ନାରଦ ମହାମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଜନସମ୍ରକ୍ଷକ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ । ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ । ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଜଣାନଥିବାରୁ ତୁମେ ଦୁଃଖ କରୁଛ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ ।” ନାରଦ ଆଉ କହିଲେ, “ରାଜା, ତୁମ ପୁଅ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଗମ । ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଅପାର କୀର୍ତି ଆଣିଦେବେ ।” ମୈତ୍ରେୟ ମୁନି କହିଲେ, ଦିବ୍ୟ ମୁନି ନାରଦଙ୍କର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପୃଥିବୀର ଲୋକପାଳ ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜସି ଶ୍ରୀ-ଅପରିଗ୍ରହ କରି, କେବଳ ପୁଅ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ । ସେଠାରେ, ସଂସ୍କାର ଓ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୂର୍ବକ ରାତି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅତିତ କରି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ, ଦିବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ସେବା କରିଲେ । ପ୍ରତି ତିନି ଦିନ ପରେ, ଉଡ଼ୁ ଓ ବେର ଫଳ ଭୋଗ କରି, ଏକ ମାସ ଧରି ହରିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସରେ, ପ୍ରତି ଛଅ ଦିନରେ, ଏହି ବାଳକ ପତିତ ପତ୍ର, ଘାସ ଓ ଏହିପରି ଦ୍ରବ୍ୟରୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ । ତୃତୀୟ ମାସରେ, ପ୍ରତି ନବମ ଦିନରେ, କେବଳ ଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଇ, ଶ୍ରୀମତ୍ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମୀପସ୍ଥ ହେଲେ । ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ, ପ୍ରତି ବାରହ ଦିନରେ, ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି, ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ । ପଞ୍ଚମ ମାସ ଆସିଲା, ଏହି ରାଜପୁତ୍ର ଶ୍ୱାସ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନେଇ, ଏକ ପାଉ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହି, ତଳ ଅନ୍ନତୁଳ୍ୟ ଅଚଳ ହୋଇ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଧ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ମନକୁ ସବୁଠୁ ହଟାଇ, ହୃଦୟରେ, ଯାଁଠି ଭୂତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଛି, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ । ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ଆଦି ପ୍ରକୃତି ଓ ମହାଭୂତର ନାୟକ, ତିନି ଲୋକର ଆଧାର, ଧ୍ୟାନ କରି ବସିଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ କମ୍ପି ଉଠିଲା । ଏହି ରାଜପୁତ୍ର ଏକ ପାଉ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଆଂଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ତାଳ ହେଲା, ମାନେ ହାତୀ ରଖିବା ତଳ ଭାରରେ ବେଙ୍କିଯାଏ । ସେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଜଗତର ଆତ୍ମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ଦେବତାମାନେ ଅତି ଅପରିଶାନ୍ତ ଓ ନିଶ୍ୱାସହୀନ ହୋଇ, ହରିଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ । ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଏପରି ଶ୍ୱାସ-ନିୟମ କେଉଁଠି ଦେଖିନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବରେ ଏପରି ନିୟମ ନାହିଁ । ଦୟାକରି ଆମେ ଯେଉଁ ବିପଦରେ ଅଛି, ତାହାରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ଭୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ । ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଏପରି କଠିନ ତପସ୍ୟାରୁ ବାରଣ କରିଦେବି । ତମେ ତମ ଲୋକକୁ ଫେରିଯାଅ । ତାଙ୍କର ମୋ ସହିତ ଏକତା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଶ୍ୱାସ ଅଟକିଯାଇଛି, ହେ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ।” ସୂତ ମୁନି କହିଲେ, ଏପରି ଦେଖି, ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନେ କିଛି କ୍ଷତି ନପାଇଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ରାଜା ଦେବବ୍ରତ ଶୟନ କରିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ । ଏ ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଡ଼ି, ରଥରେ ଚାଲିଲେ; ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ସହିତ ଗଲେ । ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହିତ ରଥରେ ଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଏକ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ କୁବେର ପରି ଚମକି ଉଠିଲେ । ଭୀଷ୍ମ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀ, ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ସହିତ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ । ସେଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ, ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନେ, ରାଜମୁନିମାନେ ମିଶି, ଭାରତମୁଖ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ପର୍ବତ, ନାରଦ, ଧୌମ୍ୟ, ବଦରାୟଣ, ବୃହଦସ୍ବ, ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ରେଣୁକାପୁତ୍ର ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ବସିଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ତୃତ, ଗୃତ୍ସମଦ, ଅସିତ, କକ୍ଷିବନ, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, କୌଶିକ ଓ ସୁଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ବ୍ରହ୍ମରତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ—କଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ । ଏପରି ମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ, ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଓ ଦେଶ-କାଳର ବିଭାଜନ ଜାଣିଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ । ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ ମାୟାରେ ଦେହଧାରଣ କରି, ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ଜଗତନାୟକଙ୍କୁ, ସେ ପୂଜା କରିଲେ । ପାଣ୍ଡବମାନେ ନମ୍ରତା ଓ ସ୍ନେହରେ ଉପବେଶିତ, ମୁନ୍ଦିଆ ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରି, ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ । “ହେ ଧର୍ମପୁତ୍ରମାନେ, ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁଛ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ଭକ୍ତିରେ ନିରତ, ତୁମେ ଦୁଃଖ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ବଡ଼ ବୀର ପାଣ୍ଡୁ ପରଲୋକରେ ଯିବା ପରେ, କୁନ୍ତି ଅପରିଣୀତ ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ବିଧବା ହୋଇ, ତୁମ ପାଇଁ ପୁନଃପୁନଃ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି । ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅସୁଖ ଆସିଥିଲା, ସେ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି; ଯେପରି ମେଘ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଯାଏ, ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ରାଜାମାନେ ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଅଛନ୍ତି ।” “ଯେଉଁଠି ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା, ଭୀମ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅର୍ଜୁନ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତୁମ ସାଙ୍ଗୀ, ଏଠି କିପରି ବିପଦ ଆସିପାରିବ ? ରାଜା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କେଉଁଠି କିଏ ଜାଣିପାରେ ? ତଥାପି ଚିନ୍ତନ କରିଥିବା ଜନମାନେ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଭ୍ରମିତ ।” “ଏହିପରି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଭାଗ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବିବା; ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଥିବାରୁ, ଅନାଥ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର ।” “ଏହି ଭଗବାନ ନିଜେ, ଆଦି ନାରାୟଣ, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ମାୟାରେ ଗୁପ୍ତ ହୋଇ, ଜଗତକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତି କେବଳ ଭଗବାନ ଶିବ, ଦିବ୍ୟ ମୁନି ନାରଦ, ଭଗବାନ କପିଳ ଜାଣନ୍ତି ।