘୁଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଲେ। କୌରବ ରାଜାଙ୍କ ପରିବାରର ମହିଳାମାନେ ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କ ବିୟୋଗେ ଅଂଶୁଧାରା ରୋକିଲେ—ମନେ କଲେ, ‘ସେ ଘର ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି, କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟିନାହିଁ।’ ଏହି ସମୟରେ ମୃଦଙ୍ଗ, ସଂଖ, ଭେରୀ, ବୀଣା, ପଣବ, ଗୋମୁଖ, ଧୁନ୍ଧୁରି, ଆନକ, ଘଣ୍ଟା, ଡୁଣ୍ଡୁଭି ଓଡ଼ିଆଏଁ ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା। କୁରୁମହିଳାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ମହଲର ଶିଖରକୁ ଚଢ଼ି, ପ୍ରେମ ଓ ଲଜ୍ଜା ମିଶ୍ରିତ ହସରେ ତାଙ୍କୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ଗୁଡାକେଶ, ମିତ୍ରର ପ୍ରିୟ, ମୁକୁତ ଓ ମଣି ଲଗା ଧଳା ଛତା ଧରିଥିଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଓ ସାତ୍ୟକି ଅପୂର୍ବ ଚାମର ନେଇ ମଧୁପତିଙ୍କୁ ବାତ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାସ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା। କେଉଁଠି କେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—କେତେକ ଉପଯୁକ୍ତ, କେତେକ ଅନୁପଯୁକ୍ତ—ଏହି ଗୁଣାତୀତ, ଗୁଣମୟ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି। କୌରବ ରାଜଧାନୀର ମହିଳାମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟାଉଁ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଶୁଣିବାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ମନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁରାଗରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଛି। ସେମାନେ କହୁଥିଲେ—“ଏହି ଲୋକଟିଏ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ପୂର୍ବରୁ ଏକାକୀ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ନିଦ୍ରାରେ ଲୀନ ଥିଲେ।