ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ରାଜପୁତ୍ର ଭକ୍ତିଭାବରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସାଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ପବିତ୍ର ମଧୁବନକୁ ଚଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ପବିତ୍ର ହୋଇଛି। ସେଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଯିବା ପରେ, ଏକ ମହାମୁନି ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବସି, ମହାମୁନି ତାଙ୍କ ସହ କଥା ହେଲେ। ନାରଦ ମୁନି ପଚାରିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଏପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧିଆନ ଲଗାଇ ବସିଛ, ମୁହଁ ମୁଝାଇ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହେଇଛ? କଣ ତୁମର କୌଣସି ଆଶା କିମ୍ବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ ନ ପୂରଣ ହେବାରୁ ଏପରି ଦୁଃଖୀ?” ତେବେ ରାଜା କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଛଉଁଟିଏ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଶିଶୁ ପୁଅ, ଏକ କ୍ରୂର ମନ ଥିବା ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମାଆ ସହ ପ୍ରବାସିତ ହୋଇଛି; ସେ ଏକ ମହାତ୍ମା। ଏହି ଅସହାୟ ଶିଶୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଛି, ଭୁକା ଓ କ୍ଳାନ୍ତ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ଓଲା ନେଉଛି—ଓଁ, ତାକୁ ବଘ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ କିଛି କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ମୋ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖ, ଏକ ଜନାନୀ ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ମୁଁ ଏତେ ନିମ୍ନ ହୋଇଗଲି! ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଶିଶୁ ମୋ ଆଂକୋଳାକୁ ଆସିବାକୁ ଚାହିଲା, ମୁଁ ତାକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲିନି—ମୋର କେତେ ନିମ୍ନତା!” ନାରଦ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ତୁମେ ଜାଣିନାହ, ତଥାପି ଦୁଃଖ କରୁଛ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ। ସେ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଯାହା ଲୋକପାଳମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର, ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଅତି ଶୀଘ୍ର ବିଶାଳ ହେବ।" ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ, “ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭୂମିପତି ରାଜା ରାଜସିଂହାସନ ଓ ଅପରିମିତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି, କେବଳ ତାଙ୍କର ପୁଅଙ୍କୁ ମନେ ରଖିଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ରାତିଟିଏ ଉପବାସ ରହି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ। ପ୍ରତି ତିନି ରାତି ପରେ, କେବଳ ବେଲ ଓ ବେର ଫଳ ଖାଇ, ଏକ ମାସ ଧରି ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ହରିଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସରେ, ପ୍ରତି ଛଅ ଦିନ ପରେ, ଶିଶୁ ଗଛପତ୍ର, ଘାସ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଗଛର ଝରା ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ତୃତୀୟ ମାସରେ, ପ୍ରତି ନବମ ଦିନ ପରେ, କେବଳ ପାଣି ଉପରେ ଅବଲମ୍ବନ କରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ। ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ, ପ୍ରତି ବାର ଦିନ ପରେ, ବାୟୁ ଉପରେ ଅବଲମ୍ବନ କରି, ପ୍ରାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଧରିଲେ। ପଞ୍ଚମ ମାସ ଆସିଲାପରେ, ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ, ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଅଚଳ ଥମ୍ଭର ନିମିତ୍ତରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ସେ ନିଜ ମନକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୁଣି ହୃଦୟରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଏହି ଶରୀର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଆଧାର ଥିବା ହୃଦୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ଓ ମହାଭୂତମାନଙ୍କ ଆଧାର, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଅଶ୍ରାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହି ରାଜପୁତ୍ର ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡ ହୋଇ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପାଦଅଂଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଚାପିଗଲା, ଯେପରି ହାତୀ ଚଢ଼ିଲେ ତାଙ୍କର ମଞ୍ଚ ଟିଲିଯାଏ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି, ଅଚଳ ଚିତ୍ତରେ ଲୀନ ହେଲେ, ତେବେ ତିନି ଲୋକ ଓ ତାଙ୍କର ଅଧିପତିମାନେ ଅତି ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଶ୍ୱାସବିହୀନ ହୋଇ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, କୌଣସିଓ ଏପରି ପ୍ରାଣନିଗ୍ରହ ଦେଖିନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ନିବାସ କରୁଛ। ଦୟାକରି ଆମକୁ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କର; ଆମେ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ।” ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟାରୁ ବାରଣ କରିଦେବି। ତୁମେ ତୁମ ଲୋକକୁ ଫେରିଯାଅ। ତାଙ୍କର ମୋ ସହ ଏକତା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ପ୍ରାଣ ଅଟକିଯାଇଥିଲା, ହେ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ।” ଏପରି ଘଟଣା ପରେ, ସୂତ ମୁନି କହିଲେ, “ପ୍ରଜାମାନେ କୌଣସି କ୍ଷତି ନପାଆନ୍ତୁ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ରାଜା ଦେବବ୍ରତଙ୍କ ଶୟନସ୍ଥଳକୁ ଗଲେ। ସେବେଳେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ରଥରେ ଅନୁସରଣ କଲେ; ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହ ଯାଇଥିଲେ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ ମଧ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟ ସହ ରଥରେ ବସିଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା କୁବେରଙ୍କ ଭଳି ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତିଶୟ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଲାଗୁଥିଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ ଦେଖି, ସେ ଦେବତା ମାନେ ମନେ ଦେଖିଲେ ଯେପରି ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାର ଓ ଚକ୍ରଧାରୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସହ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ରାଜା ଋଷିମାନେ, ଭାରତବଂଶୀ ମୁଖ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ପର୍ୱତ, ନାରଦ, ଧୌମ୍ୟ, ବଦରାୟଣ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ବର୍ଗ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ରେଣୁକାନନ୍ଦନ ଏହି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ। ବଶିଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ତୃତ, ଗୃତ୍ସମଦ, ଅସିତ, କକ୍ଷୀବାନ, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, କୌଶିକ, ସୁଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପବିତ୍ର ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହ କାଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଏହି ଏକତ୍ରିତ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଦେଖି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ, ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଦେଶ-କାଳର ଉଚିତ ବିଭାଗ ଜାଣିଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ନିଜ ମହିମା ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମାୟାରେ ନିଜ ଦେହ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା କଲେ।