ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଗଲା ଯେ, ଯେପରିକି କାଦୁଆ ପାଣିକୁ କେବେ କାଦୁଆ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିହେବନାହିଁ, ମଦର ଦାଗକୁ ମଦ ଦ୍ୱାରା ହଟାଯିବନାହିଁ, ସେପରି ଜୀବ ହତ୍ୟାର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯିବନାହିଁ। ଏହି ଉପଦେଶ ପରେ, ଏହି ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଲା, “ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏବେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ; ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସପ୍ତ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଆକାଶରେ ଚଳିତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି: “ଓଁ, ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପୟୁକ୍ତ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣି, ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ପାଣି, ଫୁଲ, ବନ ମୂଳ, ଫଳ, କୋମଳ ପତ୍ର, ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବିଶେଷକରି ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୂଜା ପାଇଁ ମୃତ୍ତିକା, ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି ନେଇ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖି, ଶାନ୍ତ ଓ ସଂଯମୀ ହୋଇ, ଅଳ୍ପ ଖାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ପୂଜା କଲେ, ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଦେବେ; ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ, ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସେବା କରାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଭଗବଦ୍ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ମନ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଶରୀର, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା, ହୃଦୟର ଭକ୍ତି ସହିତ ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସେବା କରାଯିବ, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ସେବା ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଚଲାକି ଛାଡ଼ି ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିକୁ ଭଗବାନ୍ ଅଧିକ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋକ୍ଷ ଦିଅନ୍ତି, ଯାହା ସାଧାରଣ କର୍ମରେ ମିଳେନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରୁ ବିରକ୍ତ, ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତିଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ, ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଶିର ନମାଇ, ଭଗବାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ମଧୁବନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପୂଜା ଉପବନରେ ଗଲେ, ଋଷି ଅନ୍ତର୍ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥିତ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ଏବଂ ବସି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— ନାରଦ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ତୁମେ କାହିଁକି ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଛ? ତୁମ ମୁହଁ ମୁଲା ହୋଇଯାଇଛି। କି ଚାହିଦା କିମ୍ବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଧନ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେଉନାହିଁ?” ତେବେ ରାଜା କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଶିଶୁ ପୁଅ ଏକ କୁଠୋର ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ଅତିତ୍ୟାଚାର ହୋଇ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ; ସେ ଏକ ମହା ଋଷି। ବନରେ ଅନାଥ ହୋଇଥିବା ସେ ଶିଶୁ, କ୍ଲାନ୍ତ, ଶୁଅଥିବା, ଭୁକ୍କା ଓ ମୁର୍ଝାଇଥିବା ତାଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖକୁ ଓଉଲେ ନିଆଁ ନ ଲାଗୁ। ମୋ ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ ଦେଖ, ଏକ ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ଜିତା, ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଶିଶୁ ମୋ ଗୋଦରେ ଆସିବାକୁ ଚାହିଲେ ମୁଁ ସ୍ନେହ ଦେଉନଥିଲି—ମୁଁ କେତେ ନିମ୍ନ!” ନାରଦ କହିଲେ, “ହେ ଜନପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ଶୋକ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିନଥିବାରୁ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ। ସେ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ଅମୂଲ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି ଆଣିଦେବେ।” ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା ସମସ୍ତ ରାଜସ୍ୱ ଆଡ଼େ ରଖି, କେବଳ ପୁଅ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଗଲେ। ତିନି ରାତି ପରେ ପରେ କୌଠି ଓ ବେର ଫଳ ଖାଇ, ଏକ ମାସ ଧରି ହରିଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସରେ ପ୍ରତି ଷଷ୍ଠ ଦିନେ ଗଛପତ୍ର, ଘାସ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ନ ତିଆରି କରି ପୂଜା କଲେ। ତୃତୀୟ ମାସରେ ପ୍ରତି ନବମ ଦିନେ କେବଳ ପାଣି ଉପରେ ରହି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ ପ୍ରତି ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନେ ପବନ ଉପରେ ରହି, ପ୍ରାଣାୟାମ କରି ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ପଞ୍ଚମ ମାସରେ, ପ୍ରାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡ ଭାବେ ଅଚଳ ହୋଇ ନିର୍ବିକାର ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସେ ନିଜ ମନକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗୁଁରୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ହୃଦୟରେ ଭଗବାନ୍ଙ୍କ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଭୂତମାତ୍ରା ଓ ମହାଭୂତମାନଙ୍କ ଆଧାର ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ, ତିନି ଲୋକ କମ୍ପିତ ହେଲା। ସେ ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡ ଭାବରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦାଉଁଥିବାରୁ, ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ତଳେ ଚାପି ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠି ବେଙ୍କିଗଲା। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାର ଅଟକାଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ଦେବତାମାନେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ଓ ଶ୍ୱାସରୋଧ ହୋଇ, ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏପରି ପ୍ରାଣସଂୟମ ଆମେ କେଉଁ ଜନ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖୁନାହିଁ; ଆମେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲୁ।” ଏପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୁଁ ସେ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟାରୁ ବାରଣ କରିଦେବି। ତୁମେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଅ। ତାଙ୍କର ମୋତେ ଏକତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପ୍ରାଣ ଅଟକିଯାଇଛି, ହେ ଉତ୍ତାନପାଦସୁତମାନେ।” ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ଏକ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ସୂତ କହିଲେ—ପ୍ରଜାମାନେ କିଛି କ୍ଷତି ନ ପାଉନ୍ତିବା ପାଇଁ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ରାଜା ଯେଉଁଠାରେ ଦେବବ୍ରତ (ଭୀଷ୍ମ) ଶୟନ କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ, ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଭଗବାନ୍ ମଧ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟ ସହିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯାଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା କୁବେରଙ୍କ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ଓ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ସହିତ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।