ଏହି ଉତ୍କଳ ଭୂମିରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମହା ମହୂତ୍ସବ ଘଟିଥିଲା। ଭୀଷ୍ମ ଦେବ, ତୀରଧାରୀ ଶୟନରେ ପଡ଼ିଥିବା ସମୟରେ, ପର୍ବତ, ନାରଦ, ଧୌମ୍ୟ, ପ୍ରଭୁ ବଦରାୟନ, ବୃହଦାଶ୍ୱ, ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଏବଂ ରେଣୁକାନନ୍ଦନ ସମେତ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହା ସହିତ ବଶିଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ତୃତ, ଗୃତ୍ସମଦ, ଅସିତ, କକ୍ଷିବନ, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, କୌଶିକ ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ବ୍ରହ୍ମରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମାନେ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, କଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମାନେ ମଧ୍ୟ ସମିଳି ଆସିଥିଲେ। ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଏକଠା ହେବାକୁ ଦେଖି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ସମୟ ସ୍ଥାନର ଉଚିତ ବିଭାଗ କୁ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କଲେ, ଯିଏ ନିଜ ମହିମାକୁ ଜାଣି, ଜଗତର ନାଥ ଭାବରେ ମନରେ ବସିଥିବା, ନିଜ ମାୟାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ନମ୍ରତା ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ଶୟନ ହେବାକୁ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅତି ସ୍ନେହର ଅଶ୍ରୁରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ଭୀଷ୍ମ ସେମାନେକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। "ହାଁ, ଏହି କେମିତି ଦୁଃଖଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ ଘଟିଛି! ଧର୍ମର ପୁତ୍ରମାନେ, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ ଅଟୁଟ, ତୁମେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ପାଣ୍ଡୁ ବିରାଟ ଯୋଧା ଚାଲିଗଲା ପରେ, କୁନ୍ତୀ ଏକ ଶିଶୁ ମାତା ପରି ତୁମ ପାଇଁ ଅନେକ କଷ୍ଟ ସହିଛି।" "ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ, ତୁମେ ଯାହା ଅପ୍ରିୟ ଦେଖୁଛ, ସେ ସବୁ କାଳର କ୍ରିୟା; ଜଗତ ଏବଂ ତାହାର ଶାସକମାନେ ବି କାଳର ନିୟମରେ ଚାଲନ୍ତି, ଯେପରି ମେଘ ବାୟୁରେ ଚାଲନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା, ଭୀମ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ତୁମେ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ—ସେଠି କେମିତି ବିପତ୍ତି ଆସିପାରିବ?" "ହେ ରାଜା, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଇଛା କେହି ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ; ଅନ୍ୱେଷଣ ଶକ୍ତି ଥିବା ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଭ୍ରମିତ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ। ତେଣୁ, ଏହାକୁ ଭାଗ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବିବା; ଏପରି ନିୟମ ହେଲା, ଅନାଥ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତୁମେ ଜନମାନେ ରକ୍ଷା କର।" "ଏହି କୃଷ୍ଣ ନିଜେ, ଆଦି ନାରାୟଣ, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ଲୁଚାଇ, ଜଗତକୁ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତି କେବଳ ଭଗବାନ ଶିବ, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ ଏବଂ ଭଗବାନ କପିଳ ଜାଣନ୍ତି।" "ଯିଏକୁ ତୁମେ ମାତୃପକ୍ଷୀ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାରୀ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦୂତ, ରଥୀ ଭାବିଛ; ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଏତେ ସ୍ନେହ ଦେଇଛ।" "ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି, ଅଦ୍ୱୟତା ଏବଂ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ; ତାଙ୍କର କୃତିରେ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ ନାହିଁ।" "ତଥାପି, ଦେଖ, ରାଜା, ତାଙ୍କର ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତ ଉପରେ କୃପା: ମୁଁ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି, କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଛନ୍ତି।" "ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ସମୟରେ ଆଶା ଏବଂ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଛି।" "ଭଗବାନ, ଦେବତାମାନେର ନାଥ, ମୋ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ହସିଥିବା ମୁହଁ, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଚମକୁଥିବା କମଳ ମୁହଁ, ଚାରି ଭୁଜା, ମୋ ଧ୍ୟାନର ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ହେଇ ସାମ୍ନାରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତୁ।" ସୂତ ଉପଖ୍ୟାନ କରିଲେ: ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୀର ଶୟନରେ ଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଋଷିମାନେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣିଲେ। ସେ ଲୋକମାନେର ଜନ୍ମ, ଶ୍ରେଣୀ, ଜୀବନ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନିବ୍ରତି ଏବଂ ଆସକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସେ ଦାନ, ରାଜାଧିକାର, ମୋକ୍ଷ, ନାରୀ, ଭଗବାନ ଭକ୍ତି, ତାଙ୍କର ବିଭାଗ ଏବଂ ଯୋଗ ବିଷୟରେ ସାର ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଋଷି, ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଉପାୟ, ବିଭିନ୍ନ କଥା ଏବଂ ଇତିହାସ ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଣ୍ନନା କଲେ। ଏଭଳି ଧର୍ମ ସମ୍ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଶୁଭ ଦିନ ଆଗମନ କଲା—ଯୋଗୀମାନେ ଚାହୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ, ଉତ୍ତରାୟଣ। ତାପରେ, ନିଜର ଭାଷା, ଯାହା ଜଳର ହଜାର ଧାରା ପରି ବହୁଥିଲା, ଉପସାରଣ କରି, ଭୀଷ୍ମ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଆଦିପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିମ୍ନ, ପୀତାମ୍ବର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚାରି ଭୁଜା, ଅନ୍ଧ ନ ହୋଇଥିବା ଚକ୍ଷୁ, ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନରେ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂର ହୋଇଗଲା, ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୂର ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେର କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ ହେଲା, ଭୀଷ୍ମ ଜନାର୍ଦନ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାକୁ ଶ୍ରୀବନ୍ଦନ କଲେ। "ଏହିପରି, ମୋ ଚିତ୍ତ ତୀବ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସାତ୍ୱତମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ, ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ, କେବେ କେବେ ପ୍ରକୃତି ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଜନ୍ମ ଧାରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ମୋର ହେଉ।" "ମୋର ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ନେହ ତିନି ଲୋକର ଆନନ୍ଦ, ତମାଳ ଗଛ ପରି ଶ୍ୟାମ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ପୀତାମ୍ବର, ଗୋଲା କେଶରେ ଆବୃତ, ଲୋଟସ ମୁହଁ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ତାଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭାବେ ରହୁ।" "ଯୁଦ୍ଧରେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଉପସ୍ବେତ, କେଶ ଘୋଡ଼ାର ଧୂଆଁରେ ଧୂସିତ, କବଚ ଚମକୁଥିବା, ମୋ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଚମ୍ବା ହୋଇଥିବା—ମୋ ଅସଲ ଆତ୍ମା, କୃଷ୍ଣ, ମୋର ସାମ୍ନାରେ ରହୁ।" "ମିତ୍ର କଥା ଶୁଣି, ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଶତ୍ରୁ ସେନାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି, ପାର୍ଥଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ମୋର ହେଉ।" "ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଦେଖି, ନିଜ ଗୋତିଆଙ୍କୁ ମାରିବା ଅପରାଧ ଭାବି, ଅର୍ଜୁନ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କୃଷ୍ଣ ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ତାଙ୍କର ଭ୍ରମ ଦୂର କଲେ—ମୁଁ ତାଙ୍କର ଚରଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଚାହେଁ।