ପୃଥା ଭାଗବତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—"ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯଦୁମାନେ, ସମସ୍ତେ କେବଳ ନାମ ଓ ଆକୃତି ମାତ୍ର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟନାଥ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନମିଳିଲେ, ଆମର କିଛି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିନଥାଏ। ହେ ଗଦାଧର, ଏଇ ପୃଥିବୀ ଏପରି ଚମକିବାର ନୁହେଁ, ଯେପରି ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ପଦ୍ମ ଏହାକୁ ଶୋଭିତ କରୁଛି। ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏଠାରେ ଭୂମି, ଉଦ୍ଭିଦ, ଅରଣ୍ୟ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ସମସ୍ତେ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଓ ଫଳଦାୟକ ହୋଇଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ହେଉଥିବାରୁ, ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ମୋର ପାଣ୍ଡବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପ୍ରତି ଗଢ଼ିଯାଇଥିବା ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ନେହ ବନ୍ଧନକୁ ଛିଣ୍ଡିଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୋ ମନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷୟକୁ ଧାରଣ କରିବା ଛାଡ଼ି, ଗଙ୍ଗା ଯେପରି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହେ, ସେପରି ନିରନ୍ତର ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜେ ଭଲପାଉ। ହେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମିତ୍ର, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ନାଶକ, ରାଜବଂଶରେ ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ, ମୋକ୍ଷଦାୟକ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବମାନେଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।" ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏପରି ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ପୃଥାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଭଦାୟକ ଭଗବାନ୍ ବୈକୁଣ୍ଠ ମୃଦୁ ହସନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ପୃଥାଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲେ। ସ୍ନେହରେ ଅଭିବାଦନ କରି, ସେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱନଗରକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଯିବାବେଳେ ରାଜା ସ୍ନେହବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କର୍ମ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ରାଜା, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ନିଧନ ଚିନ୍ତା କରି, ମନୁଷ୍ୟ ସାଧାରଣଙ୍କ ଭଳି ମନ ଓ ମୋହରେ ପଡି, କହିଲେ—"ହାଏ, ମୋର ଅଗ୍ରହ ଦେଖ, ଯାହା ମୋର ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଗଢ଼ିଯାଇଛି! ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଦେହ ପାଇଁ, ମୁଁ ଅନେକ ସେନାଙ୍କ ନାଶ କରିଦେଲି। ଦଶ ହଜାର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି ମଧ୍ୟ, ଶିଶୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧୁ, ଜ୍ଞାତି, ପିତା, ଭ୍ରାତା, ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ହାନି କରିଥିବା ପାପରୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହେଇପାରିବି ନାହିଁ। ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ହତ୍ୟା ପାପ ନୁହେଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଉପଦେଶ ମୋତେ ବୁଝାଏ ନାହିଁ। ଘରେଘରେ ଘଟିଥିବା କାରଣରୁ ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ହତ୍ୟା ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱେଷକୁ ମୁଁ ମିଟାଇପାରୁନି। ଯେପରି କାଦା ଜଳକୁ କ୍ଷାଳିପାରେ ନାହିଁ, ମଦ୍ୟ ମଦ୍ୟର ଦାଗୁ କାଢ଼ିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ଜୀବ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିହେବ ନାହିଁ।" "ଏବେ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ; ଏହାକୁ ସାତ ରାତି ପଠିଲେ, ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ। 'ଓଁ, ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଉଚିତ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଜାଣି, ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ଜଳ, ଫୁଲ, ବନ୍ୟ ମୂଳ, ଫଳ, କୋମଳ ଅଙ୍କୁର, ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଶେଷ କରି ତୁଳସୀ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ତିକା, ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ତିଆରି କୃତିମ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଲେ, ନିୟମିତ, ଶାନ୍ତ, ଅଳ୍ପଭାଷୀ, ଅଳ୍ପାହାରୀ ମୁନି ଏହାକୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଭଗବାନ୍ ଉଚ୍ଚତମ ଶ୍ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେବେ, ନିଜ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେବେ; ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସେବା କରାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଭଗବଦ୍-ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବରେ ଶରୀର, ମନ, ଓ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା, ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କଲେ, ସେଇ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରକୃତ ଭାବେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଚତୁରି ଛାଡ଼ି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରନ୍ତି, ଯାହା ସାଧାରଣ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୋଇନଥାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରୁ ଅସକ୍ତ ଲୋକେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ନିଷ୍ଠା ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତିୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି।" ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ମଧୁବନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ପରେ, ଋଷି ରାଜମହଳର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଆରାମରେ ବସି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ନାରଦ କହିଲେ—"ହେ ରାଜା, କାହିଁକି ଏପରି ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତାରେ ବସିଛ? ତୁମର ମୁହଁ ଶୋକରେ ଶୁଖିଯାଇଛି। କି ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଧନ ସହିତ ସଫଳ ହେଉନାହିଁ?" ରାଜା କହିଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପଞ୍ଚବର୍ଷୀୟ ପୁଅକୁ ଏକ ନିଷ୍ଠୁର ମହିଳା ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବା ପାଇଁ ବନକୁ ପ୍ରେଷଣ କରିଛି; ସେ ଏକ ମହାମୁନି। ବନରେ ଅସହାୟ ଥିବା ସେଇ ଶିଶୁକୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଆଳା, ଶୁଖି, ଭୁଖା, କମଳମୁଖ ଅବସ୍ଥାରେ, କୁକୁରମାନେ କି ହାନି କରିବେ ନାହିଁ। ହାଏ, ମୋର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖ, ଏକ ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ! ସେ ନିର୍ମଳ ଶିଶୁଟି ମୋ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଦେଉନଥିଲି—ମୁଁ କେତେ ନିମ୍ନ।" ନାରଦ କହିଲେ—"ହେ ଜନପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ଶୋକ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିନଥିବାରୁ ତୁମେ ଶୋକ କରୁଛ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିନଥିବେ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏକ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବେ।