ହେ ରାଜନ୍, କେହି ବି କଦାପି ଭଗବାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେମିତି ଜିଜ୍ଞାସୁ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଭାଗ୍ୟର ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୋଲି ବୁଝ; ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଥିବାରୁ, ହେ ଅନାଥ, ତୁମେ ଏହି ଜନତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ଯିଏ ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ, ସେ ଏହି ବୃଷ୍ଣିବଂଶରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ କେବଳ ଭଗବାନ୍ ଶିବ, ଦେବ ଋଷି ନାରଦ ଓ ଭଗବାନ୍ କପିଳ ଜାଣନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମର ମାମା ଭାବେ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିତ୍ର ଭାବେ ଦେଖିଥିଲ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ପ୍ରେମରେ ତୁମର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦୂତ, ଓ ସାରଥି କରିଥିଲ। ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ, ସେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମନରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ସେଥିରେ କେବେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ତଥାପି, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଏହି କୃପା ଦେଖ, ଯେଉଁମାନେ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅତିଶୟ ଦୟା; ଯେପରି ମୁଁ ଏବେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱୟଂ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କର ଉପରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେହ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ସମସ୍ତ କାମନା ଓ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏହି ଭଗବାନ୍, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବତା, ମୋ ଦେହ ତ୍ୟାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ହସୁଥିବା ମୁହଁ, ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କମଳ-ମୁଖ, ଚାରିଟିଏ ହାତ—ଏହି ରୂପରେ ସେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନର ବିଷୟ ଭାବେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଏପରି ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟାନ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନେ ମନୋଯୋଗ ସହିତ ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେ ବ୍ୟକ୍ତି, ବର୍ଣ୍ଣ, ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଲୋକଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଅସକ୍ତି ଓ ସକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ, ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କଥାବସ୍ତୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କଲେ। ଦାନ, ରାଜଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷ, ନାରୀ, ଭଗବଦ୍-ଭକ୍ତି ଓ ତାହାର ବିଭାଗ, ଯୋଗ ଆଦି ଏବଂ ସାରାଂଶ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ତାହା ପରେ, ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ ଭୀଷ୍ମ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ସାଧନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ ପୁରାଣ ଓ ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ। ଏହି ଭାବେ ଧର୍ମର ବିଶେଷ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ ମଙ୍ଗଳମୟ ସମୟ ଆସିଲା—ଯେଉଁ ସମୟ ଯୋଗୀମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ଯେଉଁ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଆସେ, ଏହା ଉତ୍ତରାୟଣ। ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ଧାରାରେ ବହୁଥିବା ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ—ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠି ସେ ଚାରି ହାତରେ, ପୀତାମ୍ବର ଧାରଣ କରି, ଅନିମିଷ ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଉପରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କଲେ। ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନରେ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ନାଶ ହୋଇଗଲା, ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତି ମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନିର୍ବିକଳ, ତାପରେ ତିନି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ, ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଶ୍ରୀଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ଏହିପରି, ମୋର ମନ ତୃଷ୍ଣାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସାତ୍ୱତମୁକ୍ତମଣି, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରୁଥିବା, କେବେ କେବେ ପ୍ରକୃତିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା, ଯେଉଁଠାରୁ ଜନ୍ମର ଧାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସେଇ ଭଗବାନ୍ ଉପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭକ୍ତି ହେଉ। ମୋର ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମ ତାଙ୍କରେ ଏପରି ସ୍ଥିର ରହୁ—ତିନି ଲୋକର ଆନନ୍ଦ, ତମାଳ ଗଛର ନିର୍ମଳ କଳା ରଙ୍ଗ, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବସ୍ତ୍ର, ଗୁଞ୍ଜାଳି ଚୁଲି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କମଳମୁଖ। ଯୁଦ୍ଧମଞ୍ଚରେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଘାମରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ଚୁଲି ଘୋଡ଼ା ଧୂଳିରେ ଆଛାଦିତ, କବଚ ଚମକୁଥିଲା, ମୋର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କର ତ୍ୱଚା ଅନ୍ତର୍ଭିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା—ଏହି କୃଷ୍ଣ, ମୋର ସ୍ୱରୂପ, ସେ ମୋ ପାଖରେ ରହୁନ୍ତୁ। ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ, ମିତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ରଥକୁ ରଖିଥିଲେ; ଶତ୍ରୁ ସେନାଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଏହି ପାର୍ଥ ସଖା ଉପରେ ମୋର ଭକ୍ତି ଅଚଳ ରହୁ। ବିପକ୍ଷ ସେନାକୁ ଦେଖି, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ମାରିବାର ଦୋଷ ଭାବେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ, ତିନି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମୋହକୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର କମଳଚରଣରେ ମୋର ପରମ ଭକ୍ତି ହେଉ। ମୋର ବଚନ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତ୍ୟାଗ କରି, ରଥରୁ ଲଫି ପଡ଼ି, ଉପର ଚୀର ଖସିଯାଇଥିଲା, ହାତରେ କୋଡ଼ା ନେଇ, ହରି ହାତୀ ମାରିବାକୁ ଯିବା ପରି ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ, ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ, ଶରୀର ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା, ଆକ୍ରମଣକାରୀ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ—ସେଇ ମୁକୁନ୍ଦ ଭଗବାନ୍ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ୍ତୁ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମୋର ଭକ୍ତି ତାଙ୍କରେ ଅଚଳ ରହୁ, ଯେଉଁଠି ତିନି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥରେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି, ହାତରେ ରଶି ଓ କୋଡ଼ା ଧରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଗୋପିମାନେ, ତାଙ୍କର ଚଳାଚଳ ମଧୁର, ହସ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଚାହିଁ ଚାହିଁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରେମ ଓ ମନ୍ଦ ରୋଷ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାକୁ ଅନୁକରଣ କରୁଥିଲେ, ମଦ ଓ ମୂଢତାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ରାଜସଭାରେ, ରାଜା ଓ ଋଷିମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସେଠି କେବଳ ତିନି ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲେ; ସେ ମୋତେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇଥିଲେ।