ଏକ ଦିନ, ରାଜା ଦୁର୍ବାସା ଦୁଃଖରେ ଭରି ଯାଇ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଅସହାୟ ଭାବରେ ଥିବା ଏହି ଶିଶୁଟିକୁ ବାଘ, ନିଆଳା ଆଦି କୌଣସି କ୍ଷତି ନ କରୁନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ମନ୍ଦାର ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ତିନି ଥକି ଶୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ।” ଏହି ଦୁଃଖରେ ରାଜା ଅନୁତାପ କରି କହିଲେ, “ମୋ ଦୁଃଖ କେତେ ଦୟନୀୟ! ଏକ ଜନାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଏହି ନିର୍ମଳ ଶିଶୁଟିକୁ ସ୍ନେହରେ ମୋ ଆଖ ଉପରେ ନିଅନ୍ତିବା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇନଥିଲି। ଏହା କେତେ ନିମ୍ନ ଚରିତ୍ର!” ତେବେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ କହିଲେ, “ଓ ଜନପଦର ରକ୍ଷକ, ତୁମର ପୁଅ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣିନଥିବାରୁ ତୁମେ ଦୁଃଖ କରୁଛ, ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିଯିବ। ତିନି ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ଶୀଘ୍ର ଅତିବ୍ୟାପକ ହେବ।” ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ, “ଦିବ୍ୟ ନାରଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଭୂମିର ଲୋର୍ଡ ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜସିକ ଆଇଶ୍ୱର୍ୟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି, କେବଳ ପୁଅ ଉପରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେଠାରେ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପୂଜା କରି, ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଦିବ୍ୟ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ପ୍ରତି ତିନି ରାତି ଶେଷରେ, କେବଳ ବାଉଲି ଓ ବେର ଫଳ ଖାଇ, ଏକ ମାସ ହେଉଯାଏ ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସରେ, ପ୍ରତି ଛଅ ଦିନରେ, ପୁଅ ଝଡି ପଡିଥିବା ପତ୍ର, ଘାସ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ତୃତୀୟ ମାସରେ, ପ୍ରତି ନଅ ଦିନରେ, କେବଳ ପାଣି ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ ରହି, ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହୋଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ, ପ୍ରତି ବାରହ ଦିନରେ, ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ ରହି, ଶ୍ବାସନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପ୍ରଭୁ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ପଞ୍ଚମ ମାସ ଆସିଲା, ରାଜକୁମାର ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଅଚଳ ଶିଳାପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଚେତନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମନକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଉପସାରଣ କରି, ହୃଦୟରେ, ଯେଉଁଠି ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଛି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ସେ ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ପଞ୍ଚଭୂତ, ତିନି ଲୋକର ଆଧାର ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତିନି ଲୋକ ଉପ୍ରାଣ୍ତ କମ୍ପି ଉଠିଲା। ଏହି ରାଜକୁମାର ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଠାରେ ଭୂମି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଆଂଠ ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଯାଇ, ହାତୀର ଚଉକି ପରି ଭୂମି ଟିଲି ହେଉଥିଲା। ସେ ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ବହିର୍ଗତ ପଥ ବନ୍ଦ କରି, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ତିନି ଲୋକ ଓ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକମାନେ ଅପରିମିତ ଉପଦ୍ରବ ଭାବରେ ଶ୍ବାସ ନିଅନ୍ତିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ଓ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଅଭିବାସ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣ-ନିୟମ ଆମେ ଦେଖିନଥିଲୁ। ଆମେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ।” ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ, “ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ବାଳକଙ୍କୁ ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟାରୁ ବିରତ କରାଇବି। ତୁମେ ତୁମ ଲୋକକୁ ଫେରିଯାଅ। ତାଙ୍କର ମୋ ସହିତ ଏକତା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପ୍ରାଣ ନିୟମିତ ହୋଇଥିଲା।” ଏପରେ, ସୂତ କହିଲେ, “ପ୍ରଜାମାନେ କୁ କ୍ଷତି ହେବାର ଭୟ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ରାଜା ଦେବବ୍ରତ ଶୟନ ଶ୍ଥଳକୁ ଗଲେ। ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ସୁନାର ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚାରିଅଟ ଚଢ଼ି, ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଧନଞ୍ଜୟ ସହିତ ଚାରିଅଟରେ ଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା କୁବେର ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ଅନୁୟାୟୀ ଓ ଚକ୍ରଧାରୀ ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଓ ରାଜର୍ଷି ଋଷିମାନେ ଭାରତ ମୁଖ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ର ହେଇଥିଲେ। ପର୍ବତ, ନାରଦ, ଧୌମ୍ୟ, ବଦରାୟନ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଭରଦ୍ୱାଜ ଓ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ, ରେଣୁକାପୁତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ତ୍ରିତ, ଗୃତ୍ସମଦ, ଅସିତ, କକ୍ଷିଭାନ, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, କୌଶିକ ଓ ସୁଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଋଷିମାନେ, ବ୍ରହ୍ମରଥ ଓ ଅନ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ, କଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମ, ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ସ୍ଥଳ ଓ ସମୟର ସଠିକ୍ ବିଭେଦ ଜାଣିଥିବା, ସମ୍ମାନ କଲେ। ତିନି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କଲେ, ଯେଉଁଠି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧରି, ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ବିଶ୍ୱର ଲୋର୍ଡ ଅଟିଛନ୍ତି। ପାଣ୍ଡବମାନେ ନମ୍ର ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବସିଥିବାରେ, ତାଙ୍କର ଆଖି କୁ ଭାବନାର ଅଶ୍ରୁ ଅନ୍ଧା କରିଥିଲା, ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। “ଅଫସୋସ, ଏହା କେତେ ଦୁଃଖଦାୟକ ଓ ଅନ୍ୟାୟ! ଧର୍ମପୁତ୍ର ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ଭକ୍ତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ତୁମେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ପାଣ୍ଡୁ ମହାବୀର ଚାଲିଯାଇଥିବାରୁ, କୁନ୍ତି ବିଧବା ଭାବରେ ତୁମ ପାଇଁ ପୁନଃପୁନଃ ବିପଦ ସହିଛନ୍ତି, ଜଣେ ଶିଶୁ ମାଁ ପରି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱରେ ତୁମେ ଯାହା ଅପ୍ରୀତିକର ଦେଖୁଛ, ସେ ସମସ୍ତ କାଳ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି ଭାବିବି; ବିଶ୍ୱ ଓ ତାଙ୍କର ଶାସକମାନେ ବାତାସରେ ଅଡ଼ୁଥିବା ମେଘପରି କାଳର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା, ଭୀମ ଗଦା ଧରିଛନ୍ତି, ଅର୍ଜୁନ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରିଛନ୍ତି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତୁମ ସାଙ୍ଗୀ, ଏଠି କିପରି ବିପଦ ଆସିପାରିବ? କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା କେଉଁଠି ଅଛି, କେହି ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ; ଜିଏ ଅନ୍ୱେଷଣ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଦୈବ ନିୟମ ଭାବିବା; ଏହି ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇ, ଅନାଥ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ଶ୍ରୀଭଗବାନ, ମୂଳ ନାରାୟଣ, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଛନ୍ତି।