ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ବିୟୋଗ ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭାର୍ଗବଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଶେଷ କ୍ରିୟା ଯଥାବିଧି କରିଲେ; ତଥାପି କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୁଦିତ ଋଷିମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ନାମରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ୱିତ ହେଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଗଜାହ୍ୱୟାକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ତପସ୍ୱିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିଲେ। ପିତାଙ୍କର ଅନୁମତି ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ପିତା ଓ ପୁରୁବୃତ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ମିଳିଥିବା ରାଜ୍ୟକୁ ଧର୍ମପୂର୍ବକ ଶାସନ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବୀରମାନେ ଯାହାର ପୁତ୍ର, ସେ ମାତା ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଅନୁଲେପନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଅଂସୁରୁ ଶୁଭ ଲୁହ ଝରୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତନରୁ ଦୁଧ ଝରୁଥିଲା। ଜନସମୂହ ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସୁଭାଗ୍ୟବଶତ, ଆପଣଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଦୀର୍ଘ ବିୟୋଗପରେ ପୁନଃ ଫେରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭୂମିର ଚକ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବେ।” ସେମାନେ ଏହିପରି କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ହେ ରାଣୀ, ଆପଣ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ସମର୍ଥ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।” ଏପରି ଭାବରେ, ଜନସମୂହ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ପ୍ରତି ଆଦର ଦେଉଥିଲେ; ଆନନ୍ଦିତ ରାଜା ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସବୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସହରର ଏକ ଏକ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମକର ତୋରଣ, କଦଳୀ ଗଛର ଗୁଛ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତା ଗୁପ୍ତା ତାମ୍ବୁଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲା। ପ୍ରତି ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଜଳ ଭରା ଘଡ଼ା, ଦୀପ, ତରୁଣ ଆମ୍ବ ଶାଖାର ମାଳା, ଏବଂ ମୁକୁତ ଦଣ୍ଡ ଲଟକିଥିଲା। ସହରର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୁର୍ଗ, ଦ୍ୱାର, ଘର ଓ ମନ୍ଦିର ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା; ରାଜମହଳର ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଚମକିଉଠିଲା। ରାସ୍ତା, ଚଉକ, ଆଙ୍ଗନ ସବୁ ସୁଚିତ୍ର ଚନ୍ଦନ ଲେପରେ ସ୍ପ୍ରିଙ୍କଲ୍ କରାଯାଇଥିଲା; ପ୍ରତିଏକ ଜାଗାରେ ଚିଡ଼ା, ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଚାଉଳ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଁଥିବା ସମୟରେ, ସହରର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଜନନୀମାନେ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ—ଚାଉଳ, ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ, ଦହି, ଜଳ, ଦୁର୍ବା, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରେମରେ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କର ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ଶିଶୁମାନଙ୍କର ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣିଥିଲେ। ସେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ ମହଳରେ, ପିତାଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟତାରେ ସମ୍ଭାଳିତ ହୋଇ, ଦେବତା ପରି ରହିଲେ। ସେଠାରେ ଶଉଧ ଦୁଧ ଫେନ ପରି ଶୁଭ୍ର ଶୟନ, ସୁନା ଅଳଙ୍କାର, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଆସନ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଫର୍ନିଚର ସୁନାରେ ତିଆରି ଥିଲା। ତାଳା ଦେଉଥିବା ମହିଳାଙ୍କର ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ବୃହତ୍ କୃଷ୍ଟାଳ ଦିୱାଲ ଓ ମହା ମାଣିକରେ ରତ୍ନ ଦୀପ ଚମକୁଥିଲା। ଏଠି ବିହାଙ୍ଗ ଦମ୍ପତି ଓ ମଦିରା ମକୁରା ମଧୁମାକୁ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା। ନୀଳମଣିର ଘାଟ ଥିବା ପୋଖରୀ, ପଦ୍ମ, ଶାଳୁକ, କୁମୁଦ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା; ହଂସ, କୁଞ୍ଚ, ଚକ୍ରବାକ ପଖି ଏଠି ଚଳିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ଉତ୍ତାନପାଦ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଶ୍ରୀ ଦେଖି, ସୁନି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଜନମାନ୍ୟ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲାପରେ, ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଭୂମିର ନାଥ କରିଦେଲେ। ନିଜ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ବୁଝି, ରାଜା ନିରଲିପ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ଆତ୍ମାର ମାର୍ଗ ଚିନ୍ତା କରି, ବନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହିପରି ଅନୁବୃତ୍ତି ପରେ, ଶୌନକ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ଲୋଭୀ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବାପରେ, ଭାଇମାନେ ସହିତ ନିଜ ଭୋଜନ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ପରେ କଣ କଲେ? କିପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ?” ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ହରି, ଯଗତର ରଚିତା, ନିଜ ପରିବାରର ଅଗ୍ନିରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା କୁରୁ ଦିନସ୍ତିକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇ, ହୃଦୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ନିଜ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅଜୟ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଭୂମିର ଶାସନ କଲେ। ସେ ରାଜ୍ୟରେ ଚାହିଲେ ମେଘ ଚାହିଲା ପରି ବର୍ଷା ଦେଲା, ଭୂମି ଚାହିଲା ପରି ଫଳ ଦେଲା, ଗାଁ ଗାଁରେ ଗାଁ ଉଲ୍ଲାସରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଧ ଦେଲା। ନଦୀ, ସାଗର, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଅଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସବୁ ଚାହିଲା ପରି ଫଳ ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ, କୌଣସି ଦୁଃଖ, ରୋଗ, ବିପଦ—ଭାଗ୍ୟ, ପର ଅଥବା ନିଜ ଦ୍ୱାରା—କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ଉପଦ୍ରବ ଦେଇନଥିଲା। ହରି କିଛି ମାସ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ରହି, ମିତ୍ରମାନେ ଓ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଲେ। ସମ୍ମତି ଓ ଅନୁମତି ନିଅ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅଂଗ୍ଗୀକାର ନେଇ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଳିଙ୍ଗନ କଲେ। ସଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, କୁନ୍ତୀ, ବିରାଟର କନ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, କୃପା, ଓ ଜୁମ୍ଲା ଭାଇ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବୃକୋଦର, ଧୌମ୍ୟ, ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜଙ୍କର କନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିୟୋଗ ଅସହ୍ୟ କରିପାରିଲେନି। ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସଜ୍ଜନ ସଙ୍ଗରେ ଯୋଗ ହେଲାପରେ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିନଥିଲେ; ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧୁର କୀର୍ତି ଏକଥିବା ଉପରେ ମନ ଲଗିଥିଲା। ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ମନ କୃଷ୍ଣପ୍ରତି ନିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ଛୁଇବା, କଥାବର୍ତ୍ତା, ଶୟନ, ଆସନ, ଭୋଜନ ଏକାଠି କରିବା ପରେ, ବିୟୋଗ ସହିପାରିଲେନି। ସମସ୍ତଙ୍କର ହୃଦୟ କୃଷ୍ଣପ୍ରତି ଧାଡ଼ି ଚାଲିଥିଲା; ସେମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଅନ୍ତର ଆକର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।